1953 yılının haziran ayının ikinci=20 yarısında; sıcak bir günün ikindi an rasıydı

ANA HASRETİ

= &nb= sp; = &nb= sp; = &nb= sp; = &nb= sp; Macit SABIR

1953 yılının haziran ayının ikinci yarısında; sıcak bir günün ikindi son rasıydı.Köyde in cin top oynuyordu.Herkes gün doğarken orak biçmeğe gitmiş,=

köyde çok yaşlı kişilerden başkası kalmamı#= 1;tı.Onların da sokaklardan bekledikleri yoktu. Biraz sonra tarla dönüşü ba= şlar ve köy hareketlenirdi. Erkekler ellerini yüzlerini yıkar, üstüne ba= 51;ına çeki düzen verir ve soluğu kahvede alırlardı. Demli çaylarla tellendirilen sigara dumanları arasında bitmez tükenmez ürün sonbetlerine başlanır,bu sohbetler akşam ezanına kadar sürer ve yemekten sonra devam etmek üzere noktalanırdı. Kadınlar akşam yemeği hazırl= ığına girişir, ertesi gün tarlaya alınacak ekmeği ve katığı olmayanlar bir yandan da bunun hazırlığına girişirlerdi. Genç kızlar anaların buyurdu&= #287;u işlerin yarısını bilerek unutup da destiyi sırtladıkları gibi çeşme başına, yavuklusunu görme umudu taşıyarak koşarlardı. Delikanlılar çeşm= e başından ziyade yavuklusunun geleceği yolun başını tutarak kaşla göz ara&s= hy;sında iki laf etmeye ve kulak arkalarına<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> takılmış çiçeklenişi almaya çalışırlard&= #305;. Akşam ezanı ile birlikte köye inen sığırlar, muuu'lamalarıyla geldiklerini haber verirler,sonra da ezberledikleri yoldan kendi başlarına evlerini bulur,yerlerine gider ve = sağılma sıralarını beklerlerdi.Bu durum yaklaş&#= 305;k bir ay süren orak süresince her g&u= uml;n üç aşağı beş= yukarı aynen sürerdi=

■Tek beygir koşulmuş= ;, küçük bir araba,<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> ikindi sonrası, tarla dönüş&u= uml;ne yakın bir saatte, köyün girişindeki&nb= sp; ilk kahvenin önünde dururdu.Tarladan erken dönüp, müşterileri gelinc= eye kadar çayı demlemeye çalışan kahveci, e= lindeki kovadan doldurduğu koca şapşak (maşrapa) ile kah= ve bahçesinin tozunu bastırmaya, sinekleri kovmaya ve etrafı serinletmeye çalışıyordu.Attığı su, tozlarla birleşip önce yuva= rlak zerreler oluşturuyor, sonra da açı gri, sarı arası tozu; kahverengi, siyah arası ıslak bir renge dönü&#= 351;türüyordu. Gözlerini kaldırıp, duran arabaya baktı.Tanıdık gözlerle arabadan inmekte olan olan çocuğun göz= lerini aradı. Bakışla= rı buluşunca: "Salata mı getirdin gene zagari(cocuk)?" Diye sordu. Hoş geldin, görmeyeli nasılsın? Anlamı taşı ya= n ses tonuyla sordu. Çocuk, yüzünde ve gözlerinde taşıdığı&n= bsp; gülümsemeyle.

“Heyaaaa " Diye cevap verdi. Elindeki yem torbas= 05;nı beygirin boynuna asmak= için önce beygirin başlığını= çıkarması gerekiyo= rdu.Bu arada.Bu arada beygir,avlu boyundaki her nasılsa yeş= ;il kalmış bir otu koparmaya çalışıyordu.Cocu&#= 287;un elini başında hissen beygir, tepki olarak başını salladı.Baş çocuğun karın b= oşluğuna çarptı.Çocuk sarsıldı,yüzünü bu= ruşturdu "Dur Kız” diyerek beygire kendini tanıttı,beygir burun çaldı.Yerdeki tozların bir kısmı havaland&= #305;. Çocuk beygirin başlığını çıkarıp arabanın okla rından birine, dü#= 1;meyecek gibi bağladı.Yem torbasını beygirin başına ge= çirdi.Salata kabuğu ve kepek karışını,= yemin, kokusunu alan beygir, başını= ; torbaya daldırdı.&= Ccedil;ocuk arabaya çıktı,sal= ataların üzerindeki otları ve örtüleri kald= 5;rdı.Ön taraftaki üzeri teneke ile kaplı , üstüne oturduğu ve beygiri sürdüğ&u= uml; sandığın kapağını açtı Buradaki salatalar diğerlerine göre daha büyüktü.<= /o:p>

