1967 – 1973 YILLARI ARASINDA KÖYÜMÜZÜN ÖĞRETMEN KADROSU

= 1967 – 1973 YILLARI ARASINDA KÖYÜMÜZÜN ÖĞRETMEN KADROSU

Köyümüz Dördüncü Kuşağı’nın büyük bir çoğunluğu bu yıllar arasında ilk eğitim ve öğretim görmüş ve geleceğe hazırlanmışlardı. Çocuklarımızı büyük bir özveri ile hazırlayan Köyümüz Öğretmen kadrosunu da unutmamak gerekir. Okul Müdürümüz Ekrem BAŞARAN, en kıdemli Öğretmenimiz Ferhat YÜCEL, sonra kıdem sırası= na göre: Mehmet ÖZKAN, Mehmet İrfan PEKER, Macit SABIR, Fatma SABIR, İrfan KARLIOVA, Türkân TOKMAKOĞLU ve Şevki ÇELTİKLİ.

Her öğretim yılı= ;, okullar açılmadan iki hafta önce, Okul Öğretmenl= er Kurulu toplanır ve okutacakları sınıflara göre, Yıllık Çalışma Planlarını saptardı= ;. Toplantı öncesi Okul Müdürümüz Ekrem Baş= aran ve en kıdemli öğretmenimiz (benim de öğretmenim ol= an) Ferhat YÜCEL’ le bir görüşme yaparak, yeni uygulanacak 68 Programı konusunda bilgilerimi kendileri ile paylaştıktan sonra; ’Bu konuda tüm öğretmen arkadaşlarıma, saygınlıklarına hiçbir gölge düşürmeden ve okulumuzu bir bütün olarak ele alarak,eğitim ve öğretime ve de özellikle köyümüz çocuklarına yarar getirmesi açısından yardımcı olmak istediğimi’ = dile getirdim. Düşüncem her ikisi tarafından da olumlu karşılandı ve toplantı gündeminde görüşülerek tüm öğretmen arkadaşların bilgilerine sunuldu. Öğretmen arkadaş= lar, yeni uygulamaya konulan programla ilgili olarak soru işaretleri ile doluydu. Bunların yanıtlanmasına yardımcı olmak içlerinden, hem de gönüllü olan bir kardeşlerind= en gelmesi, çok beğenilerini kazanmıştı…

Aşağ&#= 305;da anlatılan Köyümüzün Dördüncü Ku#= 1;ak İlkokul ve sonrası eğitim ve öğretim çalışmaları, bu anlayış çerçe= vesi içersinde gerçekleştirilmiştir.

= &nb= sp; = * *<= span style=3D'mso-spacerun:yes'> * * *

1967 yılında, eşimle birlikte, köyümüzde ilk göreve başladığımızda,’eşimle birl= ikte ayni sınıfları okutmamızın her açıdan yarar getireceği düşünülerek’, bizlere iki şube olan üçüncü sınıflar verilmiş= ;ti. Bir yıllık süreç içerisinde, yapmış olduğumuz birçok eğitim ve öğretim uygulamasıyla, gerek öğretmen arkadaşlarımız tarafından, gerekse veliler tarafından olumlu tepkiler almıştık. Bundan da cesaret alarak çok sevdiğim öğretmenliği tüm arkadaşlarımla paylaşma= ya ve öğrencilerimizin daha iyi yetişmelerine yardımcı olmaya karar vermiştim…

