= YILDIRIM BAYEZİT BİZİM BOYUN ENİŞTESİDİR
Köyümüzün tarihçesini öğrenmek amacı ile yazdığımız mektuplar işe yaramış, her bilgisine başvurulan elindeki bilgileri ve bu konuda yaptıkları araştırma sonuçlarını göndermeye başlamışlardı. Dosya ve defterde biriken bilgiler, babam ve öğretmenlerim tarafından da ilgi ile okun= uyor ve ne yapılması gerektiği konusunda bana yön veriliyord= u. 1954 yılının bahar sonları ve yaz başlarında, dış ülkelere mal taşıyan ticari bir geminin kaptan süvarisi olan, ana tarafından amcam, Yüksek Makine Mühendisi Yaşar Özdenoğlu köye geldi. Çalışmaları gözden geçirdi, babamın, dedemin ve öğretmenlerimin de katıldığı dükkândaki toplantıda yepyeni bilgiler aktardı. ‘Defter ve dosyadaki bilgileri okudum. Bu doğru bilgileri geçiyor ve noksanları tamamlamaya çalışıyorum. Benim söyleyeceklerime eklenecek da= ha çok bilgi elde edilebilir. Sakın araştırmaya son vermeyin. Müzeler, kütüphaneler ve arşivler bilgi edinm= ek için kurulmuştur. Ben ulaşabildiklerimden yararlandım. Devam edecek ve elde ettiğim yeni bilgileri göndereceğim. Bu konudan haberi olan herkes araştırmalara devam etsin. Köyümüzün tarihçesini ortaya çıkarıp, torunlarımıza yazılı bir belge olarak bırakmış olalım.’ Özetini yaparak bilgilerini anlatmaya başladı:’Dedelerimiz, bundan bin y= 05;l önce, 26 Ağustos 1071 Malazgirt Meydan Savaşı’ndan sonra, Orta Asya’dan Anadolu’ya gelmişlerdir. Osmanlı= lar gibi Oğuz Türklerindendir. Önce Büyük Selçu= klu Devleti; sonra da Anadolu Selçuklu Devleti boyları olarak savaşlarda yer almışlar ve hayvan besleyip, bunlarla yaşamlarını sürdüren göçebe olarak, ye= ni yurtlarında yaşamaya başlamışlardır. Beylikle= rden (Boylardan) oluşan Anadolu Selçuklu Devleti yıkıldıktan sonra, her beylik bağımsızlığını ilan etmiştir. Dedelerimiz bu tarihlerde bu günkü Eskişehir, Kütahya civarında yer alan Germiyan Oğulları Beyliği sınırları içinde kalmışlardı. Osmanl&#= 305; Beyliği, güçlenip Bizans’tan toprak almak istiyordu. Bunun için de savaşçılığını kanıtlamış Türk Boyları’na ihtiyacı vardı. Dedelerimiz savaşlarda büyük kahramanlıklar gösterenler arasındaydı. Osman Bey ve Oğlu Orhan Bey, boyumuz büyüklerine haber göndererek kendi beyliklerine katılmalarını, yeni otlak ve yerleşim yeri vereceklerini bildirdiler. Osmanlı Beyliği’nin teklifini olumlu bulan ded= elerimiz, İznik civarına yine göçebe olarak yerleştiler. Konar, göçer olarak çadırlarda yaşıyor, koyunlarını, sığırlarını ve atlarını besleyecek otlaklardan otlaklara geçiyor ve kendi askerlerini eğitip öğreterek savaşlara katılıyorlardı. 1326’da Bursa’nın alın= ışında büyük kahramanlıklar gösterdiler ve Birinci Boy unvanını aldılar.’
Boy sözü geçince meraktan kıvranıyordum. Amcamın sözünü istemeyerek keserek sordum:”Bir kaç yerde boy dediniz. Boy ned= ir Amca?..” Amcam gülümseyerek bana baktı ve: “Bu soruyu bekliyordum. Başka uluslarda aşir= et, kabile olarak söyleniyor. Dil ve kültür yönünden büyük bir türdeşlik (ayni soydan gelen, soydaşlık) gösteren, birçok boydan oluşan, yap&#= 305;sındaki aileler arasında toplum, ekonomi, din, kan veya evlilik bağlar= 05; bulunan, göçebe veya yerleşik yaşayan insan topluluğuna aşiret veya kabile deniyor. Türk boyları da bunun gibi. Ama henüz tam anlamı ile açıklanmadı. Cumhuriyetimizle birlikte kurulan Türk Tarih Kurumu ve Tarihçi Bilim Adamları, bu konuda Orta Asya’ya giderek araştır= ma ve incelemelerde bulunuyor. Türklerde boy kavramının ne zaman başladığını ve nasıl oluştuğunu araştırıyorlar. Birkaç yıla kadar Türklerde= Boy tanımını öğreniriz. Şimdilik ‘boy demek, soy demek’ diye aklında kalsın.