Babası fiyatları farklı olan salataları sandığın içine dizmiş ve satarken dikkatli olmasını tenbihlemişti.Arabadaki= küçük destiden eline su dökerek salatal= arın üzerine serpti. Satış için her şey hazırdı. '-Haydi salatacı geldi !...-- diye sesinin çıktığı= kadar bağırdı. Kahveci çocuğa bakıp güldü. "Ne bağırırsın zagari? Daha kimse yok.Biraz bekle,sesin ziy= an olmasın" Dedi. Çocuk mahcu= p bir yüz ifadesi Ha. "Olsun »babam öyle dedi-"Diye karşılık = verdi.Çocuk 9-10 yaşlarındayd&#= 305;.Kumral saçları traş makinesi ile kazındıktan bu güne, parlak uçları ile tutulacak kadar uzamış, iki kepçe kulağının üst&= uuml;ne gelmeye başlanıştı, ela gözlerinin yer aldığı, güneşin yakıcı etkisiyle sarı ile esmer arası bir renk alan yüzü, cılız bir çocuk olduğunu ilk bakışta gösteriyordu.Üzerinde&nbs= p; en ucuz pamuklu bez olan dirilden dikilmiş, kısa = kollu, eski, yamalı bir gömlek; ayağında çadır bezinden, dizleri yamalı, eski bir pantolon vardı.Pantolonun paçaları dizlerinin altına iniyor ama, çıplak ayaklarına varmadan, ayak bileklerinin bir karış üstünde, uçları eskimekten ve suda kalmaktan saçaklı bir halde bulunuyordu.Pantonun düşmem= esi için beline bağlad= 5;ğı çarık ipinin düğümden artan ucu, eğilip doğruldukç= a önünde sallanı= ;yordu.

= Çocuk bu kö= ;yden değildi. Kendi köyleri, bu köye 5 km. uzaklıktaydı.=

Yaya bir saat, beygir arabasıyla 30 ila 40 dakika kadar tutardı.Köylerinde bahçe&= nbsp; adını verdikleri, içinde bahçıvan kuyusu bulunan, su motoru ile suyunu çekip sebzeleri suladıkları bir tarlaları vardı, &uum= l;ç yıldır bahçıvanlık yap&#= 305;yorlardı, babasının köyde bir bakkal dükkanı vardı.Babası, hem kendi köyünd= e, hem de civar- köylerde bakkal Mustafa olarak herkes tarafından, sert ve mert bir adam olarak tanınırdı.Plevne Savunması'ndan sonra göç eden ve bu köyü (Hamitabat) kuran , Molla Ahmet' in en küçük oğluydu. İlk eğitimi babasından almış, daha sonra, köyce açılan eski yazı ile öğretim yapan okulda Nuri Efendi’ nin öğrencisi olmuştu. Deli dolu bir gençlik döneni geç= irmiş, saz çalmayı öğrenmiş, kendi başına buyruk olabilmek için bakkal dükkanı açmı= ş,cumhuriyetin ilk kurulduğu yıllarda köye ilk bisikleti getirmiş, ilk futbol topu ilk fotoğraf makinesi köye onun sayesince gelmişti. Dükkanın arka tarafında oluşturduğu bir karanlık odada fotoğraf bile tab etmişti, okumaya çok meraklı= ;ydı. Köyde günlük gazete okuyan, öğretmen ve bakkal Mustafa’y= dı. Düzensiz de gelse, birikmiş de olsa, abone olduğu gazeteyi günlere göre dizer ve olayları izleyerek okurdu, Arap harfleriyle basılmış romanlarla başlayıp, yeni Türk harfleriyle devam eden bir kocaman sandık dolusu kitapları vardı, Hüseyin Rahmi, Esat Mahmut,Refik Halit,Ömer Seyfettin gibi yazarların kitaplarının yanı sıra, yabancı yazarların kitapları da bulunurdu.Çocuğun hatırladıkları arasında Pol ve Virjini, Gazap Üzümleri, İki Çocuğun Devri Alemi, tarihi romanlar bunlar arasındaydı.