Okulumuzu her zaman bir bütün olarak düşünmüş; eşim ve ben eğitim öğretim çalışmalarımızı sınıflarımızla sınırlı tutmayarak tü= ;m okula yaymıştık. Resim, yazı, müzik, halk oyunları, folklor, müsamere (tiyatro) ve beden eğitimi konularında başarılı olduğumuzdan, mevsim şeridinden tarih şeridine; ders levhalarından müzik ve beden derslerine her öğretmen arkadaşımızın yardımına koşuyor; isterlerse plânlamalarda da kendile= rine gerekli kaynakları vererek çalışmalarına katılıyor;derslerimizi değişerek, okulumuzu bir bütün olarak ele alıyor; halk oyunları, folklor ve müsamere etkinliklerini okul birlikteliği ile çalışıp sergileyerek alkış topluyor, tü= ;m köyümüz çocuklarına yararlı olmaya çalışıyorduk. Üçüncü sınıftan aldığımız öğrencilerimizi başarılı bir sonuçla mezun edip, 60 öğrenci= den 40’ka yakınını orta öğretime gönderdikt= en sonra, tekrar iki şube olan dördüncü sınıflara döndük. Bize güvenenlerin yüzlerini ak ederek mezun ettiğimiz öğrencilerimizden yine büyük çoğunluğu (40’tan fazlası) orta öğretimlerine başarı ile devam ettiler. Biz de eşi= mle birlikte, her öğretmen gibi çok özlemini duyduğumuz ‘birinci sınıftan alıp, beşinci sınıftan mezun edeceğimiz’ iki birinci sınıf şubesini devraldık. Kızımız Alev’in de ilkokula 5 yaşında kayıtsız olarak başladığı 1= 972 yılı okul açılışında; hiçbir zorlayıcı etken olmadan, 1968 Programı doğrultusunda önerilen teknik ve metotları uygulayarak eğitim ve öğretime başladık. Önce kendimizi sevdirdik. (Zaten sevmeye hazırlardı.) Sonra en sevdikleri oyuncaklarını sınıfa getirmelerini sağladık. Serbest olarak oyuncakları ile oynamalarına izin vererek gözledik ve hayallerini keşfetmeye çalıştık. Oyuncaklarını arkadaşları ile paylaşmayı ve birlikte oynamayı önererek, aralarında güzel ilişk= iler kurulmasını sağladık. Oyuncaklarının ve arkadaşlarının resimlerini yapmalarını istedik. Büyüyünce ne olmak istedikleri konusunda düşünmelerini ve karar vermelerini istedik. Sonra öğrencilerimize her şeyi bilen büyük insanlar gibi davranarak amaçlarımızı; ’oyuncakları ile oynarken, bir hafta boyunca, sıkmadan, belli aralıklarla, fı= rsat kollayarak, sorular sorup düşünmelerini sağlayarak, soru sormalarına ortam hazırlayarak ve anlamalarını başararak’ anlattık. Hatta danıştık: “Sizler sağlıklı, akıllı, zeki ve değer= li çocuklarsınız. Hele bir de çalışkansanız; ’dile benden ne dilersen’ diyen, masallardaki iyilik perisine rastlamış gibi olursunuz. Tüm dilekleriniz gerçekleşir. Okuldaki öğretmen, masallardaki iyilik perisi gibidir. Biz sizin ‘ne olmak istediğinizi’ öğrendik. Sihirli değneği sizin elinize vereceğiz, siz de dileklerinizi gerçekleştireceksi= niz. Okuma yazma öğrenmek de sihirli değnektir. Çalışkan olup olmadığınızı okuma yazma öğrenmek için yapacağınız çalışmalar gösterecektir. Ne kadar çok çalışıp, ne kadar çabuk okuma yazma öğrenirseniz; sihirli değneğinize o kadar çabuk ulaşırsınız.”Bu temel düşünce öğrencilerimizin zihninde unutulmaz bir öncelik kazanın= ca, işimiz çok kolaylaştı. Neyi, neden öğrendiklerini ve öğrenmeleri gerektiğini anlatara= k ve paylaşarak eğitim ve öğretim yaptık. Velilerle i&#= 351; ve güç birliği çok önemliydi. Yaptığımız toplantıda ,’ilk yarı karne tatiline kadar, her gün bir velimizin en az öğleye kadar derslerimize dinleyici olarak katılmalarını’ istedik. Sevinerek kabul ettiler. Böylece çocuklarının okuldaki tutum ve davranışlarını, çalışma ve düzenlerini; yakından gözleyip, diğer çocuklarla kıyaslamasını yaptılar. Kendilerine göre ve öğretmenlerine danışarak gerekli önlemleri aldılar. En değerli varlıklarına bir öğretmen, bir eğitimci gibi davranmaya başladılar. Çocuklar= 5;na araç gereç hazırlamaya katıldılar Fatma Öğretmenin projesi olan: “Dört, beş kilo kuru fasulyeyi, sınıfımıza getirdikleri piknik tüp üzerinde haşladılar. Sonra kevgirden geçirerek ortalarından ikiye ayrılmalarını sağladılar. Sarı, kırmızı, mavi ve yeşil paket boya alıp, dörde böldükleri fasulyeleri boyayıp kurumaların&#= 305; sağladıktan sonra, bezden yaptıkları keselere doldurup öğrencilerimize ‘yazı yazma’ aracı olarak dağıttılar.” (O yıllarda şimdiki gibi plâstikten yapılıp satılan ders araçları yoktu. Hatta denilebilir ki bu tür bir ders aracı yapmayı ilk gerçekleştiren olmuştuk.) Öğrencilerimiz ve velilerimiz için ‘okul ev, ev okul olmuştu.’ Okul Müdürümüz Ekrem Başaran’ın ödü= ;l alan ‘Birinci Sınıf ilk okuma yazma araç ve gereçleri’ de her iki şubeye yetecek sayıya ulaştırılınca, öğrencilerimiz ‘oyuncakl= arı ile oynarken duydukları zevkle’ okuma yazma öğrenmeye başladılar. Sonuç bizim için bile çok şaşırtıcı oldu. Öğrencilerimizin büyük çoğunluğu kasım ayı içers= inde okuma ve yazmayı öğrendiler. Bu ilçede de büy&uu= ml;k yankı uyandırdı. Genellikle mart ayı içerisinde ulaşılan ilk okuma yazma öğrenmenin, kasım ayı= ;nda başarılmış olması çoğu kimseye inandırıcı gelmiyordu. Müfettişler gelerek doğruluğunu saptadılar ve 1968 Programı içeriğine uymanın bu başarıyı sağladığını tescil ettiler. 1973 – 74 Eğitim ve Öğretim yılına büyük bir coşku ve heyecanla başladık. Kendimize göre; Köyümüz Dördüncü Kuşağını= n en iyi, en doğru ve en güzel eğitim ve öğretimini alm= ış çocuklarını yetiştirmek istiyorduk. Ama bu coşku= ve heyecanımız kursağımızda değil; boğazımızda hıçkırıklı düğüm olarak kaldı. 1973 yılının aral= 05;k ayında tayinimiz çıktı… Aşağıda anlatılanlar 1967’ den 1973’e kadar geçen dönem içerisinde yapılanlardır. Köyümüzde göreve başladığımız 1967 yılında, okula gelen Dördüncü Kuşak Çocuklarımız 1955 ̵= 1; 1960 yılları arası doğumlu olanlardı. Görev yaptığımız 7 yıl içersinde 1967 doğumlulara kadar ulaştık. Bu tarihçe öyküsünün tamamlanma aşamasına gelindiği 2008 yılını ölçü olarak aldığımızda; 2008 yılında 40 ve 55 yaşlarında olan Köyümüz Dördüncü Kuşak çocuklarının eğitim ve öğretimle= rinde bir gelişme, bir değişme, bir atılım ve bir yükselme gerçekleştirdik.= Bu anlatılan olaylar hayal ürünü değil; tüm öğretmen arkadaşlar, öğrenciler ve veliler tarafından tanıklık edilecek yaşanmış olaylardır. Ben bu olayları 1967’ den başlayarak 1974̵= 7;e varıncaya kadar yapılan eğitim ve öğretim çalışmalarını;’ başlama, oluş, yapılış ve başarılış’ akışına bağlı kalarak anlatmaya çalıştım ve bir tarih vererek öyküsel akışı bozmak istemedim. Bu öyküsel tarihçe akışı içerisinde herkes kendi yerini ve zamanını bulacak ve o yıllardaki coşku ve heyecanı yeniden yaşayacaktır düşüncesindeyim…