Dedem, bilgiç bilgiç söze girdi:“Bizde söylenen dedelerimizden kalmış bir söz vardır:’Boyu boyundan, soyu soyund= an, köpeği mandıradan alın.” Derler…
Ben yine aklıma tak = 5;lan ikinci soruyu Amcama yönettim: ”Osmanlılar Oğuz Türklerinin Kayı Boyundanmış. Bizim boyumuz Oğuz Türklerinin hangi boyundan biliyor musunuz?..”
Amcam derin bir iç çe= kti ve: “İşte can alıcı esas soru bu. Bu konuda ulaşabildiğim başvuru kaynaklarını araştırdım, arkadaşım olan tarihçilere sord= um. Osmanlı Belgeleri daha yeni düzenlenmeye başlanmış= . Bu işler bitince araştırma ve incelemeye açılacakmış. Orta Asya’ya giden tarihçil= er de bu konuda araştırma yapacaklarmış. Bunu da yakı= nda öğreniriz. Araştırmanın sonu yok. Biz bu günk= ü bilgilerimize, yeni bilgileri de ekleyip tarihçemizi tamamlayacağız.” Diyerek kaldığı yerden bilg= ileri anlatmaya devam etti:
‘Bursa’n&#= 305;n alınışından sonra, Karacabey Ovası’nı çok beğenen bizim boy, burada kalmak istemiş. Orhan Bey, razı gelmemiş. Yaşlı, yaralı, gazi olanları; bunlara bakacak kadar kadın ve erkeği, yaklaşık 50-60 çadırlık bir topluluğa, Bursa’ya yerleşme izni vermiş. Bizim boy; topraktan, tarımdan, çiftçilikten ve ticaretten anlamadıklarından, kendilerine verilen Bursa’nın güzel evleri değil de, Karacabey Ovası’nın otlakları hoşlarına gitmiş. Bu ovalarda yine çadırlarında, konar, göçer olarak yaşamaya devam etmişler. Bursa’yı Başkent yapan ve Çanak= kale İlçesi Lapseki’ den, Orhan Bey’in oğlu Süleyman Şah komutasında, hazırladıkları büyük deniz salları ile Gelibolu’ya (Avrupa’ya, Rumeli’ye) geçen Osmanlı’lar, bizim boyumuzu da Rumeli’ye geçirerek, ordunun yiyecek ihtiyaçlarını besledikleri hayvanları= ile karşılamak, savaşlarda binilecek atları yetiştirme= k ve en önemlisi de Rumeli’de yapılacak savaşlara katılacak asker yetiştirip hazır halde tutmak üzere görevlendirildiler.1362 yılında 1. Murat (Murad-ı Hüdavendigar) Padişah oldu. Bizim boyumuzun başında da Yıldırım Bayezit’ in Lalasının (Öğretmeninin) oğlu Hacı İl Bey vardı. &Ccedi= l;ok kahramandı, çok iyi asker yetiştirir ve yönetirdi. Savaşlarda çok hızlı hareket eder ve çabuk kar= ar verip; doğru gördüğünü kimseyi dinlemeden uygulardı. Gözünü kırpmadan ölüme gidecek bir boy ordusu kurmuştu. Vize’yi, Lüleburgaz’ı k= endi başına almıştı. Osmanlının Rumeli’= deki en büyük ve güvenilir gücüydü. Germiyan O = 7;lu Süleyman Şah; Boyumuz Bilgesi Akdede’nin oğlu Hacı İl Bey’in ablası; Devlet Hatun ile evliydi. Akdede’nin ikinci kızı Banu Hatun da Çandarzade Ali Bey ile evlenmişti. Boyumuz damadı Germiyanoğlu Süleyman Ş= ah, Karamanoğlu Beyliği’nin saldırılarından koru= nmak ve daha da güçlenmek için; kızı Gülçiçek Hatunu, Osmanlı Padişahı Birinci Murat’ın oğlu Yıldırım Bayezit’le evlendirdi ve Kütahya, Gediz, Simav, Emet ve civarını, çeyiz olarak Osmanlı’ya verdi. Padişah Birinci Murat, Anadolu’da birliği sağlamak amacı ile bu evliliğe çok sıcak bakmış ve kızı Melik Hatun’= u; kahramanlığını çok beğendiği, AKDEDE’nin Oğlu Hacı İl Bey’e vermişti. Kısaca: Boyumuz Bilgesi ve Beyi AKDEDE’nin kız torunu Gülçiçek, Bayezit ile; Oğ= ;lu Hacı İl Bey’de