= Bakkal Mustafa, asker, dönüşü polis olmak için gerekli başvuruyu yapmış, sınavları kazanmış, İstanbul'da ilk görevine başlamış,ilk iznini alıp köye, sevdalısını görüp evlenme teklifinde bulunmaya kar= ar verdiği ve baş komiserin karşısına çıkıp izin istediği güne kadar işler iyi gi= tmişti, baş Komiser, izin dönüşünde kendisinden tereyağı, yumurta,tavuk, bal gibi köy ürünlerini, = izin karşılığı rüşvet olarak isteyince, olan olmuş, istifa etmiş, aldığı ilk maaşı da hak edip etmediğine bakmaksızın geri vermiş, polislik sayfasını kapamı= 51; ve köy bakkallığına geri dönmüştü.Molla<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> Ahmet'in köyde motorlu un değirmeni vardı, motoru taaa Almanya'dan gelmişti. Civar köylerden de gelenler olduğu için oldukça iyi çalışıyordu,= babasının: “Gel, değirmenin baş= 5;na geç.Çocuklugun değirmende geçti.= Bu işi iyi biliyorsun, sana karışmayacağım.' önerisini de babasının -b= aşkaları bilge kişi deselerde- bağnaz tutum ve davranışlarını onaylamadığı &n= bsp; için kabul etmemiş, se= rmayesini kendi dişi ve tırnağı ile oluşturduğu<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> bakkallığa devam etmişti. Köyün güzel kızlarından Mehmet Çavuş'un Fatma&= #8217;sını, tek kızını sevmiş, akla gelmedik delilikler yaparak kızın= ve ailesinin kalbini kazanmış ve evlenmişti, karısının takı parasıyla bir gramofon almış, rakı sofrasının başında mutluluğun tadını çıkarmaya başlanıştı. Karısı öldükten sonra içki ve sigarayı bırakmış, gramofonu önemli günlerde ça= lmaya başlamışta, ve en çok Hami= yet Yüceses ten Her yer karanlık, pür nur o mevki şarkısını dinler olmuş,beş vakit namaza başlamıştı, Oldukça yakışıklıydı,Ömer Şerif i andıran bir yüzü vardı, arkaya doğru özenle taradığı= saçları, kahverengi gözleri ,biçimli bir burnu , düzdün dişlerinin göründ&u= uml;ğü etli dudakları oval bir yüzün üzerinde yer alıyordu.Du= daklarının üstünü aşmayan ve dışına da taşmayan bıyık bırakır ve özenle bakardı. Yağı= z sırım gibi bir adamdı= ;.Sesi güzeldi. hem çalar, hem söyler, bilhassa sabah makamının ha= kkını tam verirdi. Karısın= 5;n ölümünden sonra saz çalmayı da bırakmış, ara sıra tarla yollarında çocukla birlikte giderken şarkı söyler olmuştu. Çocuk babasını hayran hayran dinler. Bu ne sevgi ah, bu ne ızdırap ve Ni&cced= il;in baktın bana öyle, derdin nedir canım söyle şarkıl= arı ile küçük yaşta aldım sazı eline " Çanakkale içinde vurdular beni" türkülerinin<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> tadını unutamazdı.=

İlk deyince akla hep Bakkal Mustafa gelirdi, bakkallığın yanı sıra kasaplık yapmış,sucuk at&oum= l;lyesi kurmuş,kasaba ve köylerde oldukça i= yi bir pazar edinmişti. El becerileri de iyiydi, Dük= kanında camcılığa başlamış, yanı= sıra teneke ve saçtan soba üretimine geçmişti. Dükkanın bulunduğu geniş arsayı almış, o zamana kadar rastlanmayan taştan ve köye yakı= 51;mayan bodrumlu, cumbalı, tahta kafesli, iki oda bir mutfak, sofası ve banyosu olan bir ev yapmıştı.Evin etrafını bahçe duvarlarıyla herkesin kara çalı avlusu ne güne duruyor? Bah= çeye duvar mı olurmuş?" şaşkınlık ve hayretiyle kar şılad= 5;ğı bu davranışa hiç<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> kulak asmadan çevirmişti.=

= &nb= sp; İkinci Dünya= Savaşı'nın patladığı 1940 yılında, Çanakkale'ye ihtiyat askerliğine giderken, yeni doğ= an ilk oğlu ve karısı ile dükkanı ablası= na emanet etmiş ve gitmişti.İlk askerliğini babasının sayesinde, paralı olarak Babaeski'de yapmış,= yakın olan bu ilçeden her hafta sonu bisikleti ile

köye gelmişti. Ama bu öyle değildi= , iki yıl ihtiyat askerliği süresince= bir kez izine gelmiş ,bu izinde karısı ikinci oğluna hamile kalmıştı. Asker dönüşü işlerini toparlamakla geçmiş, bir oğlu daha olmuş,ikinci oğlu kuş palazından ölmüş, yeni doğan oğluna da &ou= ml;len oğlunun adını ve nüfus kağıdını vermiş, bir de kızı dünyaya gelince aile mutluluğu tamamlanmıştı.

= &nb= sp; Ne zaman ki karısının hastalığına verem teşhisi konulmuş, bütün d&u= uml;nyası kararmıştı, karısının tedavisi, bu ince hastalıktan kurtulması için hem, kendini, hem de varını yoğunu harcamış,henüz penisilin bulunmadığı için çaresiz hastalık sayılan veremle üç yıl savaşmış,&= ccedil;ocuklarına bulaşmaması için<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> karısını çoc= uklarından ayırmış.özel araba yaptırmış .askeriye= den özel

