NAMI= SSIZ OĞLU NAMISSIZ

1954- 1960 LÜLEBURGAZ=

Kar, bor= a,fırtına içinde;soğuktan nefeslerin donduğu,insanların barınaklarına daha sıkı bir şekilde bağlandığı bir şubat gecesinin Lüleburgaz’ı... Sokaklar ve caddeler k= ar ve fırtınaya bırakılmış,solgun elektrik lambaları ışığında uçuşan kar taneleri, kendilerini pencere arkasından seyreden insanlara “ iyi ki dışarıda değiliz. Bu havada dışarıda olanın vay haline” düşüncesini hatırlatıyordu.

Kürt Yusu= f,çoluk çocuğu ile birlikte akşam yemeğini yemiş, sı= ;cak sobanın başında, bir yandan fırtınanın sesini dinliyor,diğer yandan da çocuklarının oyunlarını izliyordu.Birden fırtınanın arasına bir insan sesi de karıştı. Kulak kabarttı. Evet yanılmamaştı. “Bo-zaa-cııı, = bo-zaa-cııı!” sesi fırtınayla savrularak kulaklara ulaş= ;ıyordu.Perdeyi araladı.Caddeye baktı. Fırtına başını kaldırmış engerek yılanı gibi,= karları yolun üzerinde savurup ıslık çalarak dolaştırıyor, önüne geleni dağlıyordu. Ceketinin yakalarını kaldırmış= ,boynunu içine çekmiş,kulaklarını atkısı ile sarmış, beyaz bozacı önlüğünü ceket= inin üstüne giyinmiş,ayaklarındaki g= 05;slevet lastiklerle buz tutmuş y= olda kayıp düşmeden yürümek için sakınarak basan,elinde iki güğüm taşıyan; soğuktan sarınmaktan ve karanlıktan yaşı belli olmayan bozacıyı gördü. Büyük oğluna “Annen kap versin de boza alalım.” Diye seslenirken ,parmakları ile cama vurarak bozacıyı haberdar etti. Gözleri pencereleri tarayan bozacı, hemen kapının korkuluğuna sığınıp uzatılan kabın i&= ccedil;ine,istenilen litrede bozayı boşalttı. Parasını aldı,”= ;bo-zaa-cııı, bo-zaa-cııı!” diye, sesini fırtınaya vererek yürüdü gitti...

Şe= rifzade Hanım,mutfakta yıkadığı bulaşığı yarım bırakıp,ellerini önlüğüne kurulayarak&n= bsp; oturma odasına girdi.”Yusuf Efendi,gelirken boza getirdi&= #287;ini unuttun galiba...” diye söze başlayacak oldu.Kürt Yusuf,karısının daha fazla konuşmasına fırsat vermeden gerekli açıklamayı yaptı. “Dışarıda kıyamet kopuyor.Akl= ından zoru olmayan böyle havada sokağa çıkmaz.Ama bozac= 5; çıkmış. Demek ki bu gün evine ekmek götürecek para kazanamamış.Daha rızkını arıyor.Bu yüzden ikinci bozayı bile <= span class=3DSpellE>bile aldım.Çocuklar içer,içmezlerse gelenlere ikram edersin.Yine de kalırsa fırına götürürüm Hanım.” Şerifzade takdir duyguları yüklü bakışlarla kocasına baktı.Dışardaki fırtınanın = sesini duydu; sıcak yuvasını,çocuklarını bakışlarıyla kucakladı.”Şükür Allahıma” diye mırıldanarak mutfağa girdi.

Kürt Yusu= f,camın kenarındaki mindere oturdu.Pencereden dışarıdaki korkunç havayı seyrederken yıllarca geriye, Elazı= 7; İli’nin Dersim Dağlarında geçen çocukluk günlerine gitti. Tıpkı bu günkü gibi kötü bir havada hayatının akış= ı değişmişti.Dersim ayaklanmasında,aşiretler birbirine düşmüş; kendisinin şimdi adını bile hatırlayamadığ= 05; aşiretinden kimse sağ kalmamıştı. Çatışma sonrası gelen jandarmalar= ,kendisini yaralı olarak bulmuş; Elazığ Askeri Hastanesine götürmüş,tedavisini yaptırmış ve hayatta kalmasını sağlamışlardı. Gözünü= ;n önüne Sıhıyye Çavu&#= 351;u Hacıoğlu Ali (AKBAŞ) Çavuş geldi. Hastanede yaralarını tımar eden,k= endisini bakıp gözeten,geride kimi kimsesi kalıp kalmadığ&#= 305;nı araştıran,beş yaşında bir çocuğun tekr= ar çatışmaların ortasına girmesine razı olmayan,Hacıoğlu Ali Çavuş,kendisine sahip çıkmış; kimsesi= z kalan kür= t çocuğunu evlat edinerek , araştırıp geride nesi kaldı ise alarak ; memleketine,Lüleburgaz’ın Hamitabat Köyü’ne getirmişti.

K&uum= l;rt Yusuf, yeni ortamı çabuk benimsemiş,ai= lenin bir evladı gibi yetişmişti.Cumhuriyetle birlikte başlay= an aydınlanma döneminde; yeni harflerle okula başlamış= ;,Hamitabat Köyü’nün bayırlarında koşmuş,derelerinde yıkanmış,düğünlerinde eğlenmiş,yeni= bir çehre, yeni bir çevre edinmişti. Soyadı kanunu daha çıkmadığından kendisine Kürt Yusuf denilmişti.Bu seslenişten kimse rahatsız olmuyor,kimse başka anlamlar çıkarmıyor ve göndermeler yapmıyordu.Kürt Yusuf da , = kürt olmaktan ne utanıyor, ne yeriniyor, ne de övünüyordu. Z= aten bunu söyleyenler de bir ayrımcılık = yapmak,yermek veya övmek için değil de, yaradı= lılştan gelen bazı özelliklerin isme takılıp “ Sarı Selim, Kara Ali, Çakır Hasan” olarak söylenmesi gibi= ard niyetsiz söylüyorlardı.Hacıoğlu Ali Çavuş,topraklar= 05;nın bir yabancı tarafından bölünmemesi için Kürt Yusuf’u çiftçi yapmamış,O’nu evlatlarından da kayırmamış,Şeyh Sait olayınd= an sonra ,köylerine zorunlu muhacir olarak gelen k&u= uml;rt ailelerle tanıştırmamış, ilkokulu bitirdikten sonr= a ,sanaatkar yapmak üzere ,Lüleburgaz’da= bir işe vermek istemiş, bu konuda Kürt Yusuf’un düşüncesini sormuş, “fırında çalışmak istiyorum” yanıtını alı= nca da, eskiden beri tanıdığı, kasabaya her gittiğinde uğradığı, Elazığ’da birlikte askerlik yaptığı, Kürt Yusuf’u bulup hastaneye getiren, Fırıncı İzzet’e giderek durumu anlattı.Ertesi gün Kürt Yusuf fırında işe başladı.Ö= ;nce getir- götür işleri,ardından mahalle bakkallarına ekmek taşıma, ekmek pasosu uzatma ve hamur teknesinin başına geçme ... Askerlikle birlikte gelen sevdalanma; Kürt Yusuf’un aklını başından almış= ;, gönlünün düştüğü Şerifzade ile evleninceye kadar fırına adımını atmamıştı.Boyu kısa, rengi esmer, yüzü oval,kaşları kalın,gözleri kara, gür bıyıkları dudaklarının üstünden taşmayan , devamlı kasket giyen Kürt Yusuf’un tek kusu= ru, anlaşılmaz konuşmasıydı.Çok çabuk konuşur, sözcükleri kendisine göre kısaltır ve yuvarlar, karşısındakinin&n= bsp; yüzüne bakmadan konuşurdu.