= 1967̵= 7; DEN 1973’E KÖYÜMÜZ DÖRDÜNCÜ KUŞAK EĞİTİM ÇALIŞMALARI

Benim düşünceme göre: ‘Köyümüzün çocukları, keşfedilmeyi bekleyen hazineler gibiydi. Kendilerinde olan değerlerin, başta anne ve babalar olmak üz= ere hiç kimse farkında değildi. Bu değer ve yeteneklerin gösterilmesi, açığa çıkarılması, başta kendileri olmak üzere, herkese kanıtlanması gerekiyordu.’Bunun yolu ve yöntemi de bilimsel olarak kanıtlanmış yöntemlerin uygulanmasından geçiyordu. Öncelikli olarak, öğrencilerini kendilerini ifade edebilmeleri (anlatabilmeleri) sağlanmalıydı. Bilimsel olarak; bir insan kendisini en iyi ana diliyle(Türkçe) anlatabilirdi. 68 Programının Türkçe Dersi Amaçlarının başlıca ve en önemlileri: “SÖYLENENİ, OKUNANI ANLAMA – ANLAMLI OKUMA - ANLATMA – ANLAM ÇIKARMA – YAŞAMINDA UYGULAMA olarak yer alıyor ve öğretmenlerin bu amaçları gerçekleştirerek öğrencilerini keşfetmeleri (içlerinde taşıdıkları değerleri göste= rebilmeleri) isteniyordu. Okuttuğumuz üçüncü sınıfları özel; tüm okulu genel olarak ele alı= ;p, bu amaca ne kadar ulaşabildiğimizi saptamaya çalıştık.

SÖYLENEN= 04; ANLAMA: Öğretmenlerimiz, sözlü ders anlatımlarında ve iletişim kurmalarda, öğrenci düzeyine inerek ve onların güncel yaşamlarında kullandıkları sözcükleri seçerek dersleri işliyorlardı. Her öğrenci öğretmenin ne dediğini anlıyor, iletişim güçlüğü çekmiyor ve en çok bilgileri SÖYLENENİ ANLAYARAK ÖĞRENİYORDU. Hatta bazı öğrenciler:“Ben öğretmenin anlattıkları ile öğreniyorum. Kita= ptan okuyarak öğrenemiyorum.” Açıklamasıyla, kendine göre bir mesaj iletmek istiyordu. Eğer öğretmen; ilgiyi çekerek dersini anlatıyorsa; Söyleneni anlama konusunda, sınıflarımızda ve okulumuzda problem yoktu. = Ama güncel yaşamda durum farklıydı. Bir radyo haberini veya radyo tiyatrosunu dinleyen köyümüz insanı ve öğrencilerimiz, dinlediklerinin yarısına yakınını anlamakta güçlük çekiyorlar= dı. Bunun nedeni de sözcük hazinelerinin, dağarcıklarının fakir olmasıydı. Sorun belli olduktan sonra çözüm kolaylaşıyordu. Biz öğretmenler, Türkçe Kitapları parçalarında geçen ve öğrencilere kazandırılması düşünülen; anlamları= da Türkçe Kitaplarının ‘sözlük’ bölümünde yer alan yeni sözcükleri, sözlü anlatımlarda kullanır, pekiştirir ve öğrencilerimi= zin güncel yaşamlarında kullanmalarını sağlarsak; anlamı bilinmeyen bazı sözcük anlamlarının ‘sözün gelişinden, cümlenin okunuşundan̵= 7; yöntemiyle anlaşılmasını sağlarsak, başarıya giden adımları atmaya başlamış olurduk…