= bir at almış, onbeş günde bir karısını İstanbul "a götürerek ciğerlerine hava verdirmiş; ama sonunda verem, yapacağını yapmış, çok sevdiği karısını daha otuz yaşında bu dünyadan almıştı. Biri sekiz diğeri beş yasında olan i= ki oğlan ile üç yaşında olan kız çocuklarıyla, mutlu günler için yaptırdığı evinde sonsuz kederler içinde kalmıstı. Çiftçilik yapmaz,zevk için bir tar= laya sebze ekerek değerlendirir, diğer tarlalarını icara ver= ir veya yeni bir ürünün deneme ekiminde kullanırdı. Şapka giymez, bacı açık gezer, kumaş ve ütülü takım elbise, elde dikilmiş değil, hazır alınmış gömlek, iskarpin ayakkabı giyer, ama kesinlikle kravat bağlamazdı. Her nedense kravata karşıydı. Evinde porselen tabak, kaş= 5;k, çatal. semaver, ütü. sofra değil de yemek-masası, mangal bulunan, bulunduğu ortama göre bunlar başkaları tarafından hayretle karşılanan bir adamdı. Bu yüzd= en yalnız çevre köylerde değil, ilçede de tanınır,gıpta ile karışık bir saygı görürdü. Çocuklarım çok severdi. Bir süre hem annelik= hem babalık yapmaya çalıştı, başaramadı. Hizmetçi tuttu, yürütemedi. Kendisi sabahın altısından gecenin on birine kadar
dükkandaydı.Çocuklarıyla yeteri kadar ilgilenemiyordu. Ablalarından yardım istedi. Beş ablasından her biri bir gün gelmeye çalıştı, bu da yürümedi. Sonunda ablalar= 05;, köyde eşinden ayrılmış dul bir kadınla evlenmesini sağladı. "Çocuklarını analı= ;k eline bıraktı" dedirtmemek için ne mümkünse yapmaya çalıştı. Çünkü analığın ne olduğunu en iyi kendisi bilirdi. Babası da anasının ölümünden sonra evlenmiş. bu durum kendisinin evinden, babasından soğumasına ve evini terketmes= ine kadar uzamıştı. Çocuklarının aynı acıyı çekmelerim istemiyordu. Bu arada ilklere devam etmiş, köyde ilk kez bir tarlaya haş haş ekmiş, özel kaplar hazırlayıp afyonları toplamış. bir torbaya doldurup İstanbul'un yolunu tutmuştu. Bunun yasak bir mad= de olduğunu bilmiyor,herhangi bir tahıl gibi herkes tarafından yetiştirilip satılabileceğini sanıyordu. Satmak i&ccedi= l;in başvurduğu yerlerde, bunun yasak bir madde olduğunu. Polisin haberi olursa hapse gireceğini öğrenince ayakları suya erdi. Afyon dolu torbayı gizleyip köye döndü.Bir hafta geçmeden İstanbul'dan tanımadjğı, bilmediği kişiler köye gelmeye, kendisinden afyonu al-
mak istediklerim söylemeye başladılar. Satmadı,"Yok!" dedi. Peşini bırakmadılar. Son= unda yine tanımadığı o adamlardan gelenlerin olduğu bir günün akşam ezanı vakti, afyon torbasını eline aldı. Köy kahvelerinin ve köy konağının bulunduğu meydanın ortasında durdu. "Komşular!&quo= t; dedi. "Ben sizlere örnek olmak ve iyi bir gelir getirdiğini göstermek içi haşhaş ektim. Afyonu toplayıp İstanbul'a getirdim.O günden bu güne, afyonu satın almak için peşimi bırakmadılar. Ben hükümetin yasakladığı bir maddeyi satmam. Yasak olduğunu bilsem kesinlikle ekmezdim. İşte sizin gözününüz&uum= l;n önünde bundan kurtuluyorum. Şahit olun!diyerek afyonu torbad= an çıkardı, muhtara gösterdi.Şişedeki gaz yağını üzerine döktü ve ateşe verdi.Yanıp bitinceye kadarda basında durdu.

= Büyük oğlu ilkokula başlamıştı. En iyi giysileri.en güzel çantayı, en pahalı araç ve gereçl= eri aldı.Okuyup öğretmen olması tek arzusuydu. Oğluna yaş günü düzenledi. Okul arkadaşlarının tümünü çağırdı. Gramofonlu bir şölen yaptı. İlerleyen sınıflarda oğluna günlük tutturmaya başladı. Kendisi de günlük tutardı. Daha sonra diğer çocuklarına da bunu uygulad= ı. Her çocuğunun bir kumbarası vardı.Çocuklar her gün kumbaralarına gündelik atarlardı,Gündeliğ= ini atmayan çocuklarına kızar ve cezalandırırdı. Çabuk kızar, çabuk öfkelenir ve dayağın y= a-
rarlı bir eğitim şekli olduğunu kabul ederdi. Bu yüzden sevgisinin yanı sıra dayak da yürürlükleydi.İkinci karısı da bundan sık sık nasibini alıyordu. Bunun başlıca nedeni de çocuklarına gereken ilgiyi göstermemesi ve koyduğu kurallara uymamasıydı.İkin= ci karısı şalvarları çıkarıp elbise (fist= an) giymeyi kabul etmeyince.çocuklarının gözleri önünde üzerindeki şalvarı yırtıp çıkarmış, aldığı çarşaf= 05; feraceyle değiştirmeyince, feraceye gaz döküp yakmış, masa yerine yer sofrasında hazırlanan yemeğ= ;i sofrasıyla birlikle alıp dışarıya atmış, herkesin tabağına konması gereken çorbayı, büyük bir tasla ortaya koyunca, çorbayı basından aşağıya dökmüş, ütü yapmayı öğrenmediği ve ütüsüz gömlek, pantolon verdiği için döve döve ütü yapmayı öğretmiş, bu olaylar= 05;n sonunda yenilen dayaklar kadını yıldırmış.hab= er vermeden aşağı mahalledeki agasının evine kaçmış, birkaç gün sonra döndüğünde. Hoş geldin dayağı ile bu dev= eyi gütmeyi sonunda öğrenmişti.Bu arada bahçıvanlığa merak sarmış, kendisine ayırdığı tarlanın içine bir bahçe ku= yusu açmış, ilk olarak köye su motoru getirmişti. Köy arazisinin en &ccedi= l;ok ihtiyaç duyulan yerlerine hayrat olarak üç kuyu