Hac= 5;oğlu Ali Çavuş,askerliğini yapı= nca daha da akıllanmasını beklediği evlatlığı Kürt Yusuf'’u, aklı sevdadan seyhate çıkmış görünce,ateşin bacayı sardığını anlamış,Yusuf’u işine döndürmek için evlendirmekten başka yol kalmadığını; bu evliliğin de “ille de Şerifzade= ” ile olması gerektiği sonucuna varmıştı.Allah’ın emirleri; Peygamber’in kavilleri ; dost,akraba ve sevenlerin girişimleri ile Kürt Yusuf = ve Şerifzade muratlarına ermiş,artık bunlara yeni bir hane açmanın, hem de bunu çalıştığı Lüleburgaz’da yapmanın kaçınılmaz zorunluluğu görünmüştü.Fırın sahibi, asker arkadaşı Fikret’i ziyarete giden Hac&#= 305;oğlu Ali Çavuş; çok küçük olan ve durumu gittikçe kötüye giden fırının iyileştirilmesi iç= ;in yapılacakları konuşmuş, gereken parayı Kürt Y= usuf adına Fırıncı Fikret’e vererek O’nu fırına ortak etmiş, ardından bir ev tutarak yeni evlile= ri içine yerleştirmiş, iki ortağı karşı karşıya getirerek nasıl çalışmaları ve nasıl davranmaları konusunda nasihat çekmiş, Kürt Yusuf’a “öp ustanın elini” diyerek ortak olmakt= an öte,usta olmanın önemini anlatmak; Fikret Usta’ya saygının kendisine saygı olduğunu hissettirmek istemiş, her iki tarafın akılcı tutum ve davranışlarını görmekten mutlu olarak , gönül huzuru ile köyüne dönmüş; Kürt Yusuf’u büyütmek, evlendirmek,fırına ortak etmek için verdiği paraların kaynağı kendisinde sakl&#= 305; kalmak üzere susmuştu.Öyle ki bundan Kürt Yusuf’un dahi bilgisi olmamış,bir sır olarak kendisiyle mezara gitmişti.

Soyadı kanunu ile, pişirdiği ekmeklerinden ilham alarak “Pişkin” soyadını alan Kürt Yusuf, kısa zamanda tüm iş= leri avucunun içine almış,geliştirmi&#= 351;; ortağı ölünce hissesini devralmış ve tek patr= on olmuştu.Eski Tekel Caddesi ile Eski Kırklareli Caddesi’nin = , Turgutbey Caddesi ile kesiştiği kö#= 1;ede yer alan Pişkin Ekmek Fırını; uzun yıllar Lüleburgaz halkının rakipsiz tercihi olmuş, bunun sonucunda,ikinci Pişkin Ekmek Fırını, eskisinin yü= z metre kadar kuzeyinde ekmek üretmeye başlamıştı.Artı= ;k Lüleburgaz’ın zenginlerinden,ünlülerinden ve ekabirlerinden sayılırdı.Sayılırdı sayılmasına da ,bir günden bir gün şehir kulübüne gitmez, eşraflarla ve erkanlarla bir arada bulunmak= tan hoşlanmazdı.Kendisini işine vermişti. Bu konuda gerçekten rakipsizdi.Bunun nedeni de devamlı işinin başında bulunmasındandı.İşçileri iyi kullanır,üretimi arttıran ve kilit noktalarda bulunan işçi ve ustalardan; kah birine,kah ötekine, ayrı ayrı zaman ve mekanlarda, tam gerektiği anda ‘mavi boncuk’ dağıtır,işlerin aksamadan fazlasıyla yapılmasını= sağlardı.Yeni giren işçileri uzun süre fırın dışındaki odun taşıma,yarma, istifleme,bakkallara merkeple ekmek dağıtma gibi işlerde kullanır,işçiler sebat ederler ve güvenini kazanı= ;rlarsa fırın içindeki işlere terfi ettirirdi. İşçilerin çoğu Hamitabat<= /span> Köyündendi.Köyün çocuğu, köyün eniştesi sayılırdı.= Zor durumda kalan, işini kaybeden,askerden gelip de kendi işini kuramayan,eğitim ve öğretimine ara veren,okulu bitirip de as= kere kadar ne yapacağına karar veremeyen,okul tatillerinde çalışıp para kazanmak isteyen,tarlası,toprağı az olup da ikinci bir iş arayan,babasıyla kavga edip evden kaçan kişilerin ilk geldikleri yer“Kürt Yusuf’un Fırın’dı.”Kürt Yusuf,önce gelenin kimliğini öğrenir,sonra derdini dinler,yanında çalışan işçi ve ustalardan doğruluğu= nu soruşturur,bir işin peşine koşar, daha sonra da yak= 5;n takibe alırdı. Hissettirmeden ailesiyle görüşü= ;r, gerçek niyetlerini öğrenir, önce işçiden = kar eder, sonra da elden gediğince yardımcı = olurdu.Günlük yaşamında en çok kullandığı üç cümle vardı.Çalışmaya teşvik anlamına gelen “haydi çocuğum” cümlesini,kendi konu#= 1;ma biçemine göre, “A çuum= ” olarak ve çabuk çabuk yineleyerek, “A çuum, a &c= cedil;uum” diye söyler,işin çabuk yapılmasını istediği hallerde de bu cümleyle birlikte eline teşvik pirimi sıkıştırır-dı.= 04;kincisi beğeni ve takdir anlamına gelen “Aferin çocuğum= ,brova tuttum seni.” Cü= mlesiydi.Bunu da “Eferin çu= um,pravuttum seni” şeklinde söylerdi. İşe yeni girenler uzun süre ne dediğini anlamak i&ccedi= l;in eskilerin tercümanlığına başvu= rurlardı.Ama, beğenmediği, kızdığı, köpürdüğü zamanlarda kullandığı cümleyi herkes anlardı.”Namıss= 05;z oğlu namıssız” Namussuz sözcüğünü ancak ” n” harfinden sonra gelen “a” harfini çok kısaltarak söylemekle ve “u” harfini de “ı” harfi yapmakla dejenere edip söyleme becerisi gösterirdi.Diğer konuşmaları fırında geçmez,geçse de kimse anlamaz, ama bu üç cümle , fırında çalışan herk= es tarafından çok iyi anlaşılırdı.Komşu esnaflardan Yugoslav Göçmeni Yoğurtçu Nazım Aga, Habeşistan Göçmeni,Dondurmac= 05; Habeş ve Arnavut Göçmeni Askeri Müteahhit Kazım Baba’nın da konuşmaları Kürt Yusuf’tan farklı değildi.&#= 304;kisi, üçü veya dördü bir araya gelip sohbet ettiklerin= de dinleyenler hiçbir şey anlayamaz,kendileri de anlaşamaz, çocuklarını tercüman olarak kullanırlardı.<= o:p>