I.Murat’ın kızı Melik Hatun’la evlenmişti. Gelin vermiş ve gelin almıştık. Bunun sonucunda, Anadolu Beyliklerinin, o tarihte = en güçlüsü olan Germiyan Beyliği, Osmanlı Beyliği, Çandaroğlu Beyliği ve bizim boyumuz beyli= 87;i birbirleriyle içli dışlı akraba olmuşlar ve dayanışma kurmuşlardı. Süleyman Şah’= 05;n karısı Devlet Hatun’un Babası, Boyumuz Beyi Akdede’de önce Germiyan Beyliği’nin; sonra da davet üzerine Osmanlı Beyliğinin Bilgesi, Atabeyi ve Lalası olmuştu. Akdede’nin oğlu, boyumuzun komutanı Hacı İl Bey, Bayezit’in dayısı; Akdede’de; Bayezit’in Dedesi, Lalası (Öğretmeni) olmuş bulunuyor; Yıdırım Bayezit ise, boyumuzun eniştesi sayılıyordu. Yıldırım Bayezit, eşi Gülçiçek Hatun’un boyu ile yakın ilişkiler kurmuş, hala Germiyan Oğulları Beyliği altında bulunanları da Rumeli’ye geçirip, güçlerini birleştirmiş= ; ve yerleşik yurt edinmelerini sağlama sözü vermişti. Bursa’nın Karacabey Ovasında kalanlara da haberci gönderilerek gelmeleri istenmiş; fakat onlar, artık tarımı öğrenip yerleşik düzene geçtikl= eri için gelmemişlerdir. Boyumuz Beyi Akdede’nin küçük kızı Banu Hatun’un Çandarzade= Ali Bey’le evlendiğini ve akraba olduklarını biliyoruz. Osmanlı’nın daveti üzerine boyumuz Söğüt civarına göç ederken, Akdede; damadı Çandarzade Ali Bey’i de yanından ayırmamıştı. İzmir civarındaki Çandaroğulları Beyliği, Germiyan Beyliğiyle birleştikten sonra; Osmanlılarla çok iyi geçinmeye ve desteklemeye başlamışlardı. Osmanlılar bu zamana kadar Atabeylerini, hocalarını, lalalarını Çandaroğullarından seçiyorlardı. Bizim boyumuzla akrabalık bağı kurulunca ve boyumuzun ‘bilge, okçu, savaşçı = ve atçı’ özellikleri anlaş = 5;lınca;Çandarlı’ların tavsiyeleri ile bizim boyumuzun ermişleri ve bilgeleri, Osmanlı Beyliğinde; Lala (Şehzade Öğretmeni), Atabey (veya Atab= ek), hem şehzadelerin eğitim ve öğretimi ile görevli, h= em de devlet yönetiminde yetkili ve Şehzadeler küçü= k yaşta padişah olduklarında, devleti geçici olarak yöneten kişi. Naip) olmaya; Molla görevi yapmaya başlamışlardı. Yıldırım Bayezit, bahar ve yaz aylarında, anasının akrabası olan boyumuza gelir; a= yni zamanda dedesi olan lalasından (Akdede’den) eğitim ve öğretim alır; Dayısı Hacı İl Bey’d= en savaşma plân ve bilgileri öğrenirdi. Bizim Boyumuz Bey= i, Hacı İl Bey’in oğlu Doğan Bey; Bayezit ile ayni yaşlardaydı ve çok iyi arkadaşlık ederlerdi. Şehzade Bayezit, Dedesinden ve dayısından; derslerde Doğan Bey’in = de bulunmasını özellikle isterdi…’
= &nb= sp; SIRP SINDIĞI ZAFERİ VE BOYUMUZUN KAHRAMANLIĞI
Osmanlı Beyliği’nin Trakya ve Balkanlar’da hızla ilerleyerek birçok yeri ele geçirmesi, Avrupa Ülkelerini telaşlandırdı. Papanın çağrısı ile Macarlar, Bulgarlar, Sırplar, Eflâklılar ve Bosnalılar Osmanlı’ya karşı birleşip bir ordu kurdular ve Ed= irne üzerine yürüdüler. Bu sırada 1.Murat Bursa’da bulunuyor, Şehzade Bayezit boyumuzda eğitim görüyor ve Edirne Beylerbeyi olarak Lala Şahin Paşa görev yapıyord= u. Lala Şahin Paşa, durumu bildirip 1.Murat’tan yardım istedi. 