açtır= mış, ilçe yolu üzerindeki bir dere üzerine de köprü yaptırmıştı. Bunların bakım ve onarım= 05;m her yıl yapar ve yararlı olmalarım sağlardı. Bu, yaptırdığı dördüncü ve en büyük kuyuydu. Bahçe adım verdiği tarlanın kenarına, duvarları kerpiçten, çatışı düz beto= ndan tek odalı bir kulübe de yapmıştı. Düşünceleri gerçekleşmeye başlamış= ;. Büyük oğlu öğretmen okulu yatılı sınavlarım kazanmış, küçük oğlu da ilkokulda başarısını kanıtlamıştı. = Yaz tatillerinde oğullarını bahçe kulübesinde yatırıyor, analıktan uzak tutuyor, aklınca onlara bir k= amp hayatı sağlamış oluyor, ücretini ödediği adamlarla uzaktan uzağa oğullarını gözetip denetli= yor, başlarına bir hal gelmesini engelliyor, böylece hem oğullarım, hem de kendisin! öfkeden ve acıdan uzak tuttuğunu sanıyordu. Bazı geceler dükkanı kapadıktan sonra atına biner ve kendilerine duyurmadan, bah&ccedi= l;e kulübesinin penceresinden,sabaha kadar yanmasını kendisinin istedi= 7;i gaz lambasının ışığında, oğullarını seyreder,uykularında uzaktan severdi. Bakkal Mustafa'ya göre. "Şımarmamaları için, çocuklar uyurken sevilmeli, hata yapmamaları için de söylenilen iş yapılmadan. tembih yerine geçmek ü= zere dövülmeli"ydi.
Buna örnek olarak: "Nasrettin Hoca oğlunu su almaya gön= derirken önce bir tokat atar, destiyi eline öyle verirmiş ki, destiyi kırmasın. Destiyi kırdıktan sonra atılan tokad= 5;n ne yararı olur?" fıkrasın! Ve kendi yorumunu anlatır, çocuklarına da yeni uygulamayı, daha iyi yetişmeleri düşüncesiyle yapardı.ilerleyen yıllarda Bakkal Mustafa, ilklerine devam etti. İlk yumurta ve etta tukçuluğunu, ilk modern arıcılığı köye getirdi. Arıcılı= ;k en sevdiği son durak oldu. Bir arı sandığı atölyesi kurdu. Kendi becerisi ile yüzden fazla arı sandığı yaptı. Bir o kadar da arı sahibi oldu. Arıcılık hakkında tüm kitapları okudu.Bilgisi= ni arısütü alma noktasına kadar geliştirdi.

Gerek yaptığı işlerle, gerek tutum ve davranışları, insanlık anlayışı, hurafel= ere inanmayışı, dinine bağlı oluşu ama bağnaz olmayışı ve bilime en az dini kadar önem verişi, karakter yapışı, çocuklarım topluma yararlı, okumuş, kültürlü, bilgili yetiştirmesi nedeniyle, çevrede kendilerinden farklı bir kişiden söz cdilirmi= ş gibi söz edilen, gıpta ve takdirle bakılan bir insandı.= Her yıl bir hafta İstanbul'a gider, kendine göre tatil yapar. Kırkpınar güreşlerini hiç kaçırmaz. güreşler süresince Edirne'de kalırdı.Lafın= 05; esirgemez, hatalarını herkesin yüzüne söyler,"= ;Bana da mı.?" diyen arkadaşlarına: "Senin için kırk yıllık huyumdan vaz geçemem. Sen benim doğr= umu bozacağına kendi eğr= ini düzelt." derdi. Bu yüzden "Merhaba" arkadaşlığının dışında pek dostu yo= ktu. Okul çocukları arasında kendi düzenlediği sorula= rla her 23 Nisan'da bilgi yarışması düzenler, yarış-maya katılanların tümüne. kendine g&oum= l;re armağanlar verirdi. Her çocuğu ile birlikte ilkokulu tekrar bitirir ,bilgilerini tazeler, boş zamanlarında devamlı okurd= u. Çocuklarına da okuma alışkanlığı kazandırmışı].O yıllarda yeni çıkmış olan "Doğan Kardeş" dergis= ine çocukları adına abone olmuş, derginin yayınladığı tüm kitapları almışt= 05;. Çocukları, derginin ve kitapların geleceği günle= ri sabırsızlıkla bekler olmuşlar, babalarının özendirmesiyle derginin "okuyucu köşesine" şi= ir bile göndermişlerdi.Bu çocuğun ilk yayınlanan şiiriydi. Çocuklarının pısırık, i&cced= il;e kapanık, toplumla iletişim kurmayan kimseler olmasını istemediği için dükkanda görev verir, portakal sepeti= ni ellerine tutuşturup. kış gecelerinde ve köy düğünlerinde sattırır, kazandıkları bütün parayı da kumbaralarına attırır, daha s= onra kendileri adına bankada hesap açardı. Yaz mevsiminde turfa= nda sebzeleri ilçeden alır, çocuklarının satmalarını ve böylece uyanık, konuşkan, düşüncelerini anlatan ve hayatın gerçekleriyle yüz yüze gelip mücadele eden ve başarılı olan çocukları olacağına inanırdı. Her çocuğu için bir dosya tutmuştu. Doğumları= ndan itibaren tüm gelişmelerim ve masraflarım bu dosyalara işlemiş, kendisinin çocuklarına yazdığı mektupların bir örneğini ve çocuklarının kendisine gönderdiği mektupları da bu dosyalarda saklamış, evlendiklerinde= bu dosyaları kendilerine düğün armağanı olarak vermeyi planlamıştı.