Okuluna ara veren çocuk; babası= ;ndan Kürt Yusuf hakkında, 1940’lı yıllarda, babasının evlerinde konuk olduğu bir gecede geçen bozacı öyküsünü dinlemiş, sonra da fırına işçi olarak girmişti.1950’li yılları sonlarıydı.Delikanlılık döneminin ilk şimşeklerinin çaktığı ve çevresine olmadık zamanlarda yıldırımlar yağdırdığı bir yaştaydı.Okuma hastas= 5;ydı.Eline ne geçerse okur,peynirin sarılı olduğu gazeteyi okumaktan peyniri yemeyi unuturdu.Harçlığını ve kazandığı paranın çoğunu kitap, dergi ve gazeteye verir, çevresinde bu davranışını hayretle karşılayan kişilere de O hayret ederdi. Çok okur ama = az konuşurdu.Çok ciddi bir yüz ifadesi vardı.Kumral saçlarını her zaman özenle tarar, çok yakışıklı olan yüzünün gülmesini bekleyenler, bu ciddiyete önce bir anlam veremezler,daha sonra bunun bir kişilik yapısı olduğunu anlarlardı.Giyimine çok özen gösterirdi.Ayağına çarık,üzerine yamalı pantolon giyse, özenerek, yakıştırarak giye= r, başkalarının pahalı giysilerinden daha çok puan toplardı.Bu yüzden her zaman tertemiz, her zaman çok şık bir görünümü, çok yakışıklı esrarlı bir yüzü ve kimsenin kolay kolay yaklaşamadığı ciddi bir görünüş&uum= l; vardı.Lüleburgaz’da o yıllarda iki sinema vardı.Şimdiki otopark yapılan yerin bitişiğinde, E= ski Belediye Binası’nın yanındaki Belediye Sineması i= le; Turgutbey Meydanı’ndan yukarıya do= 87;ru çıkan sokak üzerindeki Yeni Sinema. Sinemalar haftada iki defa , ayrı günlerde film değiştirirler, hafta sonlarında ya iki film birden tekrarına; ya da daha güzel olanın yanına bir yenisini ekleyerek gösterime sunarlardı.Çocuğun her iki sinema= da da yeri belliydi.Balkonların girişteki sol taraflarında, dördüncü sıranın ilk koltuğu O’nundu.Ol= ağanüstü haller dışında bu değişmez,sinemaya ilk gelenler arasında olur, film başlayıncaya kadar, etrafında kendi= sini gözleyen meraklı bakışlardan habersiz dergisini veya kitabını okur, film bittikten sonra da ilk çıkanlar arasında olurdu.Çevresindekiler çocuğun bu yaş= amına ayak uyduramadıklarından ve bu çok ciddi yüze yaklaşma yürekliliği gösteremediklerinden hep yalnı= ;z olur; kitaplarıyla ve sinemayla bütünleşir, özenli= ve şık giyimi ile, çok az konuşması, sorgulayıcı bakışlarıyla insanları konuş= madan sorgular gibi olması, çevresindekilerle kendisi arasına görünmeyen bir duvar örerdi. İşe odun yar= mak ve istiflemekle başlamıştı.Kürt Yusuf daha ikinci gününde, odunlar ellerini tahriş etmesin d= iye eldiven takan,ütülü pantolonu ve tiril = tiril gömleği ile odunlara yakışmayan çocuğu bu işten almış,merkeple mahalle bakkallarına ekmek dağıtma işine vermişti.Çocuk neden alın= 5;p neden verildiğine bakmadan işini en iyi şekilde yapmaya çalışıyordu.Ama Kürt Yusuf çocuğu bu işe de yakıştıramamıştı.Bu giyimiyle,bu ciddiyetiyle bir ata, bir otomobile yakışacak çocuk,eşeğin arkasına çok geliyor,yakışmıyordu. Kasada duran büyük oğlu= nu ikinci fırının başına geçirdi ve çocuğu kasanın başına oturtt= u.Birkaç gün gözledi. Şimdi yakışmıştı. R= 20;A çuum, a çuum= ” diye çocuğu teşvik ediyor, “Efe= rin çuum, provuttum seni” diye takdir ediyor,kasa aç= 05;k vermeyince ve böyle devam adince de yaptığı işi beğeniyordu.Çocuk da yeni görevinden çok memnundu.Çalışanların yıllarca sonra ulaşabilecekleri, belki hiç ulaşamayacakları ayrı= ;calıklı bir göreve, bir ay gibi kısa bir sürede ulaşmıştı.Okumanın, okumuş olmanın verdiği bir avantaj olarak değerlendirdiği ve çevresindekilerin de öyle baktığı bu durum, yaşamına yeni bir renk kazandırmış, yüzü daha ciddi ve saygın bir hal almıştı.=

Fırına pişirmek üzere bir defada atılan ekmeklerin tümüne “ taban” deniyordu.Hamur teknesinden alınıp tartılarak ekmek şekli verilen ve bir süre bekletilip pişirilmek üzere, fırının ağzında duran ustanın küreğine uzatılan hamurlar, “paso” denil= en tahtadan yapılmış, tabanlarına bez serili yirmi santimetre genişliğ= ;inde, iki metre uzunluğunda, on santimetre yüksekliğinde, dikdörtgen kutularda bekletiliyordu.Fırına günde be#= 1; taban atılıyor,her tabanda üç yüz ekmek pişiyordu. Ekmeklerin çoğu, çıkar çıkmaz sayılarak küfelere doldurulup merkeplere yükleniyor ve önceden bağlantı yapılan yerlere sayılarına g&oum= l;re dağıtılıyor; bir kısmı da tezgahta satılıyor, parası da kasada birikiyordu.= Akşam olunca, bakkallara giden ekmek sayısı ile, tezgahta bulunan ekmek sayısı toplanı= ;p , gün boyu pişen tüm ekmeklerden çıkarılıyor; böylece tezgahta satılan ekmek sayısı öğrenilmiş oluyordu.Üç beş ekmeğin zaten esamesi okunmazdı.Para sayılıyor, doğruluğu sağlanıyor, Kürt Yusuf’a teslim ediliyordu. Bazen beş ekmekten fazla aç= 05;k çıkarsa kasa uyarılıyor, üst üste tekrarlanırsa yevmiyesinden kesiliyordu.

Ekmeklerin fırına atılması, çıkar&= #305;lması,tezgaha yığılıp dağıtımlarının yapılması esnasında, yere un ve ekmek kırıntıları düşerdi.Bunlar günde birkaç kez süpürülür, akşamları merkeplerin samanlarına katılırdı.Fırın tezgahı tahtadan iki bölüm halinde yapılmıştı.Ana tezgah fırın ağzın&#= 305;n yanında,kürek sapının rahat hareket ettiği ve bir ağızda pişen üç yüz ekmeğin birerli olarak rahatça konulduğu ve küfelere doldurulduğu genişlikteydi.Ana tezgah, yerden yaklaşık bir buçuk metre yükseklikte ve fırı= ;n ağzı hizasındaydı.Etrafını dos dolay dolanan , bir adamın geçeceği genişlikte dar bir koridor kaplardı.Bu koridor fırın ağzı ve kasa yanında biraz genişler, diğer yerlerde daralırdı.Tezgahın ikinci bölümü, vitrinin he= men arkasında yer alan bir metre kadar genişlikte, ana tezgahla ayni yükseklikte, fırında satılan ekmeklerin konduğu, d= ip köşesinde fırın kasası denilen, yine tezgahın= alt bölümünde yer alan, çekmecenin bulunduğu bölümdü.Her iki tezgahın altlar= 05; da boştu.Un ve ekmek kırıntıları bu boşluğa düşerdi.İnsanın göğüs hizasına kadar yükselen tezgahların arasındaki koridor, tahtaların kalınlığı kadar dardı.Eğilip alta girildiğinde, kocaman bir boş alan olduğu görülüyordu. Çocuk her sabah saat yedide fırına gelir,dar koridordan geçip çekmecenin yanında ayakta durur ve satışa başlardı. Fırının önü gününe, haftasına, ayına ve mevsimine göre, zaman = zaman kalabalık olur, hatta kuyruklar oluşurdu.Çok dikkat ediyordu.Bu zamana kad= ar açık vermemişti. Bu akşam da saat sekiz olmuş, sıra hesabın teslimine gelmişti.Para üç kez sayıldı, evet yanlışlık yoktu.&= #304;lk saydıkları kadar, otuz beş ekmek parası noksandı.Çocuk çok üzgündü.Kürt Yusuf’un canı sıkılmıştı.Bu zamana kadar açık vermeyen kasaya ne olmuştu? Bu çocuk kasadan p= ara alacak biri değildi. Küfelerle gönderilen ekmekleri tekrar saydı. Otuz beş ekmek parası noksand= 5;.Üç beş ekmeğe ses çıkarılmaz, on ekmek olunca beşinin parası kesilir, onu geçince gözünün yaşına bakılmaz, hepsinin parası kesilirdi. “Haftalığımdan kesersin patron” dedi çocu= k. Kürt Yusuf, kendisinin bile zor anladığı bir konuş= ma ile: “ Sen ne yiyeceksin, sen ne yiyeceksin? Bu açık ekme= kten olmaz. Kime kaçırdın paraları?Kim= aldattı seni?" Diye, bu açığın kalabalı= ;k esnasında, bütünlük para üstü çevirirk= en olabileceğini ve çocuğun bütünlük para üstü çevirdiği kişileri hatırlamasın&#= 305; anlatmak istiyordu.