1.Murat, Boyumuz Beyi Hacı İl Bey’i 10 bin kiş= ilik ordusu ile düşmanın durumunu öğrenip, sonucu kendi= sine bildirmesini; Edirne’deki Lala Şahin Paşa’ya katılmasını ve savaşa hazır olmalarını istedi. Emri alır almaz ordusunu harekete geçiren Hacı = 04;l Bey, karşı çıkmasına rağmen Şehzade Beyazıt’ın ve oğlu Doğan Bey’in önünü alamamış ve onları da yanında götürmüştü. Gece yola çıkan ve yıldırım gibi süratle ilerleyen ordu, Sırpsındığı’nda düşmanı buldu. Hacı İl Bey, düşman kuvvetlerinin her türlü güvenlik önlemlerinden uzak olarak ilerlediğini görünce, geriye çekilip bir orman içinde askerlerine baskın planını anlattı, herkese görevini bildirdi = ve geceyi bekleyip, gözcülerden gelen işaret üzerine d&uum= l;şmana saldırdı ve en az 50 bin kişilik orduyu iki saat gibi kı= ;sa bir sürede 10 bin kişi ile yendi.Bu za= fer bütün Avrupa’da şaşkınlık yarattı.= Yeni tanıdıkları Türklerin nasıl bir ulus olduğunu öğrenmiş oldular. Hacı İl Bey bu savaştan son= ra büyük üne kavuştu. Ama bilinmeyen bir nedenle ansızın öldü. Bazı tarihçilere göre; L= ala Şahin Paşa, Hacı İl Bey’in kazandığ = 5; bu zaferi kıskandığı için, onu zehirleterek öldürttü derler. Şehzade Beyazıt bu savaştan çok bilgiler kazandı ve ileride alacağı ‘Yıldırım’ unvanının ilk askeri eğitimin ve tatbikatını (uygulamasını) da yapmış oldu. Hacı İl Bey’in ölümün= den sonra oğlu Doğan Bey boyumuzun başına geçti. Şehzade Bayezit ile daha yakın bir konuma gelmişlerdi. Şehzade Bayezit, Doğan Bey’e:’Ben Padişah olunca, seninle birlikte Avrupa’nın ve Asya’nın fatihi olacağız.’ Diyordu. Bu nedenle de, Doğan Bey’in yerleşik düzene geçip, ev kurma ve tarım yapma isteklerini geri çeviriyordu. Çünkü bizim boyun ordusuna ihtiyacı vardı. 1368’de Kırklareli’nin alınışından sonra, Vize, Pınarhisar, Kırklareli’nin Istranca (Yıldız) Dağları eteklerinde yine konar, göçer olarak yaşamaya başladılar. Kırklareli ve Edirne’nin alınışında, Trakya’nın ele geçirilmes= inde kahramanlıklar gösterdiler. Daha o zamanlarda köyümüzün şimdi kurulmuş olduğu yer; boş, ormanlık ve otlak alanları ile kaplıydı. Bizim boy, ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde 80 yıl boyunca hayvanlarını bu otlaklarda beslemişlerdi. Buraları avuçlarının içi gibi biliyorlardı. Beraberimde sizlere armağan etmek üzere, yeni basılan ‘Serhatlerin Çocuğu Yıldırm Bayezit’ isimli bir kitap getird= im. Bu kitapta sorularınızın çoğuna cevap bulabilirsiniz…
= &nb= sp; = * * *
= &nb= sp; =
= &nb= sp; = &nb= sp;
BİRİNCİ KOSOVA SAVAŞI VE BOYUMUZUN ŞEHZADE BAYEZİT’İN,
PADİŞAH YILDIRIM BAYEZİT OLMASINA<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> KATKILARI
= &nb= sp; = &nb= sp;
Artık boyumuzun başında Doğan Bey bulunuyordu ve Edirne Beylerbeyi’ne bağlıydı. Doğan Bey, Tuna kıyılarına kadar akınlar yapıyor, hayvanlarına yeni otlaklar buluyor, ordusuna da eğitim yaptırıp, büyük savaşlara hazırlık yapmış oluyordu. Ordusu 10 binden aşağı hiç düşmüyordu. Beylerbeyi’nin talim için gönderdikleri ile 25–30 b= in kişiye ulaşıyordu. Yağız atlarını boyumu= zda yetiştiriyor ve askerleri ile atlarını ayni vücutmu#= 1; gibi bütünleştiren eğitimler yaptırıyordu. Askerleri, at üzerinde yer, içer ve uyurlardı. Yay, ok ve kılıçlarını da kendileri