Çocuk, babasınn bu duygu ve düşüncelerini o zaman bilmekten uzaktı.Babasınn kendisine ve kardeşlerine karşı davranışlarına bakarak bir sonuca varmaya ve kendisine babasının doğrularına ve yanlışlarına göre yön vermeye çalışıyordu. On yasına kadar hiç unutmadığı üç olay yaşamıştı. Bir gün babası hiç alışmadığı bir&nb= sp; şekilde kendisini kucağına almış, "Seviyorum" oyunu oynatıyordu. Babası bir isim söylüyor, çocuk seviyorum veya sevmiyorum diye yanıt veriyordu,Yanıt babası tarafından doğru kabul edilmişse hoplatılıyor, yanlış kabul edilirse hoplatılmıyordu. Çocuk hoplatılmaktan zevk aldığı için dikkatli davranıyor. hep hoplatılmak istiyordu. Babası bir ad söyledi. "sevmiyorum" dedi. Babası hoplatmadı. Bunun üzerine çocuk: "Seviyorum, seviyorum." dedi. Babası: "Sen bana yaranmak için yalan söylüyorsun." diyerek çocuğu dövdü.' Yetmedi, ağzına bir kaşık doluşu acı biberi doldurup uzun süre tuttu. Biberi boşalttırdı ama, ağzına su aldırmadığı gibi ağlamasına da izin vermedi. Ağlamalara hiç tahammül edemez. ağladıkça daha çok döverdi. Bu yüzden dayak yiyen her kimse, göz yaşlarını ve sesini içine akıtmak zorundaydı= ;. Bu olaydan sonra da bir hafta kendisiyle konuşmadı.

Bir gün yolda bir para = buldu ve babasına getirdi.Babası yüzüne iki tokat aşkett= i ve "Hemen bu parayı bulduğun yere bırak. Sen bulma, başkası bulsun!"dedi.

Bir ilkbahar günü beygiri sulamaktan gelirken.kendisini çok seven babasının arkadaşlarından biri.bahçesinde yetiştirdiği taze sarımsaklardan ısrarla kendisine verm= ek istedi. Almadı, zorla verdi. Babasının buna kızacağını düşündü. Babasına göstermeden sarımsakları gübre yığın= 5;nın altına gömdü.