Açığın nereden kaynaklandığı bulunamadı. Daha da kötüsü, diğer akşamlarda = da artarak devam etti. Çocuğun zaten gülmeyen yüzü,= bu üzüntüden daha da asılmış= ,ekmek ustalarından gelen “verilen paralara iyi bak. Aldanma, aç gözünü, açarlar gözünü” gibi sözleri duydukça daha d= a kahrolmuştu.Fırında çalışanların gözlediği iki kişi vardı. Birisi,herkese böyle anlarda &#= 8220;namıssız oğlu nam= ıssız, namıssız oğlu namıssız” diye küfreden, bu yüzden deli danalar gibi burnundan soluya soluya dolaşan ve hafiyelik eden Kürt Yusuf; ikincisi daha da içine kapanan ,kaşları çatıla= n, kimseyle konuşmayan ve kendi kendisi ile kavga eden çocuk. İşçiler özellikle çocuk için üz&uu= ml;lüyorlar, böyle devam ederse Kürt Yusuf’un daha fazla dayanamayıp çocuğa hakaret edeceğini,işten kovacağını düşünüyorlardı.

İki akşam işl= er iyi gitti.Üçüncü akşam yi= ne açık.Hem de elli yedi ekmek.Kürt Yusuf parladı. Bas <= span class=3DSpellE>bas bağırıyordu. “Namıssız oğlu namıssız, namıssız oğlu namıssız. Her akşam sinema,her hafta başka kitap,her gün değişik giyinmek... “ Daha devam edecekti ama gözlerin= in içinde çocuğun şimşek çakan gözler= ini buldu, sustu. Yutkundu, ağzını açıp bir daha,bir daha bağırıp günler boyu süren sıkıntıyı, boşalamamayı üzeri= nden atmak istedi. Ama çocuğun şimşek çakan gözleri, çatık kaşları, konuşmadan konu#= 1;an ve çok şeyler anlatan yüz ifadesi karşısınd= a, parayı da almadan döndü arkasını gitti .

Fırınd= a bir sessizlik.Herkes bakışları ile konuşuyor, kötü durumun nasıl sonuçlanacağı konusunda&n= bsp; fikir sahibi olmaya çalışıyordu. Yılların deneyimli insanı,fırı= nda çalışanların en kıdemlisi, herkesin ‘aga’sı,Yakup Usta, çocuğun yanına geldi. Ellerini tuttu.Sevecen bir y&= uuml;z ve yumuşak bir sesle: “ Üzülme, ölümden başka her şeyin çaresi bulunur.Biz senin ne kadar dürüst ve namuslu olduğunu biliyoruz. Patron da biliyor. Yok= sa sana kasayı teslim eder miydi? Ağız alışkanlığı ile sana böyle söyledi. Giden para O’nun parası değil, senin paran. O senin yapmadığını bildiği ve olayı çözemediği, senin zararına üzüldüğü için böyle söyledi. Ben = on iki yıldır burada çalışıyorum. Patronu çok iyi tanırım. Sen değil de bir başkası olsaydı, bütün çarşıyı ayağa kaldırır, kapının önüne koyardı. Yazdığın hesap kağıdı ile kasadaki parayı bana ver. Üzerinde kalmasın. Ben gidip teslim ederim.Tutumunun ne olduğunu da öğrenmeye çalışır, sana söylerim. Ben gelinceye kadar gitme.” Dedi.

Çocuk:”Ben kasayı bırakıyorum.Gerekirse i= 51;ten de ayrılıyorum. Namusumla çalışıyorum. Buna rağmen hem babam, hem de ben namussuz damgasını yiyoruz. Ben hata yapmış olabilirim ama babamın ne suçu var? Benim yüzümden babama namussuz denmesini içime sindiremiyorum. Herkesin içinde bana hakaret edilmesine dayanamam. Parayı götür,noksan çıkan parayı da cebimden katıyorum.Kendisine böylece söyle.” Dedi.

Yakup Usta, çocuğun hazırlayıp sardığı para ve kasa döküm kağıdı tamamlanıncaya kadar düşündü. Parayı alırken: “ Acele karar verme. Sonra haklı olduğun yerde haksız &= ccedil;ıkarsın. Bu durum bir aydınlansın. Önce haklı ol. Sonra yapacaklarını yap.Ben arkadaşlarla görüşürüm. Gerçek durum ortaya çıkıncaya kadar kimsenin konuşmamasını, başkalarına söylememesini sağlarım. Ben bir patronun düşüncesini öğrenip g= eleyim.Sen bekle.” Dedi.

Yarım saat kadar süren ve bir türlü geçmek bilmeyen bir süreden sonra Yakup Usta geldi. Çocuğu yanına çağırdı. Beni iyi dinle dedi ve başladı: “ Pa= tron cebinden verdiğin noksan çıkan parayı almadı. Bu açık alış verişten olamaz. Birisi kasadan para alıyor olmalı. Çocuk bunu yapmayacağına göre kim olabilir? Bunu hep birlikte bulmalıyız.Bu= luncaya kadar kimse sesini çıkarmasın. Fırına dışardan kim geliyor? Kasanın yanında kim dolaşıyor? Çocuk ihtiyaçları için ayrıldığında kasada kim duruyor? Kasayı kilitleyip= de mi gidiyor?Bunların hepsine dikkat edin.Ded= i. Senin işten ayrılacağını söyledim. İşleri daha da zorlaştırmasın.= Ben herşeyi unuttum. İşinin başında olsun.Dedi. Haydi, üzme kendini.” Deyip, kendilerini konuşmalarını duymadan izleyen fırın çalışanlarına seslendi. “Herkes teknenin etrafına toplansın. Sizlere söyleyeceklerim var.”Dedi.

Fırın teknesi üst katta bulunuyordu.Odun yaranlar ve merk= eple ekmek dağıtanlar dışında,on dört çalışanın öğle paydoslarında yemekleri= ni yedikleri,birlikte konuştukları,sohbet ettikleri,

işler iyi gittiğinde patrondan pirim aldıkları, işler kötü gittiğinde fırça yedikleri, sevinçle= rini paylaşarak çoğalttıkları, üzüntülerini paylaşarak azalttıkları; hepsini= n oturabileceği olanaklara sahip bir yerdi.