OKUNANI AN= LAMA: Yabancı dil öğretimi dışında kalan kitaplarımızın tümü Türkçe yazılmış bulunuyordu. Dünya dilleri arasında Türkçe, ‘okunduğu gibi yazılan ve yazıldığı gibi okunan’ ayrıcalıklı= ve güzel dillerden biriydi.1968’li yıllarda, Türkçemizdeki sözcük (kelime) sayısı 60 bin civarındaydı. Bu sayıya özel terim ve kavramlar ile ulu= slar arası kullanılan sözcükler de katıldığında, 75- 80 bine ulaşılıyordu. Dünya dilleri sözcük sayıları ile karşılaştırıldığında, çok ze= ngin bir dilimizin olduğu anlaşılıyordu. Bilimsel ve eğ= itimsel araştırmalara göre, ‘bir dilin zenginliği sözcük sayısına göre değil, toplum tarafından bilinip kullanılmasına göre’ değer kazanıyordu. Türk Dil Kurumu tarafından 1968’li yıllarda, yurdumuz genelinde yapılan bir araştırmaya göre; ‘İlkokul okumamış veya bitirmemiş insanlarımız, günlük yaşamlarında 150 –= 200 sözcük; İlkokul mezunları 350 – 450 sözc&uum= l;k; ortaokulu bitirenler 500 – 750 sözcük; liseyi bitirenler 10= 00 – 1500 sözcük; üniversiteyi bitirenler 5000 – 70= 00 sözcük; üniversite bitirip de iletişim alanında çalışanlar, edebiyat alanında yer alanlar da meslekle= ri ile ilgili terim ve kavramlar dışında, 10 bin ile 40 bin arasında sözcük kullanıyorlardı… Bu araştırmadan yola çıkarak köyümüz ortamına ve ilkokul düzeyindeki çocuklarımıza geldiğimizde, 150̵= 7;den başlayan ve en çok 500’ze ulaşan bir kullanılır sözcük sayısına ulaşabiliyord= uk. 60 bin içinden 500 sözcüğü dağarcığına katabilmiş bir kişinin; en az 5000 bin sözcük kullanılarak yazılan bir kitaptan okunan= 5; anlaması da ancak onda biri kadar olurdu. Bu konuyu öğretmen arkadaşlarımızla aramızda tartışarak, öğrencilerimizin sözcük hazinelerinin gerçek durumunu saptadık ve problemin nedenini yakaladık. “ Öğrencilerimiz, okunan bir parçadaki sözcüklerin çoğunun veya kilit sayılacak sözcüklerin anlamlarını bilmedikleri için, okunanı anlamıyor veya anlamakta güçlük çekiyorlardı.” Bun= un sonucunda da bilgi edinme ve edinilen bilgileri yaşamlarında kull= anma konularında, beklenen başarıya ulaşamıyorlardı= ;. Öğretmenlerimizin çoğu, okunan parçadaki sözcüklerin anlamlarını, kendileri bildikleri iç= in öğrencilerin de bildikleri yanılgısına düşüyor ve problem başlıyordu. Problemin çözümü,’öğrencilerimizin sözc&uu= ml;k dağarcıklarını zenginleştirmekten geçiyordu.’ Bu çözüm için kaynak ve hareket noktası, her öğrencinin kendisi olmalıydı. Öğrenci, okuduğu parçada kendi sözcük dağarcığında bulunmayan, anlamını bilmedi= 7;i bir sözcükle karşılaştığında, kurşun kalemi ile sözcüğün altını çizecek ve başvuru kaynaklarından yararlanarak anlamını öğrenecek ve yaşamında kullanacaktı. Birinci başvuru kaynağı, Türkç= ;e kitaplarının arkasında yer alan ve çok sınırlı olan “SÖZLÜK” bölümüydü. İkinci başvuru kaynağı öğretmenler; üçüncü ve en önemli başvuru kaynağı ise, ilkokul ve ortaokul öğrencile= ri düzeyinde hazırlanmış “TÜRKÇE SÖZLÜK” kitaplarıydı. Öğretmenlerimizin kendilerine ait, evlerinde bulunan sözlükleri ile Okul kitaplığımızda bulunan bir sözlük dışında, yaralanılacak sözlük yoktu. Bu şimdiye kadar hiçbir öğretmenimizin aklına gelmemişti. Oysa sözlük kitabı da en az diğer ders kitapları kadar önem taşıyordu. En çok iki buçuk lira gibi bir değerle, her öğrenci bir sözlük sahibi olabilirdi. Bundan sonra, alınacak ders kitapları listesine Türkçe Sözlük eklenmesi benimsendi. Çarpıcı ve akılda kalıcı bir anlatımla öğrencilere: “ Cebinizde ne kadar çok paranız varsa, o kadar çok şeker alırsınız. Belleğinizde ne kadar çok sözcüğünüz varsa, o kadar çok bilgi kazanırsınız. Paranızın kaynağı babanız ise; sözcükler= in kaynağı sözlüktür. Bir sözlük alınız ve sözcük hazinenizi zenginleştiriniz. Şekerle ağzınız; sözlükle kafanız tatlanır.(aydınlanır)” Cümleleri ile ulaştık ve anlamını açıklayarak, öğrencileri konuşturarak kazandırdıktan sonra, kal= ıcı olmasını sağlamak üzere defterlerine yazdırdı= k. Önce öğrencilerimizi, okudukları parçalarda ‘sözcük avı’na çıkardık. Herkes elinde kurşun kalem parçayı veya konuyu okuyor ve anlamını bilmediği sözcüklerin altını çizerek avlıyordu. En çok avlayan ve anlamını öğrenen de ödül kazanıyordu. Kısa zamanda her öğrencimizin elinde bir sözlük görmek, her parçayı okuyan öğrencimizin elinde kurşun kalem sözcük avına çıkmış görmek, başarıya ulaşmak için atılmış en önemli adımdı… &= nbsp;

ANLA= MLI OKUMA: Bir yazının anlamlı okunması; anlaşılmasını, kavranmasını, anlatılmasını ve anlam çıkarılmasın= 05; sağlar. Anlamlı okuma da noktalama işaretlerine uymakla sağlanır. Türkçe okuma ve yazmada 29 harf ne kadar önemliyse, noktalama işaretleri de o kadar önemlidir.1928 yılında kabul edilen Lâtin harfleri ile yeni Türk Alfa= besine geçilmiş; yazın dilinde yeni harfler kullanılmaya başlanmış ama dil bilgisi ve yazım (imlâ) kuralları belirlenmemişti. Büyük harflerin nerelerde kullanılacağı, noktalama işaretlerinin yazının anlaşılmasına getirdiği katkılar henüz belirlenmemişti. Bunun yanı sıra, halkımız tarafından kullanılan Öz Türkçe sözcük= lerden, ulusumuzun haberi yoktu. Çünkü bu zamana kadar yalnız İstanbul Halkının kullandığı sözcüklerle konuşulmuş ve yazılmış, buna= da ‘İstanbul Lehçesi’ adı verilerek herkesin bunu= nla yetinmesi istenmişti. Atatürk bu konuya çok önem vermiş ve Türkçe konusunda bilgilerine güvendiği, gerekli eğitimi görmüş uzman kişileri (yazar ve dilcileri) bir araya getirerek 12 Temmuz 1932 yılında “Türk Dili Tetkik (inceleme) Cemiyeti (derneği)” kurm= uştu. Türk Dil Kurumu’nun çekirdeğini oluşturan “Türk Dili Tetkik Cemiyeti” Ankara’da kuruldu. “Milli Dil” kavramını Türkiye’nin ulusçu, halkçı, lâik ve devrimci ilkelerinin bir gereği sayan Atatürk, Türkçenin yabancı sözcüklerden arındırılması, yeni bilim, tekni= k ve sanat kavramlarını karşılayacak şekilde genişletilmesi ve geliştirilmesi için 1932’de bir gr= up yazar ve dilciyi göreve çağırdı. Samih Rıfa= t, Ruşen Eşref (Ünaydın), Celâl Sahir (Erozan) ve Ya= kup Kadri’nin (Karaosmanoğlu) girişimleri ile kurulan “Türk Dili Tetkik Cemiyeti”, ilk kongresini (toplantısını), 26 Eylül 1932’de, Atatürk’ün Başkanlığında, Dolmabah&cced= il;e Sarayı’nda yaptı. Dernek bu yıllarda önce tüm yurdu gezerek ‘sözcük tarama’ (halkımız tarafından kullanılan ve Öz Türkçe olan, dilimiz= in zenginleşmesini sağlayacak olan sözcüklerin saptanı= ;p Türkçemize katılması) çalışmalar= 5;na başladı. Her ilimizde bu konuda sağlıklı çalışmalar yapacak ve derneğe bildirecek kurullar oluşturuldu. Yabancı ve Osmanlıca terimler hızla Türkçeleştirildi. Dilbilgisi Kitabı ve Yazım (İmlâ) Kılavuzu Kitabı hazırlanarak, bugün kullanmakta olduğumuz ‘dilimizin kurallarını ve noktal= ama işaretlerini’ belirledi. Ölümüne kadar, derne= 7;in bir üyesi gibi çalışan ve emek veren Atatürk, ölümünden sonra da Türkiye İş Bankası’ndaki kişisel miras getirisinin önemli bir bölümünü; bu dernekle birlikte kurulmasına ön ayak olduğu Türk tarih Kurumu’na bırakmıştır.1936 yılında “Türk Dil Kurumu” adını alan dernek, “Türk Dili” adını taşıyan aylık bir dergi ile, hem çalışmalarını hem de dilimize yeni kazandırdığı sözcükleri ulusumuza ulaştırmakta ve dilimizi zenginleştirmektedir. Bu gün övünerek,onur duyarak ve kıvanarak konuştuğumuz, okuduğumuz Güzel Türkçemizi, Türk Dil Kurumu’na borçluyuz.1972’li yıllarda benim de üyesi olmaktan onur duyduğum bu dernek, Türk Tarih Kurumu ile birlikte, 12 Eylül 1980 darbesinin hışmına uğrayar= ak, hem de Atatürkçü (!) olduklarını ileri süre= nler tarafından kapatılmış, yerlerine ‘Türk Dil ve Tarih Kurumu’ adlı bir dernek kurularak, Atatürk’&uum= l;n mirasından mahrum edilmeye çalışılmış, Atatürk’ün ilke ve devrimleri ile tamamen zıt olan bu = zihniyet karşısında; her iki dernek de onurlu bir dirençle dur= an üyeleri sayesinde, büyük bir özveri ile yararlı de= rnek çalışmalarını sürdürmüştür…