=

Salataları s= atmak üzere diğer kahve önüne yollandı. Bu kahve hem çeşme başı hem de daha kalabalık olurdu. En görülecek yerde durdu. Sandığın kapağım açtı. Akşam ezanına kadar daha gidilecek = iki kahve önü ve köy sokakları vardı. Yatsıya kadar köyüne dönebil= mesi için acele etmesi gerekiyordu. "Haydi salatacı geldiii!&qu= ot; bağırmalarına gelenlerin sayısı çoğaldı. Cebinde biriken paraların ağırlığı arttı. Diğer kahve önleri = ve mahalle arasındaki bağırmaları sayesinde akşam ezanına kadar çoğunu sattı. Çeşme başı kahvesine tekrar
geldiğinde, kahvenin lüks lambası yakılmış, arabada da 30-40 salata kalmıştı. Artık fiyatı düşürmenin zamanı gelmişti. Babası: "Seçilmeler bittikten sonra fiyatı düşürürsün" demişti. Bir saat içi= nde kalanları da satar, yola çıkardı. "Haydi salatacı gidiyor, fiyatlar düştü. Son kalanlar, kalmadı bitiyor!.." Bağırmaları ile satışı hızlandırmaya çalıştı= .Bu arada gök yüzündeki değişikliği farketti. Edi= rne taraflarında şimşek çıkıyordu. "Yağmur yağacak, ama çok uzaklarda, o gelmeden ben köye ulaşırım" diye düşündü. T= ek tük gelenlere salataları bağendirmeye çalıştı. Şimşekler çoğalmaya, gök gürültüsü duyulmaya başlamıştı. Yaşlı bir adam arabaya yaklaştı. "Yağmur geliyor. Bu havada nasıl gidecek= sin?" diye sordu. Çocuk gökyüzüne tekrar baktı. Bu ara= da bir şimşek daha çaktı ve gök gürledi."= Daha uzakta, o gelinceye kadar ben giderim."dedi. Yaşlı adam: &qu= ot;Ben Çavuş Dede'nin akrabasıyım. Gitme, bu akşam bizde kal, yarın gidersin" dedi."Yok, olmaz" dedi çocu= k, az düşündükten sonra. "Babam kızar, beni merak eder" diye de ekledi. Yaşlı adam kahveye gitti. Kahve önünde peykelerde oturanlara, bir şeyler söyledi.Kalkan beş altı kişi arabaya yaklaştı. Salataları yoklayıp fiyatını sordu. Aralarına daha başkalar&#= 305; da karıştı. Üçer beşer alarak parasını ödediler. Çocuk sevindi. Salatalar bitmişti. Gitmek üzere hazırlık yaparken yaşlı adam takrar geldi."Gitme çocuk yağmur geliyor. Gel bizde kal" dedi. Çocuk biraz düşündü. Yüzüne karar verememenin sıkıntısı vardı. Yalnız kendisinin bilmesini istediği bir gerçeğin başkaları tarıfından bilinmesini istemediği bir ses tonu ile, "Ben giderim amca. Böyle gecelerde çok gittim. Bana bir şey olmaz" dedi. Yaşlı adam çaresiz, "sen bilirsin, benden günah gitti. Haydi bir an önce yola çık. Beygiri hızlı sür, çabuk git" diyerek uzaklaştı.

Yağmur ilk damları köyün hemen dışında düşmeye başladı. Beygire "deh!" dedi. Kırbacı şaklattı. Beygir tırısa kalktı. Ama yağmur beygirden çok hızlıydı. Birden boşandı, iri= iri taneler karanlığın içinde beklenmedik yönlerden<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> vücuduna çarpmaya başladı. Yağmurun serinliğini ve damlaların ağırlığım teninde hissetti. Üste teneke ile kapalı sandığın kapağım açıp içine girdi. Kapağı üzerine örttü. Basının yardımıyla kapağı, görebilece= 87;i ve dizginleri tutabileceği kadar aralık bırakarak, beygire tekrar "deh!" dedi. Beygir burun çaldı. Kır tüylerinin üzerine düşen yağmur tanelerinden mi, yoksa çocuğun bağırmasından mı yürüyüşün&uum= l; biraz hızlandırdı. Ortalık gözgözü görmez bir hal almıştı. Zifiri karanlık içi= nde çocuk yolu göremiyordu.Beygirin ön sezilerine göre gidiyorlardı. Biraz sonra beygir durdu."Deh!" dedi, gitmedi. Burun çaldı. Kapağı biraz daha aralayıp bakt= 5;. Bir şey görmedi. "Deh!" dedi. Yok. "Deh! dedi.Yok.= .. Çaresiz sandıktan çıkıp indi. Ayakları,sa= çaklı paçalarına kadar suya gömüldü. Yağmur bütün vücudunu sardı. Beygirin önüne kadar arabanın okuna tutuna tutuna geldi. Beygirin yüzünü yok= ladı. Başlık çıkmıştı. Kahve önüne başlığın tokasını iyi takamadığını hatırladı. Dizginleri takip eder= ek başlığı buldu.Beygirin ayağı başlığın arasına girmişti. Beygire "Al ayağını Kız" diye seslendi.<= /p>

tutup yukarı doğru kaldırmasını sağladı. Beygir bu istekle= ri bilen bir alışkanlıkla ayağını kaldırdı.