üretiyorlardı= . Bu konularda Orta Asya’dan bu yana çok ün salmışlardı. Attıkları ok boşa gitmez, salladıkları kılıç boş geçmezdi. Babasından öğrendiklerine kendi bilgilerini de ekleyerek, çok çabuk karar verip, hemen uygulamayı da vazgeçilmez davranışları arasına katmıştı.10 bin kişilik boy ordusunun her askeri, beylerinin bakışından, davranışından ve hareketlerinden ne demek istediğini anlar ve konuşmaya gerek kalm= adan uygularlardı.10 bin kişi sanki bir kişiydi. Doğan Bey b= azen kendi başına ufak savaşlara giriyordu.1387 yılında, Rumeli Beylerbeyi Çandarlı Ali Paşa’nın izni ile Tuna kıyısındaki Niğbolu kalesini almış ve bu kalenin kumandanlığı kendisine verilmişti. Doğan B= ey hiç boş durmuyor, incelemesini yapıp gücünün yeteceğine inandığı, kale ve yerleşim yerlerini alıyor, boyumuza yeni otlaklar kazandırıyor, Padişah’tan ve Beylerbeyi’nden gelen emirlere göre de keşiflere çıkıp, düşman hakkında gerek= li bilgileri topluyordu. Padişah, Doğan Bey’le Kosova Tekfuruna haber göndererek, Osmanlı himayesine girmesini istedi. Tekfur bunu kabul etmedi. Doğan Bey Kosova’ya savaş için değ= ;il, elçi olarak gelmiş olduğundan, beraberinde birkaç b= in askeri vardı. Tekfur’un padişah emrini geri çevirmesi üzerine, Kosova’yı yağma etti, askerlerini esir al = 5;p geriye döndü ve durumu padişaha bildirdi. Sırp Sındığı’nda yenilen Avrupa Devletleri, Doğan Bey’in durmayan saldırıları karşısında, Osmanlıları durdurmak için, ayni devletlerin yanına y= eni devletler katarak 60 bin kişilik yeni bir ordu kurup saldırdılar. Kosova, Kara Tavuk Ovası anlamına geliyord= u. İki ordu Kosova Ovası’nda, 1389 yılında karşı karşıya geldi. Osmanlı Ordusu Sağ Cenah (sağ kanat, sağ taraf), Sol Cenah ve Merkez olarak üç bölümden oluşuyordu. Merkezde Padişah ve ona bağlı olan Hassa Ordusu, Yeniçeriler ve Tımarlı Sipahiler yer alırdı. Sağ ve Sol Cenahlara da padişah’ın uygun gördüğü şehzadele= r ve onları eğiten kumandanlar yer alırdı. Savaşta uygulanan yöntem, önceden belirlenir, görüşül= ür ve nasıl uygulanacağı kabul edildikten sonra her kanadın görevi belli olurdu. Birinci Kosova Savaşı’nda, düşmana üç kanat birden dümdüz bir hat (çizgi) halinde saldırılacak, verilen bir işaretle, merkez sanki yeniliyormuş gibi geri çekilip düşman= 05;n ortaya doğru ilerlemesi sağlanacak, sağ ve sol kanatlar da düşmanı kuşatarak çember içine alacak, kaçmasına meydan vermeden düşman yok edilecekti. Sa&#= 287; Kanat’ta Doğan Bey’in 10 bin kişilik ordusuna, Şehzade Bayezit kumandanlık ediyor, Sol Kanat’ta da Şehzade Savcı Bey kumandan olarak yer alıyordu. Savaş, hazırlanan plana göre yapıldı ve ortaya doğru ilerleyen düşman iki taraftan da sarıldı. Şehzade Bayezit, çok yakından tanıdığı ve ayni eğitimi aldığı Doğan Bey’in ordusu ile düşmanın üzerine öyle bir saldırdı ve öyle bir hücum geliştirdi ki; padi#= 1;ah başta olmak üzere, savaşı izleyen bütün kumandanların ağzından:’Yıldırım gibi’ sözleri çıktı ve 4 saat gibi kısa bir sürede düşman ordusu kaçmaya fırsat verilmeden y= ok edildi veya esir alındı. Artık Şehzade Bayezit, Yıldırım Bayezit olmuştu. Savaş meydanını gezen Padişah 1. Murat, ‘padişahı görüp ayaklarına kapanmak istiyorum’ diyen bir Sırplı’nın kolundan çıkardığ = 5; bir hançerle şehit edilince, kumandanların kararı ile ayni gün Padişah Yıldırım Bayezit oldu…