1948 İlkokul Müfredatı (ilkokullarda okutulacak derslerin ve kazandırılacak bilgilerin ayrıntılı bilgileri) Kitabına göre hazırlanan ve Türkçe Ders Kitaplarında yer alan ‘okuma parçaları’, bu günkü Türkçe Kitapları parçalarından çok farklıydı. Okuma parçaları; öğrencilerde iyi, doğru ve güzel davranışlar oluşturacak bir anlayışla seçilir, parçanı= ;n nasıl işleneceği, hangi amaçlara ulaşılacağı, hangi dil bilgisi ve yazım kurallarının ele alınacağı, hangi noktalama işaretleri üzerinde durulacağı hiç belirtilmez, öğretmenlerin uygulamalarına bırakılırdı. Öğretmenler de genellikle üçüncü sınıf sonuna kadar dilbilgisi ve yazım kuralları üzerinde hiç durmadan, noktalama işaretlerini bilinç= ;li olarak kavratmadan okuma parçalarını işlerler; dördüncü sınıfta ders kitabı olarak okunmaya başlanan dil bilgisi kitabı ile birlikte dilimizin kurallarını öğretmeye, yazım kuralları üzerinde durmaya ve bu yıla kadar sürdürülen yanlışlıkları gidermeye başlarlardı. Ancak beşinci sınıfın son aylarında noktalama işaretleri üzerinde durarak amaçlara ulaşmaya çalışırlardı. Bu nedenle de noktalama işaretlerini daha birinci sınıftan itibaren öğrenip uygulaması gereken, sözcük yapıları hakkında yaşına ve sınıfına göre bilgi edinmesi, yazım kurallarını öğrenmesi gereken öğrenciler, bu becerileri edinemeden beşinci sınıfa gelirler, bu sınıfta öğrenseler de yaşamların= da uygulama olanağı bulamadan mezun olurlardı… Bu zamana kadar eğitim ve öğretimden elde edilen sonuç: ”Öğrencilerimiz anlamlı okuma becerisi kazanamadıkları için, ders kitaplarındaki bilgileri t= am anlayamıyor, anlatamıyor ve anlam çıkararak yaşamlarında uygulayamıyorlardı. Bu durum ilkokuldan so= nra da devam ettiğinden; kitap, gazete ve dergi okumaktan haber dinlemeye kadar her alanda kendini gösteriyor, özel beceriler dışında, bilgi edinme zorlukları ile karşılaşılıyordu.”…

Öğretmen arkadaşlarımızla yaptığımız toplantıda bu konuyu tartıştık. 1968 İlkokul Müfredat Programı’nın getirdiği ve uygulanmasını, öğrencilere kazandırılmasını istediği yenilikleri, özellikle Türkçe Kitaplarını inceleyerek gözden geçirdik.”Öğrencilerimizin düzeylerine göre, birinci sınıftan başlayarak; anl= amlı okuma, dilbilgisi ve yazım kurallarını kavratma, noktalama işaretlerini ve değerlerini öğretip uygulanmasın&#= 305; sağlama” konularında düşünce birliği oluşturduk ve çalışmalarımıza başladık… Çok değil, bir ay sonra yapmı= 51; olduğumuz değerlendirmelerde, “Öğretmenlerinin örnek okumalarına yakın anlamlı okuyan, dil bilgisi ve yazım kurallarını bilinçli uygulayan, noktalama işaretlerinin değerini okuma ve yazmalarında kullanmaya başlayan” öğrencilerimizle karşılaşmamız bizleri çok mutlu etmiş, çalışma isteklerimizi çoğaltmıştı…