Yakup Usta: “Arkadaşlar, hepimizin tanık olduğu bir olay yaşadık.Bu olay çözülü= nceye, gerçek ortaya çıkıncaya kadar hiç birimiz dışarıdan birilerine hiçbir şey söylemeyeceğiz. Gözümüzü dört açacağız ve kasa faresini yakalayaca&#= 287;ız.Hepimiz zan altındayız. Burada çalışan on dört kişinin dışında giren ve çıkanlara dikkat edelim. Kurt avını yakaladığı bir yerde kırk gün dolaşırmış. Bunu yapan her kimse yine gelecekt= ir. Hepimize kolay gelsin.” Diyerek konuşmasını tamamladı. Çocuk,üzgün ve = bitkin bir halde, evi olmayan fırın işçileri için yapılmış küçük odasına geldi. Işığını yakmadı. Hiçbir şey yemek istemedi. Yatağına uzandı,düş&= uuml;nmeye başladı. Arada kapısının vurulmasına hi&ccedi= l; yanıt vermeden olayı irdeledi.Ne yapmalı? Sorusuna geldi,takıldı. = Evet, ne yapmalıydı?.. O= rtada ,herkesin gözü önünde yapılmış bir hakaret vardı. Bu hakaret,kendisinden ö= ;te babasını da kapsıyordu. Kendine, ailesine, topluma yararl= 05; bir insan olması için her türlü fedakarlığa katlanan ve insanlık onurunu her şeyin üstünde tutan, Babası Bakkal Mustafa’nın ‘Bana nasıl namussuz dedirtirsin? = Sen nasıl namussuz olursun?’ diye kendisinden hesap soracak olan sözlerini düşündü. Hakareti ede= n patronuydu. Yaşamı= ;nda ilk girdiği işte neler ummuş,neler bulmuştu? Bu konu hiçbir = tepki göstermeden kapanamazdı. İyi de tepkisi nasıl olmalıydı? Ayni şekilde hakaret veya kaba kuvvet haklı iken haksız olmasına neden olurdu. Üstelik Kürt Yusuf, Lüleburgaz’ın önde gelen bir adamıydı... Uyur uyanık, üzüntüden bitkin, ama kararını netleştirmi= 51; bir düşünceyle sabahı etti. Her zamanki gibi, ama daha = da dikkatli olarak işinin başına geçti. Saat on civarında, fırının ve satışların en tenh= a zamanında Yakup Usta’ya&nb= sp; bir işinin olduğunu söyleyip, bir saatlık izin istedi. Patron gelmemişti. Kasayı kilıtleyip anahtarı cebine koydu. Yakup Usta, bitmekte olan tezgahtaki ekme= kleri saydı. Geç kalmamasını tenbihley= erek gitmesine izin verdi. Yeni ağız için hazırlanan ekmek pasolarını gö= zden geçirmek üzere yukarıya çıktı. Göz&u= uml; ile de hemen yetişecek şekilde, müşteri gelip gelmediğini denetlliyordu. Fırın= daki ekmeklerin çıkmasına bir saat vardı. Bakkallara merke= ple ekmek dağıtanlar ,sabah dağıtımların&#= 305; bitirmiş, merkeplerini yemlemiş, öğle dağıtımları için ekmeklerin çıkmasını bekliyorlardı.Kapıda işe bir= ay önce alınmış,çocuk yaşta olduğu için odun istif ve kesip yarma işine alınmayıp ekmek dağıtmaya verilmiş Mestan göründü.”Tezgahın altını süpüreyim mi Usta?” Diye seslendi. Yakup Usta:” Bu çocuk adam olacak. Diğerleri böyle bir işi hiç düşünmezler. Bunu yanıma almalıyım.” Di= ye düşünerek :” Aferin oğlum, haydi kolay gelsin.Akşama bir ekmek de benden.” Sö= zleri ile beğeni= sini duyurdu ve işine döndü.

Ali Cemal, Yakup Usta’dan sonra gelen, ekmek teknesinden sorumlu olan ustalardandı= ;. Mayalanması sona eren ekmekleri gramajlayıp<= /span> pasolara almış, yeni ağız için hamuru yoğurmuş, mayalanmaya bırakmış= ,tezgahın göründüğü üst katta bir sandalyeye oturmu#= 1;, bir sigara tellendirip yorgunluk atıyor ve etrafı gözetliyor= du. Çocukla ayni&nb= sp; köydendi ve halasıyla evliydi. Ailesini yakınd= an tanırdı. Bu olay kendisini çok üzmüştü. Akşam çocuğun kapısını çalmı= 51; ama açtıramamıştı. Kafası hep bu olayla meşguldü. Mestan<= /span> ,Yakup Usta’ya sesleninceye kadar ‘ ne yapmalı?’ diye düşünüyordu. Sigarasından bir nefes çekti. = Yoldan geçenlere baktı.Tezgah altın= 05; süpüren Mestan, büyük bölümü bitirmiş, kasanın bulunduğu yerdeki dar bölümü süpürmeye başlamıştı. Ayaklarını görebiliyordu. Ama nedense hep ayni yerde duruyor= du. Birden,Ali Cemal’in kafasında şimş= ;ek çaktı. Eğilip baktı.Mestan süpürgeyi bırakmış, kasanın altına yanaşmış bir şeyler yapıyordu. Yerinden kalktı.Sessizce aşağıya inerken, arkadaşlarına parmağı ile sus işareti yaptı. = Dar çıkarıp arkadaşlarına teslim et. Suç alet= leri ile böyle bekletsinler.Fırını kapayın,satış yok. ” Dedi.

Çalıştığı yer yakında olan Mestan’ın babası hemen geldi. Kü= rt Yusuf veYakup Usta ile aralarında kısa b= ir konuşma geçti. Babanın rengi soldu,son= ra kızardı,beynine hucum eden kanın etkisi ile, gözleri çakmak çakmak oldu. “Nerede o hayırsız evlat? Bizim aile şerefimizi = iki paralık etti. O’nun cezasını ben vereceğim.” Diye kükreyerek yukarıya çıkmak istediği anda ,yukarıdan Mestan’= ;ın ağlamaları duyulmaya başladı. On üç, on dört yaşındaki bir çocuğun, çok kısa sürede geçen bu olaylar karşısında dayanma gücü kalmamış, güdüleri ve duyguları dev= reye girmişti. Babayı engelleyip yatışt&= #305;rdılar.Mestan’ı sustr= dular. Hiçbir şey olmamış gibi davranacaklarını, <= span class=3DSpellE>Mestan’ın= çocuk olduğunu, ilk defa işlediği bu suç= ;u, geleceğini karartmamak için af ettiklerini, gerekeni yapmas= 5; için babasına görev yüklediklerini ,babaya ve oğluna söylediler. Ağlamaklı bir halde olan baba,Kürt Yusuf’un ellerine sarıldı. “Senden Allah razı olsun. Büyüklüğünü gene gösterdin. Ben üze= rime düşeni yapacağım. Evlat işte. Atsan atılmaz, satsan satılmaz. Bizim ailede böyle bir kişi yoktur. Kime çekmiş bu çocuk? ...”

Yılları= ;n deneyiminden geçmiş Yakup Usta devreye girdi: “Hepimiz ev= lat yetiştiriyoruz. Nelerle karşılaşacağımızı Allah bilir. Önemli olan bundan sonrası ve bir daha yapılma= ması.

Bu sır olarak kalacak, ama bir daha yaparsa ,bu da söylenecek. Mestan bu gün dedesinde kalsın. Senin öfken geçsin.Elinden bir kaza çıkmasın.Sonra sen de vicdan azabı çekersin, biz de. Sen şimdi git. Biz O’nu Ali Cemal ile göndeririz. Haydi herkes işinin başına...”

Bir saat içersi= nde başlayıp biten olayın ardından,f= 05;rın tekrar normal çalışma ortamına döndü. Dumanı üstünde ekmekler çıkarılıp tezgaha dizilme= ye ve müşterilere sunulmaya başladı. &= Ccedil;ocuk,olanlardan habersiz,geldiğini Yakup Usta’ya haber vererek ve Kürt Yusuf’un yüzüne hiç bakmayarak kasanın başına geçti. Kürt Yusuf,ç= ocuğun yanına geldi,bir şeyler söylemek istedi,sonra vazgeçti,elini uzatıp çocuğun başını okşayarak gönlünü almak istedi. Çocuk, hışım dolu gözlerle bakarak,omuzu hizasındaki eli kabul etmeyeceğini anlatan bir hareket yaptı. Kürt Yusuf’un eli bir süre havada kaldı, çocuğun başını okşadıktan sonra kendis= ine bakacağını düşünerek hazırladığ= ;ı güleç ve sevecen yüz ifadesi, kurşun gibi bakışlarla karşılaşıp; akla kara gibi bir tab= lo oluşturdu.geriye döndü, kendisini izlem= ekte olanların bakışları altında Yakup Usta’n= 5;n kulağına bir şeyler fısıldayıp gitti.