= &nb= sp; = &nb= sp; * * *
=
BOYUMUZ
YERLEŞİK
DÜZENE
GEÇMEYE KARAR
Do&#= 287;an Bey artık Niğbolu Kale Kumandanı olmuştu. Bulgaristan’ın ortasında yer alan Koca Balkanlar Dağlarındaki Demir Kapı ve Şıpka Geçitlerini geçtikten sonra, ortasından Tuna Nehri’nin geçtiği, uçsuz bucaksız dümdüz bir ova gözler önüne seriliyordu. Bizim boy, bu güzellik karşısında: ‘Cennet burası olsa gerek…̵= 7; diye düşünmüş ve buradan ayrılmamaya karar vermişti. İzin padişahta bitiyordu. Kosova Savaşın= da gösterilen kahramanlıktan ve Yıldırım Bayezit̵= 7;in padişah olmasından sonra izin almak kolaylaşmıştı. Ovanın ortalarında yer alan; Lofça, Plevne ve Niğbolu, tıpkı Babaeski, Lülebu= rgaz ve Çorlu gibi sıralanmıştı. Aralarındaki uzaklık da hemen hemen ayniydi. En küçüğü Lofça’nın içinden Koca Balkanlardan çı= kan Osma (Osam) Çayı geçiyor ve Tuna nehri’ne dökülüyordu. Ortanca olan Plevne, büyüklüğü gibi ortada yer alıyor ve ortasından, yine ayni dağlardan çıkan İsker (Vit= ) Çayı geçip Tuna’ya dökülüyordu. En büyükle= ri olan Niğbolu ise, Tuna kıyısında yer alan önemli b= ir kale ve Tuna’dan geçen gemilerin de uğradığ = 5; önemli bir liman ve ticaret merkeziydi. Bizim Boyumuz insanları 60 yıldır Rumeli’de, Trakya’da yaşıyorlard = 5;. Tarımla uğraşan insanları yakından izlemişler, toprakla uğraşmanın, tarım yapmanın hayvanla uğraşmaktan daha kolay ve kârlı olduğunu yaşayarak görmüşler ve çiftçiliğin nasıl yapıldığını; önce sebze, mısır ve bostan yetiştirerek, daha sonra da buğday ekip biçerek öğrenmişlerdi. Evlerde yaşamanın çadırlarda yaşamaya göre çok daha rahat olduğunu görmüşler ve yerleşik düzene geçmeye, bereketli Tuna Ovası’nı görünce k= esin karar vermişlerdi. Doğan Bey, Edirne’ye gidip, Padişah’la görüştü. Padişah:’Boy olarak bize çok iyi hizmet ettiniz. Yerleşik düzene geçmeyi en çok siz hak ettiniz. Seçtiğiniz yer de çok iyi ve çok önemli. Osmanlının batıdak= i en uç noktasında bulunuyorsunuz. Bu toprakların ‘Beraatı’ sizindir. Gider gitmez yazılı fermanım elinizde olacaktır. Kahramanlığınız dillere destan. Rumeli’nin korunmasını, savunmasın = 5; ve yeni alınacak yerlerin belirlenmesini sana bırakıyorum. Anadolu’da bazı isyanlar var. Onları bastırdıktan sonra İstanbul’u kuşatacak ve alacağım. Bu savaşlar için bana 10 bin yıldırım askerini gönder. Onlar benim özel askerlerim olacak. Sen de ordunu en kısa zamanda 10 bine çıkar. Tuna’yı geçip akınlarına Macaristan’a doğru devam et.’ Doğ= ;an Bey: “Ben de Padişahımın yanında olmak isterim. İzin verin, ben de geleyim.”Padişah:”Senin Niğbolu’dan ayrıldığını düşman öğrenirse derhal saldırır. Akınlarına devam e= t. Düşmana göz açtırma. Seni çok yakınd= a Ak Tolgalı Rumeli Beylerbeyi Doğan Paşa olarak görmek istiyorum. Sen benim sağ kolumsun. Senin Rumeli’de bulunman bana güven verir. Bu güvenimi hak edeceğine inanıyorum. Yerleşmeniz için ferman (Padişah izni) verilmiştir. A= llah yardımcımız olsun.”