ANLATMA &#= 8211; ANLAM ÇIKARMA – YAŞAMINDA UYGULAMA: Bu üç beceri, bu zamana kadar anlatmaya çalıştığımız ‘SÖYLENENİ ANLAMA – OKUNANI ANLAMA VE ANLAMLI OKUMA’ becerilerinin kazanılması ile yakından ilgiliyd= i. Bu üç beceriyi kazanamayan öğrenci; okuduğunu nasıl anlar, anlam çıkarır ve yaşamında uygulardı? Okulumuzda ‘Kazanılan bilgilerin yaşamda uygulanıp uygulanmadığı konusunda’ bir gözle= m ve inceleme yaptık. Önce temizlik kurallarını üst&uum= l;ne basa basa öğreterek, büyük sınıflara tekrar e= derek, defterlere yazdırarak işledik. Sonra gözlemeye başladık. Öğrencilerimizin büyük çoğunluğu, temizlik kurallarıyla ilgili tüm bilgileri: “ Sabah kalkınca elimi yüzümü yıkarım, yemeklerden sonra ellerimi ve ağzımı yıkarım, tuvalete gittikten sonra ellerimi sabunla yıkar= 5;m, tırnaklarımı keserim, cebimde mendil taşırım, fırk fırk burnumu çekmem, mendilimle başkalarını rahatsız etmeden = burnumu silerim, üstümü başımı temiz tutarım…” Diye sıralıyor, ama bu bilgileri sıralayan öğrencinin; yüzü kirli, gözü çapaklı, ağzı bulaşık, burnu sümüklü,tırnakları uzun ve kirli, üstü başı pasaklı oluyor; fakat cebinde tertemiz iki gösterm= elik mendil taşımayı ihmal etmiyordu. ‘Mendilinle burnunu sil’ diyen öğretmenine: “Bunlar temizlik mendili, bun= lara silemem” yanıtı veriliyordu. Öğrencilerimizin geçmiş yıllardan süre gelen, anne ve babalarından kendilerine öğütlenen davranışları vardı.”Okulda öğrenilenler okulda yapılır ve= uygulanır. Okul dışındaki sosyal yaşamın kurallarını okul bilgileri değiştirmez. Aynen devam eder.” Anne ve babalarından böyle öğrenen çocuklarımı= z, ‘okulda ayrı, okul dışı sosyal yaşamları= ;nda ayrı’ davranışlarda bulunuyor; edindikleri bilgi ve becerileri en temel olan temizlik konusunda bile yaşamlarına geçiremiyorlardı. Bu nedenle, kitaplardan ve derslerden edindik= leri bilgiler de ‘okul için gerekli’ oluyor, okul dışında gerekli sayılmadığı için = de yaşamlarında kullanılmıyordu. Bu gözlem sonucunda probleme ulaşılmıştı. Problemin çözümü: Kazanılan bilgileri anlatma, anlama ve yaşama geçirme sorunlarını da çözecekti&#= 8230;

Mevlâna’nın:”Kullanılmayan bilgi, eşeğin sırtındaki yük gibidir.” Özdeyişi problemi çözmek için kullanıld&#= 305;: ”Sırtında çok sevdiği arpa taşıyan eşek, açlıktan ölse de başını çevirip sırtındaki arpayı yemeyi beceremediği için açlıktan ölür.” Açıklaması yapılıp, arpa yüklü bir eşek okul bahçesine getirilerek gözlendi ve denendi. Eşeğin eşekliğine herkes güldü. Tüm öğretmenler, “edindikleri bilgi ve becerileri yaşamlarında kullanmayan insanların bu eşekten farks= 05;z olduklarını” ilk derste işlediklerinde gereken ders alınmış ve edinilen bilgiler güncel yaşamlarda kullanılmaya başlanmıştı…

Köyümüz insanları, ‘varlık’ ola= rak, cinsiyet gözetmeksizin çocuklarına değer verir, el üstünde tutar ve çok severlerdi. Ama kuşaktan kuşağa aktarılan ve güven duyulmasının önüne set olarak çekilen ‘çocuk aklıR= 17; yaklaşımları devam ettiği için;bilgi, düşünce ve becerilerine önem verilmez ve dikkate al= 5;nmaz; ‘sen karışma, senin aklın ermez, büyükler her şeyi daha iyi bilir, sen yapamazsın, düşürür kırarsın, sen bunları okulunda yap, evimizin düzenini değiştirmek sana mı kaldı, kestane çıktığı kabuğu beğenmiyor, vb.’ söylemlerle çocuklarının iyi, doğru ve güzel önerileri dikkate alınmaz, çocukların okulda edindikl= eri bilgilerin yaşama geçirilmesine fırsat tanınmazdı= ;. Böyle olunca da yıllar boyu süren köhnemiş düşünceler ve yaşam tarzı aynen devam eder; yeni gelişim, değişim ve bilgileri kazanıp uygulama gibi bir düşünce taşınmazdı. Bu nedenle, köyümüz insanları tutucu ve kapalı bir toplum özelliği taşımaktan kurtulamamıştı. Bu problemin çözümü, ‘okulda kazanılan bilgi, beceri ve davranışların köyümüz sosyal yaşamında da kullanılması ve çağdaşla&= #351;ma’ demekti. Öğretmenler olarak, ‘veli’ toplantılarını, ‘Köy Toplantısı’n= da alınan karar gereği’ annelerle yapmaya özen göste= rdik ve ‘bu günün küçüğü, yarının büyüğü olacak. Siz de bir zamanlar çocuktunuz, şimdi anne oldunuz. Herkes daha güzel, daha mu= tlu ve daha sağlıklı yaşamak ister. Sizin bu isteklerinizi gerçekleştirecek olan, okulda tüm bu bilgileri öğrenmiş olan çocuklarınızdır. Her gün kendilerine ‘okulda neler öğrendiklerini’ so= run ve öğrendikleri bu bilgi, beceri ve davranışları h= ep birlikte yaşamınızda kullanın. Göreceksiniz, bir ay içinde yaşamınız daha güzel olacaktır.’Çoğu benim ilkokul arkadaşlarım olan köyümüzün üçüncü kuşak anneleri, bu toplantıdan sonra biz öğretmenleri bile hayrete düşüren bir yaklaşımla çocuklarına değer verdiler, çocuklarının yanı sıra kendileri de bilgi edinmeye ve yaşamlarında kullanmaya başladılar. Bu köyümüz için bir devrimdi. H= er anne, okul ile iş ve güç birliği yapıyor, çocuğunun daha iyi yetişmesi için her türl&uum= l; özveride bulunuyor, dahası babalarını da bu konuda inandırıyor ve yanlarına alıyorlardı.