Akşam iş bitiminden sonra herkes, ekmek teknesinin başında tekrar toplanmıştı. Yakup Usta ve Ali Cemal gerekli açıklamaları yapmışlar, hepsi çocuğun sevinmesini bekleyen bir havaya girmişlerdi. &Cced= il;ocuk,haklı çıkmanın gururu ve onuru ile; ama üzüntü ve keder yüklü yüzünün ifadesi hiç değişmeden : “Benim için yaptıklarını= za teşekkür ederim.Haklı olduğumu sizlere borçluyum= . Bu konuda hakaret gören ve haksızlığa uğrayan benim. Benim de fikrim sorulmalıydı. Mestan’ın karakola götürülüp hapse girmesini ben de istemezdim. Suçüstü yapıldığın= da,Patron’a söyleyecek birkaç sözüm vardı. Suçlu bulu= ndu ama, bana yapılan; babama yapılan hakaret or= tada duruyor. Bu nasıl temizlenecek?”

Kısa bir sessizli= kten sonra Yakup Usta: “ Ben ve Ali Cemal gerekenleri söyledik. Olsan= iyi olurdu ama, düşünemedik. Patron hatasını anladı,senin yanına= gelip konuşmak istedi, sen geri çevirdin. Herkes hata yapabilir.Artık bu konu kapansın.Eski neşeli günlerimize dönelim. Patron bana ’ben af ettim. tarafımdan ö= yle söyle. Hiçbir şey olmadı.Her şey unutuldu.’ Diye düşündüğün&uum= l; ve sana haklı olduğunu söylemek için yanına geldiğini söylememi istedi.”

Çocuk:” Haklı olduğumu senin kulağına değil, hepimizin duyacağı şekilde söyleyip, özür dilemesi gerekirdi. Bunu yapmadı.Bu akşam buraya gelebilir ve özür dileyebilirdi...”

Yakup Usta:” Pat= ron adam, işçisinden özür diler mi? Nerede görülmüş ve duyulmuş? Hele K&uu= ml;rt Yusuf &o= uml;zürün ne olduğunu bilmez, bunu hiç yapmaz.Senin gönlünü almak istemesi özür anlamını taşır. Büyütme bu meseleyi fazla. Yarın öb&uu= ml;r gün bizden iyi olursunuz. O zaman on kere özür diletirsin. Sen aramızda okumuş adamsın. Yapacağını bizden iyi bilirsin. Haydi bakalım, herkes istirahate...”

* * *<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> * * * * *

Lüleburgaz kazan gibi kaynıyordu. Herkes kendisine göre bir senaryo yazıyor,başkalarına anlatırken aklına gelenleri de ekliyor, kendisine anlatılan uydurukları kendi uydurduklarına katıyor ve dedikodu gazetes= ine veriyordu “... Yanında çalışan bir iş&cced= il;i Kürt Yusuf’u mahkemeye vermiş. Hakaret davası açmış. Tazminat alacakmış. Bir işçi patronunu nasıl mahkemeye verir? Sonra işinde çalışabilir mi? İşten mi kovmuş? İ#= 1; O’nun değil mi? Kovar da, çalıştırır = da.., İş de O’nun, para da O’nun..= . Yok, öyle deme, Kürt Yusuf işçinin kafasına fırın küreğini indirmiş. Görenler anlatı= yor. Kafası yarılmış. Kürt Yusuf uf= ak tefek adam. Yarma gibi işçi başından kanlar akarken Kürt Yusuf’u altına alıp gırtlağ= 5;na sarılmış. Zor almışlar elinden= .... Kürt Yusuf ağzına geleni söylemiş, al ceketini def= ol git demiş. İşçi de giderim ama mahkemeden sonra demiş... Mahkeme sonuçlanmadan işten kovarsa haksız olurmuş. Kürt Yusuf kaçın kurras= ı? Bir sürü avukatı var. Hakimlerin, savcıların hepsi tanıdığı. Bu işç= ide hiç mi akıl yokmuş? Sen hiç Kürt Yusuf’a karşı dava kazanabilir misin? Patron adam, bırak kasayı, geç eşeğin arkasına,bakkallara ekmek dağıt demiş... İşç= ;i okullu biriymiş. Ben b= unca okulu eşeğin arkasında eşeklik etmek için okumadım. Benim yerim burası demiş... Çok okuyormu= 51;, süslü püslü giyiniyormuş, her gece sinemaya gidiyormuş... Böyle yaşantıya para mı dayanır? Geçmiş kasanın başına, paralar elinin altında... Ben de olsam öyle yaşarım... Aldığı işçi yevmiyesi ile böyle yaşamak mümkün mü?.. = Kürt Yusuf uyanık adam. Bakmıştır duruma, anlamıştır vaziyeti, işçi okumuş olduğu için kılıfına uyduruyordur. Kürt Yusuf bizim gibi ilkokul mezunu, doğru dürüst konuşmasını bile bilmezken hesabı nereden bilsin?.. Açığını bulamayınca geç eşe= 7;in arkasına demiştir... İşçinin düşüncesi başkaymış, Kürt Yusuf kür= ekle başına vurunca suçlu olmuş,iş= ;çi kanlar aka aka= gitmiş rapor almış. Durdurmaya çalışmışlar dinlememiş. Sonra da baş&#= 305; sarılı mahkemeye gidip davacı olmuş... Kürt Yusuf araya başkalarını sokup davayı geri almasını istemiş, para da vereyim, ele güne rezil olmayalım, bu i#= 1;i kapatalım demiş... İşçi çok para istiyormu&#= 351;. Öyle üç beş kuruşla olmaz, bu fırsat insanın eline bir kere geçer diyormuş... Tazminat davasında haklı çıkarsa alacağı para &ccedi= l;ok tutarmış... Avukatın birisi iş&cced= il;i haklı. Kendisine arkadan saldırılıp başından tehlikeli bir şekilde yaralanmış. Ölüm de olabilirmiş. Kürek beynine = inmiş.Kürt Yusuf’un işi zor demiş... İşçinin arkasında parti varmış. Biz senin yanındayız, sakın davadan vazgeçme, avukatlarını biz tutarız, ama sakın bizim adımızı söyleme demişler... Herkes fırına gidip işçiyi yakından görmek istiyormuş. Ben de dün gittim. Fırının ön&uum= l; bas bayağı kuyruk olmuştu. Herkes bakkalları bırakmış, fırına koşmuş. İşçi de çok yakış= 5;klı.Çok şık giyinmiş, herkesin merak edip geleceğini biliyor ya, düğüne gider gibi süslenip pü= slenmiş. Delikanlı adam, okumuş da, fırsatı gani= met bilip reklamını yapıyor...İstanbul<= /span> Gazetelerine geçer bu olay, yakında gelip foto&#= 287;rafını çekerler... Bakmışsın işçi artist olmuş....

= &nb= sp; * * * * * * * *

Fırında işler normal gider gibi görünse de herkesin tedirginliği yüzünden okunuyordu.Kürt Yusuf, e= line mahkeme ilamı gelince şakına dönmüştü. G= özlerine inanamıyordu.Bu zamana kadar hiç mahkemelik olmamış, hakim karşısına çıkmamıştı. Çocuğa bir şey söylemeden avukatına gidip konuştu. Avukatı sakin olmasını söyledi. Bunlar sıradan da= valardı.Çocuk doğru davranmıştı. Ortada bir hakaret vardı.Çocuk buna karşılık vermemiş,kaba kuvvete ve hakarete başvurmamış, hakkını yasal yollardan aramaya gitmişti. Uygar insanların yapması gereken buydu. Türki= ye bir hukuk devletiydi. Yasalar önünde herkes eşitti. Ç= ocuk kendisine söylenilen = 220;Namıssız oğlu nam= ıssız hakaretinin geri alınmasını ,babası= ndan ve kendisinden mahkeme önünde özü= ;r dilenmesini; eğer özür dilenmezse gereken cezanın verilmesini” istiyordu. Çocuk okumuş birisiydi. Yolu, yöntemi biliyordu.Dava açma gerekçesini de çok iyi ve haklı çıkacağı gün gibi belli olan,herkesin önünde söylenmiş olan ‘nam&#= 305;ssız oğlu namıssız’ hakaretinden gösteriyordu. Bunlar gençliğin verdiği kanı kaynamaktan ve kendilerini ıspatlamaktan i= leri gelen durumlardı. Avukat, Çocukla konuşacak, davayı g= eri alması için girişimde bulunup gönlünü almaya çalışacaktı. Kürt Yusuf’tan bir isteğ= i de olacaktı.Olayın geçtiği ye= rde, herkesin önünde hakaretini geri alacak ve özür dileyece= kti.