= &nb= sp; = &nb= sp; * * *
Aradan beş yıl geçmiş, Yıldırım Bayezit Anadolu isyanlarını bastırıp İstanbul̵= 7;u kuşatmıştı. Doğan Bey ise, yerleşik düze= ne geçen boyunu, Lofça, Plevne ve kendisine daha yakın olanları da Niğbolu’daki boş evlere yerleştirmi&#= 351; ve boy büyükleri ile yapılan bir toplantı sonucu alınan kararlara göre toprak dağıtımı yapmış, herkesin toprak işlemeyi ve tarım yapmayı öğrenmesini, yanı sıra başta at olmak üzere hayvan beslemesini, bu zamana kadar yaptıkları savaş ara&cce= dil; ve gereçlerini yapmak üzere atölyeler kurmalarını= ;, ticaret yapmayı öğrenmelerini, öncelikle yapı ustalığı öğrenip kendi evlerini, camilerini ve medreselerini kendilerinin yapmayı öğrenmelerini istemişti.Bizim ninelerimiz ve dedelerimiz, &cced= il;ok hoşlarına giden Lofça’ya yerleşmişlerdi.Boş evleri&n= bsp; beğenmeyenler kendilerine ev yapmış ve toprak işlemeyi öğrenmeye başlamışlardı.Herkes mutluydu.Doğan Bey, kısa sürede asker sayısını yine 10 bine çıkarmıştı.Tuna’yı geçip,akınlar yapıyor,Eflak,Boğdan ve Macaristan̵= 7;a korku salıyordu.Başta papanın teşviki ve Macar Kralının girişimi ile, Osmanlı’ları Avrupa’dan atmak için, bir haçlı seferi düzenlendi. Sayıları 100 bini bulan haçlı ordusu= nda, Avrupa’nın tüm ülkeleri ve en kahraman komutanları bulunuyordu. Padişah Yıldırım Bayezit’in İstanbul Kuşatmasında bulunması kendileri için i= yi bir fırsattı.12 Eylül 1396’da Doğan Bey ve Boyumu= zun koruduğu Niğbolu Kalesini kuşattılar. Kuşatmay = 5; Venedik ve Rodos gemilerinden meydana gelen bir haçlı donanması da destekliyordu. Fransız Şövalyeleri o = &nb= sp; = &nb= sp; kadar kendilerine güveniyorlardı ki,’Gök yıkılsa mızraklarımızla tutarız.’ Diye naralar atıyorlardı.100 bin kişilik Haçlı Ordusu= , ok atımı mesafesi uzaklığında,(yaklaşık 400–500 m.) kaleyi kuşatmışlar, içeriden dışarıya, dışardan içeriye kuş uçurtmuyorlardı. Lofça’nın ve Plevne’nin eli silah tutanları, düşmanın geldiğini duyar duym= az, kale daha kuşatılmadan
Niğbolu’da toplanıp savaşa hazırlanmışlardı. Yaşlılar, kadınlar ve çocuklar Plevne ve Lofça’da kalmışlardı. O tarihlerdeki savaş kuralları, iki ordunun geniş bir ovada karşılaş= 05;p savaşması esasına dayanıyordu. Şehir, kasaba ve köylerde yaşayan halk savaşa katılmıyordu. Her iki taraf da savaşa katılmayanlara dokunmuyordu. Savaşı kaz= anan taraf, tüm şehir, kasaba ve köylere sahip oluyor, isteyen ha= lk da, savaşı kazananın hâkimiyetini kabul edip, belirlen= en vergiyi veriyor; bulunduğu yerde yaşamaya devam ediyordu. Dü= şman hâkimiyetini kabul etmeyenler de göç edip seçtikle= ri ülkeye gidiyorlardı. Doğan Bey, kalede sıkışıp kalmıştı. 10 bin askeri ile 100 bin asker karşısında ne yapabilirdi? Kale burçlarına okçuları ve mancınıkçıları yerleştirmiş, devamlı nöbetçiler dikmiş, ka= le kapılarını ve kale bedenlerini (duvarlarını) sağlamlaştırmıştı. Düşman kuşatmayı tamamlamadan yiyecek depolamış ve iki askerini Padişah’a haberci olarak göndermişti. En yakın zamanda yardım geleceğine inanıyor, geceli gündüzlü kale burçlarından inmiyor, uzaklardan gelecek bir işaret gözlüyordu, saldırılara karşı kahramanca karşı koyuyor, hatta karşı saldırıya geçiyordu.