Anlamlı okumayla, ‘okuma zevki’ de kazanılmış, ardından sözcük dağarcıkları da zenginleşerek okunanlar anlaşılmaya başlanmış ama ‘okunanı anla= tma ve anlam çıkarma’ konularında istenilen başar&#= 305; elde edilememişti. Bizim üçüncü kuşak da da= hil bu zamana kadar sözcük dağarcıkları yeterli olmadığından ve yeni kazanılan sözcükleri kul= lanma becerisi gelişmediğinden, öğretmenlerin ‘önce anlayıp, sonra anlatmak üzere’ verdikleri ödevler, bütünü anlamadan, kitaptan harfi harfine ezberlenerek anlatılır; konu veya ders, bir bütün olarak anlaşılmadığı için de hatırlanamayan b= ir sözcük bütün ezberi bozar ve öğrenci ‘b= ozuk plâk’ durumuna düşerdi. Bu problemin çözülmesi, öğrencilerin konunun veya dersin bütününü kavrayıp, kitabın sözcükle= rine yüzde yüz bağlı kalmayarak kendi dağarcığındaki sözcüklerle anlatmaları; = hem bilgileri daha iyi kazanmalarını; hem kendilerine güven duymalarını ve hem de düzgün konuşma yeteneklerinin gelişmesini sağlayacaktı…

T&uu= ml;m okulda Nasrettin Hoca fıkraları öğrenilmesine, okunmasına; ‘anlama ve anlatma’ becerilerinin geliştirilmesine yöneldik. Her öğrencinin en az ü&= ccedil; fıkrası oldu ve bu fıkraları değişik sözcüklerle anlatmayı bir hafta içinde başardılar. Sonra bu fıkraları dramatize ettik. Her öğrenci jest ve mimiklerle fıkraya vücut dili kazandırırken, ses tonu ve vurgulamalarla da anlam kazandırm= aya başlamıştı. Bu kısa çalışma sonuc= unda ‘bütünü kavramak’ anlaşılmış; bütünü kavradıktan sonra da konuyu kendi sözcükleri ile anlatmak öğrencilerimizin tümü= ne zevk vermeye başlamıştı… Öğrenciler, bu yıla kadar Okul Kitaplığı’nın ‘demirbaş’ kitapları dışında kitaplarl= a; birinci sınıfta okumayı geliştirmek üzere alı= nan ve sonunda yırtılıp yok olmaya mahkûm olan, ucuz ve küçük kitapların dışında, düzeyle= rine uygun öykü kitaplarıyla tanışmamışlardı. Okul Kitaplığındaki kitaplar da denetimlerde sayfalarına varıncaya kadar sayılac= ağı için, dokunulmazlık zırhındaydı. Kısacas= 05;; öğrencilerimiz ders kitapları dışında kitap dünyası ile tanışmamıştı. Okuma zevki kazandırılıp, Nasrettin Hoca fıkraları ile bütünün anlaşılması sağlandıktan so= nra, her sınıf seviyesine uygun olarak alınan öykü kitapları ile öğrencilerimizi buluşturduk. Sonuç: Okul ziyaretine gelen Nazmi UÇAK tarafından: “ Benim Erol’un durumunu sormak için okula gittim. Macit sınıfın dışında duruyor, içeriyi dinliyordu. Beni görünce, parmağıyla ‘sus’ işareti yapıp kulağıma:’Yavaşça kapıyı aç, önce bak, sonra da hiç ses çıkarmadan gir. Çıkanca konuşuruz’ dedi. Kapıyı usulcacık araladım. Bütün sın= 5;f çimene yayılmış kuzu gibi kitaplara dalmıştı. Benim içeriye girdiğimi bile duymadılar. Sıraların aralarında dolaştım, bazıları başını kaldırıp bana şöyle bir baktıktan sonra kitabına geri döndü. Ben kendimi 25 yaşından sonra kitap okuma zevki kazanmış olarak biliyordum. Ama gördüm ki bizim çocuklar daha 10 yaşında beni geçmişti. Bu çocukların, hepimizin özlemini duyduğumuz okuyarak adam olacağına inanarak okuldan sevinçle ayrıldım.” Gerçeğini tüm kahvelerde anlatması ve tüm üçüncü kuşak babalarını da bu düşüncelerine katması ile biz öğretmenler beklediğimizin ötesinde bir destek bulduk ve okuma zevki edinmi&#= 351; öğrencilerimizle daha yararlı eğitim ve öğret= im yapmaya başladık…