Diğer eliyle başlığı bir kaç uğraşmadan sonra ayakt= an kurtardı. El yordamı ile beygirin basına geçirdi. Tokasını sıkı sıkı taktı.Ayaklarnıın altındaki su gittikçe yükseliyordu.Yolun sol taralının yüz metre kadar ilerisi dere, sağ taralının iki yüz metre kadar ötesi ise yükselen tepe ve tepeyi kaplayan koruluktu. Bu
koru her iki köyün toprakları boyunca uzanır ve belli yıllarda kesilirdi. Korudan gelen yağmur suları dereye ulaşmak için önce yola doluyor, daha sonra bir yol bulup dereye ulaşıyordu.Bu yüzden yolda oldukça su birikmişti.Toprak yol, dere ile koru arasında oluşan dar ova boyunca köye kadar gidiyor,
köyün hemen girişinde dereyi gerçek köyün içine doğru devam ediyordu. Çocuk beygirin başlığını taktığı sırada dolu yağmaya başladı.Kendini sandığın içine= zor attı. Kapağı teneke kaplı sandığın, üzerine düşen dolu tanelerinin çıkardığı ses beygiri ürküttü. Be= ygir akıllı hayvandı. Babası, Annesinin hastalandığı zamanlarda, ciğerlerine hava vermek için doktora götürmek üzere bu beygiri askeriyeden almıştı.
Hem biniliyor, hem de arabaya koşuluyordu.Annesinin ölümünden sonra beygir, çocuğun eline kalmıştı. Kuyruk kırbaçlarının dışında iyi anlaşıyorlardı. Beygirin adı Kız"dı. Bunun nedeni de hiç tay yapmamış olmasındandı.Çocuk, "dur KIZ" diye bağırdı. "dur Kız" beygir yavaşladı= ve durdu. Dolu taneleri sandığın tenekesi üzerinde trampet çalıyordu. Bu sandığın adı tütün sandığıydı. Babası her hafta pa-
zartesi günleri ilçeye gider, dükkana mal alırdı.Motorlu taşıtların işlemediği bu yolda, beygir arabası tek taşıma ve ulaşım aracıydı. Tekelden alın= an sigaraların yağmurdan korunması için bu sandık yapılmıştı. Arabanın genişliğince yapılan bu sandık aynı zamanda üzerine oturularak daha rahat bir şekilde beygirin sürülmesi işine de yarıyordu. #= 0;imdi de çocuğu yağmurda n ve doludan koruyordu. Arabadan inince= her tarafı sırılsıklam olmuş, ıslanmadık bir yeri kalmamıştı.Sandık artık ıslanmaktan değil, doludan koruyordu. Dolu tanelerini çıkardığı ses giderek çoğaldı. Şimşek çaktıkça sandık kapağının ara-
.sından bakan çocuk, yağan yağmur ve dolunun şiddetini ölçmeye çalışıyor, ardından kopan gök gürültüsünün, içinde uyandırdığı korkuyla basını sandığın içine çekiyordu. Titremeye başlamıştı. Titremenin yansı üşümektense, yarısı da korkudandı. Hiç böyle gecenin bir vakti, yağmur ortasında, in cinin top oynadığı bir yerde kendi başına kalmamıştı. Bahçede kendi başına kalıy= ordu ama, köpeği, kapısı kilitlenen bir kulübesi, tehlikelerden korunacağı bir çatısı vardı. Koruda kurt olduğunu söylüyorlardı.Kokusunu alıp gelirler miydi acaba? Sandığın içinde daha da büzüldü. Tenekelere çarpan doluların sesini dinl= edi. Acaba yolun neresine kadar gelmişti? Sandığın kapağım aralayıp bir
ağaç, bir işaret görmeye ve nerelerde olduğunu anlamaya çalıştı. Ama zifiri karanlıktan baş= ;ka
bir şey göremedi. Elini uzatıp beygirin kuyruğunu tuttu= . Beygir kuyruğunu oynattı, burun çaldı. "Kız nasılsın?" diye seslendi. Hiç olmazsa birbirlerinden haberleri olmuştu. Sandığın kenarına tekrar büzüldü. Kapağı iyice örttü. Dolu tanelerinin teneke kapak üzerinde çıkardığı seslerin hızını dinleyerek yağmurun azalıp azalmadığı konusunda bir sonuca varmaya çalıştı. Ne kadar sonra bilmiyordu. Dolu sesleri bird= en arttı. Beygir huysuzlanıp yerinde kıpırdadı. Araba biraz yürüdü ve tekrar durdu. Daha sonra ses azaldı, azaldı ve yerini yağmur tanelerinin sesine bıraktı. &Cc= edil;ocuk, bu sesin de azalmaya başladığım hissedince, sandığın kapağım araladı. Dizginleri aray= 5;p buldu, beygire
"deeehh!" dedi. Beygir silkelendi, ağır ağır yürümeye başladı. Etrafını görmeye çalıştı. Ağaçların karartılarını görür gibi oldu. Yola baktı. Ar= aba, tekerleklerin yarısına kadar su içindeydi. Beygir yürürken zorlanıyordu. Dizginleri şaklatıp tekrar "deeeh!" diyerek hızlandırmaya çalıştı. Sandıktan çıkmaya korkuyord= u. Gözlerim sandığın aralığından çev= rede dolaştırıyor,gelecek tehlikeleri önceden sezmeye çalışıyordu. Bir süre sonra köpek sesleri duymaya başladı. Köye yaklaşmıştı. Köyün dışında bir ağıl vardı. Korun= un kıyısına yapılmış olan ağılın köpekleri, gece dönüşlerin de, tekerleklerin çı-
kardığı sesleri duyup kendisini korkutmuyor,sevindiriyordu. Yağmur daha da azalmış, çilenti haline gelmiş, ortalık da zifiri karanlıktan sıyrılmıştı= ;. Köye ulaşacak olmanın verdiği rahatlıkla korkusunu yenmeye çalıştı. Titremesinin yarısı geçmişti. Beygirin rengini, yolun üzerindeki suları görebiliyordu. Yoldaki sular da azalmış, bir kenardan derecik halinde akan bir duruma gelmişti. Yine de sandıktan, sığındığı bu korunaktan çıkamıyordu.