Kürt Yusuf, bir sü= re düşündü. Olayın neden kaynaklandığını, kasa faresini yakaladıklarını, avukata anlatıp anlatmamayı aklından geçirdi. Sonra verdiği sözü düşünerek vazgeçti. “Yooo<= /span>! O kadar da olmaz. Ben kendisinin yanına gidip, haklı olduğunu söyleyip, gönlünü almak istedim. Elinin tersi ile beni kovdu. Bunu herkes gördü.Daha fazlasını yapamam.Herkesin maskarası olurum. Benim o sözü kötü bir maksatla söylemediğimi herkes bilir. Bu zamana kadar hiç kimse alınmıyordu da bu çocuk neden alındı?..”

Avukat:” Öfkeli ve kızgın olarak söylemişşin. Kötü bir söz., şaka olarak değil, ancak hakaret olarak söylenir. Sen bu sözü dilin= e dolamış,olur olmaz kişilere, olur olmaz= yerde söylüyorsun. Sözün anlamını düşündün mü hiç?.. Herşeyin bir ilki vardır. Bundan ders çıkarmak gerekir. Çocuğun babası ile görüşelim desem, ona da namussuz demi&#= 351;şin. Anladığım kadarı ile Çocuk davayı kendisi için değil, babası için açıyor. Sen yine iyi düşün. Çocuk suçsuz çıkmış. Hakareti geri alıp özür dileme= k en sağlıklı çözüm görünüyor.= 221;

Çocuğun babası, her pazartesi, kasabanın pazarına gelir, köydeki bakkal dükkanı için gerekenleri alır, pazar ihtiyaçlarını da karşılar, at arabasına yükler, fırında çalışan oğluna uğrar,temiz çamaşır bırakır,kirlileri alır,evde yapılmış yiyecek bırakır, sağlığı ve işi ile ilgilenir, Kürt Yusuf’la görüşür, eskiye dayanan an= 5;ları tazelerken ikram edilen çayı içer, oğlundan şikayeti olup olmadığını sorar, vakti kalırsa= , on beş günde veya ayda bir Kepirtepe de yatılı olarak okuyan küçük oğlunu da denetl= eyip köyüne dönerdi. Bu kez kendisini oğlundan önce Kürt Yusuf karşıladı. Çayları içerke= n, kendilerini kasa başından göz ucu ile süzen Çocuğun bakışları altında, olayı kısaca anlatmaya çalıştı ve:” Ağzımdan kaçtı,alışm= 05;şım, sen de bilirsin, istemeden,kötü bir amaç gütmeden namıssız oğlu nam= ıssız dedim. Beni mahkemeye vermiş.Sen ne dersin = bu işe?” Diyerek sözü bıraktı.

Bakkal Mustafa, bir süre düşündü. Oğlu ile bu konuyu hiç konuşmamıştı. Konuşsa da gelse bir türlü= , konuşmadan fikrini söylese bir türlü, çocuğunu yanlarına çağırıp konuşmaların içine alsa bir başka türlü olacaktı. Bir çıkış y= olu bulmalıydı ve buldu.”Biz Plevne’= nin Lofça’sından geldik. Hepimizin bildiği Mithat Paşa da bizim Lof&c= cedil;a’dandır. Sadrazamlık yaparken,padişah ile ters düşmüşler.Padişah tutuklatıp sürgüne göndermek için zaptiyeleri salmış. Yaka paça bağlayıp götürürlerken hanımı :‘Be= nim kocam suçsuzdur. Bırakın, nereye götürüyorsunuz?’ Diye feryat ediyormuş. Mithat Paşa, eşine dönmüş:’ Tasalanma, üzülme, utanma hanım, sen

= &nb= sp; = &nb= sp; - 10-

de, ben de , he= rkes de biliyor ki suçsuzum ve haksız yere götürülüyorum. Ya bir de suçlu olsaydım?... Kıssadan hisse: Kendimin namusundan şüph= em yok. Oğlumun da namuslu yetişmesi için üzerime düşen görevi yapıyorum. Bu zamana kadar hiçbir namussuzluğunu görmedim. Sen bu sözü söylemişşin. İyi ki namussuz değiliz. Ya bir de namussuz olsaydık? Bu utancın altından nasıl kalkardık? B= iz ,senin namussuz demenle namussuz olmayız. Oğlum kendi namusundan kendi sorumludur. Ne yaparsa doğrusunu yapar. Yanlı= 51; yaparsa ceremesini çeker.Ben kendisine hiçbir şey söylemem, yap veya yapma demem.Kendisi bana kon= uyu açmadıkça da sormam. Siz konuyu aranızda konuş= up çözümünü bulun.” Diyerek çaya teşekkür etti.Oğlu ile ayak üstü görüşüp gitti.

Kürt Yusuf’un avukatı, Çocuğu işten çıkışta buldu. Kendisini tanıttı ,ayrıntılı konuşmalardan sonra, işin tatlıya bağlanması için her iki tarafın da anlayış göstermesi gerektiğini, işten çıkarılmasının ,kasa başından ayrılmasının söz konusu olmadığını, patronun kendisini sevdiğini, işi= ni beğendiğini, takdir ettiğini ve söylediği söz= den pişmanlık duyduğunu anlattı ve: “Patron senden, fırında çalışanların yanında özür dileyecek ve sözlerini geri alacak. Senin de dava dilekçende istediğin buydu. Bu görülmemiş, duyulmamış bir olay. Sen bunu başard= 5;n.İsteğine ulaştın. Bu durum karşısında davadan vazgeç= men her iki taraf için de iyi olur. Ne dersin?” Diye Çocuğun yüzüne ısrarla baktı.

Çocuk, kısa bir sü= ;re düşündü, derin bir iç geçirdi. Yüzünde sevincini ve mutlu sona ulaştığın= 5; gösteren bir ifade yoktu. Kesin ve kararlı bir anlatımla: “Ben davayı açmadan önce özür dilemiş olsaydı olurdu. Ben kendisinin özür dilemesini iki gün bekledim. Bunu yapmadı. Şimdi yapmak istiyor. Ben davamı geri alırsam herkes ‘Kürt Yusuf istediğini elde etti.Davayı geri aldırdı. Patronun ve paranın gücü bir kere daha kendini gösterdi.’ Diyecek, hem benim hem de Kürt Yusuf’un kişiliğine yakışmayan dedikodular üretilecek. Bunun sonucunda istenmeyen yeni olaylar yaşanacak. Bu nedenle ben davayı geri almam ve alamam. Olayı yalnız fırındakiler değil; tüm Lüleburgaz hal= kı duydu. Sonucunu da herkesin duyması gerekir. Fırında yapacağı davranışı mahkemede yapsın. Bu daha onurlu bir davranış olur. Herkes de hukukun üstünlüğüne tanıklık eder.” Yerind= en kalktı.Avukatın anlayışına teşekkür etti ve gitti...

= = * * * * * * * * *

Hakim yerini almış, duruşma başlamıştı. Kü= ;rt Yusuf sanık sandalyesinde oturuyor, şivesinin= bozuk olduğu, ç= abuk konuştuğu ve sözcüklerin tam anlaşılır olmadığı gerekçesi ile; oğlu da çevirmenlik yapmak üzere yanında bulunuyordu. Avukatı da oradaydı ama, sorulara kendisi yanıt vermek istemişti. Küçücük salon diğer duruşmalarda bom bo#= 1; olurken bu duruşmada hınca hınç d= oluydu.Salonun dışında daha fazla kalabalık vardı. Çocuk, kendisine gösterilen sandalyeye oturmuş, dönüp kimseye bakmıyor, duruşmanın bir an önce başlayıp bitmesini, bu sıkıntının sona ermesini bekliyordu. Avukatı yoktu. Dava dilekçesini kendisi yazmış; bir arzuhalciden daktilo etmesini ve resmi hale getirmesini, ücreti karşılığında istemişti. Bir örneğini elinde tutuyor, ara sıra göz atıyordu.