Durumu
öğrenen Yıldırım Bayezit, İstanbul
Kuşatmasını kaldırıp, 60 bin kişilik ordusunu al=
05;p,
yıldırım hızıyla yola
çıkmıştı. Koca orduyla
Gün doğ= ;arken plân uygulanmaya başladı. Zayıf ve on beş bin civ= arında atlı ve yaya Türk Askeri, hafif eğilimli bir tepeden düşman ordusuna saldırdı. Bu kadar az askeri gören düşman kuvvetleri, tavşan avına çıkmış av köpekleri gibi, ‘Türkler bu kadar mı? Bunlar bizim dişimizin kovuğuna yetmez. Papa, Türk öldüren cennete gider dedi. Bu kadar az olan Türklerden biz de öldürelim ve cennete gidelim. Savaşımız boşa gitmesin.’ Diyerek hep birlikte ve düzensiz olarak saldırdılar. Kısa bir çatışmadan sonra Türk Askerleri, plân gereğ= ;i yenilmiş gibi yapıp kaçmaya başladılar. Bunu g&o= uml;ren düşmanlar, kale kuşatmasını da bırakıp sevinç ve zafer naraları ile kaçanların peşind= en atlı ve yaya olarak koşmaya başladılar ve… Kendil= eri için hazırlanmış pusu yerine gelince Yıldırım Bayezit’in yıldırım askerleri = ve 45 bin kişilik esas ordusu ile sağdan ve soldan saldırı= ya uğradılar. Padişahlar, savaşı yönetir ama muharebeye (çatışmaya) girmezlerdi. Savaşı gören bir tepeden gerekli emirleri verirlerdi. Oysa Yıldır&#= 305;m Bayezit, askerlerinin en önünde, kolları sıvanmış, başına beyaz bir börk (deriden yap&= #305;lmış sipersiz şapka) geçirmiş, bir elinde kılıcı, bir elinde gürzü :’Koman (Komayın, bırakmayı= n) aslanlarım, vurun yiğitlerim!’ Diye naralar atarak, üz= erine bindiği atını dizleri ile yöneterek ve atıyla bütünleşerek, yalın kılıç, göğüs göğse düşmanla savaşıyor; zorda kalan her birliğe yetişerek moral ve cesaret veriyordu. Onu= nla birlikte tek vücutmuş gibi savaşan boyumuzun yıldırım askerleri, gelebilecek her türlü tehlikeye kalkan olarak savaşın seyrini değiştiriyor; ‘g&ou= ml;k yıkılsa mızraklarımızla tutarız’ diyen düşmanların üstüne yıldırım yağdırıyorlardı. Padişahlarının bu davranışını gören komutan ve askerler, tarihe yeni= bir şanlı sayfa yazmanın övüncü ve kıvanc= 05; ile saldırıyordu. Plân gereği kaçar gibi yapan kuvvetler de ansızın geri dönüp düşmana sald&= #305;rmış, Padişahın kuvvetleri de yarım daire şeklinde iki yandan saldırarak düşmanı çember içine almaya başlamışlardı ki… Doğan Bey’in 10 bin kişilik ordusu da kaleden çıkarak açık kalan daireyi tamamlayıp savaşa girmiş; kaleyi kuşatan 100 bin kişilik Haçlı Ordusu, Osmanlı Ordusu tarafından kuşatılmıştı. 5 – 6 saat içinde 100 b= in kişilik Haçlı ordusunun yarısı yok edilmiş, diğer yarısından bazıları kaçmayı başarmış, bazıları gemilere binip canların= 05; kurtarmaya çalışmış, büyük bölümü ise silahlarını atarak teslim olup canlarını kurtarma yolunu seçmişlerdi. Yıldırım Bayezit, savaşta esir düşen Frans= 05;z Komutanı af edip ülkesine dönmesine izin verirken.’Bir daha bana karşı silah kullanmamak üzere yemin etmiştin. Yeminini geri veriyorum. Eğer şerefini koruyan bir adam isen, hem= en silahını eline al ve Hıristiyanlığın tüm kuvvetlerini bana saldırmak üzere hazırla. Böylece, bana yeni zaferler ve şanlar kazandırmak için fırsatlar hazırlamış ve beni memnun etmiş olursun.’Diyerek uğurlaması, tarih sayfalarında hak ettiği yeri almıştır…
Savaş sonrası Niğbolu Kalesi önünde karargâh kurup, askerini dinlendiren, yaralarını sarıp şehitlerini defn= eden Yıldırım Bayezit, Doğan Bey’e ‘Niğbolu, Plevne ve Lofça’nın Toprak Beraatini’ mühürleyip vermiş ve kendisine Rumeli’nin korunmas = 5;nı bırakıp, İstanbul Kuşatmasına kaldığ = 5; yerden devam etmek üzere dönmüştü. Bu savaştan sonra, Plevne Savaşına kadar, bu yerlerde önemli bir sava= 51; olmamış; Lofça, Plevne ve Niğbolu Türk toprakları ve Türklerin yaşadığı şehirler, kasabalar ve köyler olarak kalmıştı.’
= &nb= sp; = &nb= sp; * * *