Hakim, gerekli ön= sorulardan , yazışmalardan ve yeminlerden sonra Çocu&#= 287;a: “Yanında çalıştığın Yusuf Pişkin’den davac&#= 305; olmuşşun. Nedir konu? Anlat.”

Çocuk: “Fırında, kasada duruyorum. Her akşam hesap görülür. İki üç akşam kasa açık verdi.Araştırdık, nedenini bulamadık.Açıklar benim ücretimden kesiliyor= du. Zararda olan bendim. Buna rağmen patron da oalyla= yakından ilgileniyor, açığın nedenini bulmaya hep birlikte çalışıyorduk. Son açık verdiğinde patron bana ‘namıssız<= /span> oğlu namıssız ‘ diye hakar= et etti. Daha sonra kasa açığının benden kaynaklanmadığı anlaşıldı. Gelip benden özür dilemedi ve sözlerini geri almadı. Bu nedenle kendisinden davacıyım. Mahkeme huzurunda sözlerini geri almasını ve özür dilemesini istiyorum. Her şey dilekçemde yazılıdır Hakim Bey.”

= &nb= sp; = &nb= sp; -11-

Hakim:”Yaz kızım” deyip,olayı bir de k= endisi anlatarak zabıt katibine,Çocuğun anlatımını hukuk diliyle yazdırdıktan sonra , Kürt Yusuf’a döndü.

Hakim: = “ Davacıyı dinledin. Hakkında hakaret davası açılmış bulunmaktadır. Bu iddialara karş= 05; sen ne diyeceksin?”

Kürt Yusuf: ̶= 0; Ben bu Çocuğu severim Hakim Bey. Fırınımda&nbs= p; bu zamana kadar O’nun gibi bilgilisine, okumuşuna, akıllısına rastlamadım. Fırına gelir gelmez değişik bir insan olduğunu anladığım iç= ;in, odun işinde tutmadım, merkep arkasına takıp bakkallara = da göndermedim. Kasaya oturtmadan önce ‘ben bu çocu= 7;a iyilik yapmak isterken kötülük yapmış olmayayım’ diye çok düşündüm. Kasa çok netameli bir yer. Açık verirse önce parası, sonra namusu gider. Beş altı ay denedim. Kasa hiç açık vermiyor, işler istediğimden de iyi gidiyordu. Bakkal hesaplarını bile O yapıyor, bana ve muhasebeye iş bırakmıyordu. Kasa açık verince, Çocuk adı= ;na ben çok üzüldüm. ‘eyvah! Kaybediyorum Çocuğu’ dedim. Hatanın nereden k= aynaklandığını kendisinden fazla araştırmaya başladım. Kasa açığı azalacağına giderek artınca, ‘benim gözüm&uu= ml;n önünde nasıl oluyor bu iş?’ diye kızıp öfkelendim. Ağzıma geleni söyledim. Kötü bir maksatla değil, kendimi bildiğimden bu yana, kızdığım zaman kendi çocuklarıma da söylediğim, ağız alışkanlığı olduğu için vazgeçemediğim ‘namıssız oğlu namıssız’ söz&uu= ml;nü de söyledim. Sonrasında da kasa açığını= ;n, kasadan kayıt dışı ödeme yapılmasından ve bir tarafa not edilmemesinden kaynaklandığı anlaşıldı. Bunda da Çocuğun hatası yoktu. Kayıt dışı ödemeyi ben kasadan yapmış ve unutmuştum. Ben söylediklerimden pişman olmuş, Çocuğun kalbini kırmıştım. Kendimce gönlünü almak, başını okşamak ıstedim,kabul etmedi. Bir de duydumki mahkemeye vermiş. = Bana da yapılır mı bu Hakim Bey.”= ;

Hakim, = hafif bir gülümseme ile:” Yasalar önünde herkes eşittir. Yalnız sana değil, herkese, hepimize yapıl= 5;r. Yurttaşlar haklarını normal yollardan alamazlarsa ,mahkeme yol= u ile alırlar. Şahitlerin dinlenmesine gerek yok. Bu sözü istemeden de olsa söylediğini kabul ediyorsun. Çocuğun açtığı davanın kapanması için, bu sözü mahkeme huzurunda geri alıp özür dilemen gerekiyor. Ne diyorsun?”

Kürt Yusuf, elini cebine attı, mendilini çıkarıp yüzünden aşağı süzülen terlerini sildi. Mendili cebine koym= adan önündeki tahta parmaklıkları tuttu, hem mendili hem parmaklıkları, hem de dişlerini sıkıyordu. Sonunda söze başladı: “Ben bu namıss= ız oğlu namıssıza, namıssız oğlu namıssız demedim Hakim Bey. Sözümü geri alıp özür diliyorum.” Salonda bir sessizlik, ardından bir <= span class=3DSpellE>kakaha ve alkış geldi. Kürt Yusuf yine terlerini siliyordu. Çocuğun yüzünde de hafif bir gülümseme belirnişti.=

Hakim, = elindeki tokmağı gonga vurarak salonu susturdu. Ciddiyetini koruyarak:”Yaz kızım, Davalı Yusuf Pişkin, mahkeme huzurunda sözünü geri almış ve özür dilemiştir.Bunun sonucunda davacının haklı isteği yerine getirilmiş, dava kapanmıştır.” Diye yazdırdıktan sonra Çocuğa döndü:” Sonucu dinledin, bir diyeceğ= ;in var mı?”

Çocuk:” Bağımsız Türk Mahkemesine ve hakimlerine teşekk&uu= ml;r ediyor, saygılar sunuyorum.Kabul edilirse,patronuma bir şey söylemek istiyorum.”<= /span>

Hakim: = “ Söyle bakalım, seni dinliyoruz.” Deyince, Çocuk yeri= nden çıktı, Kürt Yusuf’un önüne geldi. Gözleri ile gözlerini buluşturdu.’ Ben de senden özür dilerim Patron, mahkememi geri alıyorum.’ Sözleri ile birlikte elini tutup öptü.

Kürt Yusuf, hiç beklemediği bu davranış karşısında, bir an, ne diyeceğini, ne yapacağını şaşırdı. Herkesin gözü, kulağı kendisindeydi. Kanburunu düzeltti, başını dikleştirdi, kendisinden beklenen patron tavrını takındı:” Efe= rin Çuum, pravuttum seni. (Aferin çocuğum, Bravo tuttum seni) Haydi kasanın başına, Hakim Bey’in ön&uum= l;nde söz veriyorum. Haftalığına da zam yapacağım. Bundan sonra da “namıssız o= 7;lu namıssız” sözünü hi&cc= edil; kullanmayacağım.”

Salonda bir kahkaha ve alkış daha koptu. Duruşma sona erdiği için tokmak sesi duyulmadı.Hakimin gülümsemeli bakışlarla ayrılmasından sonra salon boşaldı.=

Lüleburgaz’da yaşam normale dönmüştü. Kürt Yusuf, kızdığı, öfkelendiği zamanlarda bir süre: “ Sen adam olmasın nam... “ diyeceği anlarda verdi= 87;i sözü hatırlayıp gerisini tamamlamadı. Daha sonras&= #305;nda ağzından “ namıssız oğlu namıssız” sözünü duyan olmadı ama, Lüleb= urgaz halkının dilinde “ Ben bu namıssız oğlu namıssıza, namıssız oğlu namıssız demedim.” Sözleri söylence olarak yerleşti.

= &nb= sp; = &nb= sp; = &nb= sp; = 05/ Temmuz/2003 /Kırklareli.