Nokt= alama işaretlerini öğretmiş ama yaşamda kullanılmasını sağlayamamıştık. Özellikle yazarken yapılan hatalarla; okurken cümleyi bölerek yapılan hatalar, anlamlı okuma ve okuduğunu anl= ama konularında öğrencilerimizin zorluk çekmelerine neden oluyordu. Bu problemin de çözülmesi başarı grafiğini yükseltecekti. Çok basit bir yöntemle başarıya ulaştık. Türkçe Kitaplarındaki okuma parçalarını ilk kez öğretmen tarafınd= an örnek olarak okurken, öğrencilere de takip ettirerek ve yeterince anlatıp üzerinde durarak: “Paragraf, cümle büyük harfle başlar ve bütün olarak okunur. Cü= ;mle bitti nokta.Noktadan sonra büyük harf. Konuşma çizgis= inde ses tonu değişir, soru cümlesinde vurgu yapılır, i= ki nokta üst üsteden sonra açıklama yapılacaktı= ;r veya başkası konuşacaktır. Başkalarının konuşmaları tırnak içinde yazılır. Ünl= em işareti, ünlemekten (bağırmaktan ve şaşkı= ;nlığa düşmekten) gelir. Noktalı virgül, iki cümlenin birbirine düğümle bağlanmasına yarar. Kesme işareti özel isimlere gelen eklerde kullanılır. ‘Hayri’ye söyle gelsin.’ Cümlesinde, kesme(R= 16;) işareti kullanmazsak, Hayri cinsiyet değiştirerek kız Hayriye olur.(öğrenciler bu benzetmeye çok gülüy= orlardı ve Hamdi – Hamdiye, Hüsnü- Hüsniye, Kadri – Kadriye, Nuri – Nuriye, Nazmi- Nazmiye isimleri ile cümleler kurarak hem eğleniyor, hem de kesme (‘) işaretini yaşamlarına geçiriyorlardı.) Virgül birbiri peşi sıra gelen sözcükler arasında ve cümleye doğru anlam kazandırmalarda yapılır. Vb.” Bir aya yakın bıkmadan ve bıktırmadan yapılan bu çalışmalardan sonra öğrencilerimiz: “Cümle bitti nokta, noktadan sonra büyük harf…” Söylemleri doğrultusunda noktalama işaretlerini virgül dışında bilinçli kullan= maya başladılar. Özellikle cümleye doğru anlam kazandırmak için virgül kullanmakta çok zorlanı= ;yorlar, yerli yersiz virgül kullanıyor veya hiç virgül kullanmıyorlardı. Bir sabah öğrencilerimizden Bahri CİVAN, ağlamaklı bir yüzle: “Öğretmenim, okula gelirken bizden büyük sınıftan biri babama eş= ;ek dedi. Başkaları da vardı. Onlar da söyleyip benimle alay ettiler.” Şikâyetinde bulundu. Okul Müdürümüz ile görüşüp bu tatsız olayı ayrıntıları ile öğrenmeye ve olayı büyümeden önlemeye karar verdik. İlk teneffüste, tüm öğretmenlerin yanında konuyu açtık. Şikâyet edilen öğrencimizin öğretmenine olayı incelemesi ricasında bulunduk. İkinci teneffüste öğretmen arkadaşımız gülerek olayı anlattı: “Bahri’nin çok çalışkan olduğunu bildikleri için takılmışlar ve hepimizin bildiği ‘çalış baban gibi eşek olma adam ol’ tekerlemesini söylemişler. Sesli virgül olan vurgu= lamayı yerinde kullanmayınca da Bahri, babasına eşek denildiği sonucunu haklı olarak çıkarmış ve tepkide bulunmuş. Tekerlemeyi söyleyenler de ‘biz babana eşek değil, çalışkan dedik’ diye kendilerini savunmuşlar…” Olay anlaşılmış ve tekerleme, virgülün yerinde kullanılması konusunda bize ‘ders aracı’ olmuştu. Tüm öğretmenler üçüncü derslerimizin bir bölümünü= bu konuya ayırdık.”ÇALIŞ BABAN GİBİ, EŞEK OLMA ADAM OL!” Cümlesindeki virgülün cümleye kazandırdığı ‘Baban çok çalışkan, sen de baban gibi çalışkan ol&#= 8217; DOĞRU anlamı ile “ÇALIŞ BABAN GİBİ EŞEK OLMA, ADAM OL!” cümlesinde virgülün kazandırdığı ’Baban çalışmamış, tembellik etmiş, eşek olmuş. Sen baban gibi eşek olma, çalış adam ol’ YANLIŞ anlamı üzerinde durarak, virgülün cümle içindeki önemini kalıcı bir şekilde işledik. Bu tekerleme ve anlam değiştiren virgül konusu okulun dışına da taştı. Evlerde ve özellikle = de uzun kış gün ve gecelerinde köy kahvelerinde tartışılarak, noktalama işaretleri bilgileri tüm köy halkımız tarafından öğrenildi…

Çalışılamaz derecede soğuk ve yağışlı kış günleri ile uzun kı#= 1; gecelerinde, köyümüz erkeklerinin biricik eğlencesi kahvelerde toplanmak, televizyon yayınları olmadığı için radyo haberlerini, Ahmet Yamacı yönetiminde Yurttan Sesler Türk Halk Müziği; Muzaffer İlkar yönetiminde Türk Sanat Müziği programlarını dinlemek; radyo reklâm kuşaklarında şarkı ve türkü söyleyen o yılların ünlü sanatçılar= 05;, Muzaffer Akgün, Nezahat Bayram, Zeki Müren, Güzide Kasac= 5;, Nuri Sesigüzel, Ahmet Sezgin, Neşe Can’ı dinlemek; Hal= it Kıvanç, Orhan Boran gibi ünlülerden ‘Dünya Rekorları’,’İkramiyeli Bilgi ve Kültür Yarışmaları’, İpana Diş Macunu reklâm kuşağında ‘10 Soru Bilgi Yarışması’ gibi yarışmaları; ‘Tarihten Bir Yaprak’ gibi Türk tarihi ile ilgili programları dinleyerek genel kültürlerini arttırmak ve birbirlerinin bilgilerini sınamak için akla gelmedik sorular ( Atatürk hangi savaşta mareşal oldu? İsmet İnönü askerliğini nerede yaptı? Kaz= 5;m Karabekir Atatürk’ün komutanı mıydı? Padişah kızını Atatürk’e vermediği için mi Atatürk padişahı kovup yerine Cumhurbaşkanı oldu? Yılanların dişisi ile erke= 7;i nasıl tanınır? Solucanların çiftleşmesi nasıl olur?) sorup ortaya atarak; merak ve ilgi uyandırıp ‘kimin haklı olduğunu’ kanıtlayacak iddialara girmekti. Gerek okulumuzun kitaplığında ve gerekse öğretmenlerimizin kişisel kitaplıklarında o yılların en geçerli başvuru kaynağı olan ansiklopedi bulunmadığından, iddia sahipleri bilgilerini doğrulatmak için öğretmenlere başvururlardı. Öğretmenler Kurulu Toplantısında alınan karar gereği, akşam yemeklerinden sonra her erkek öğretmen bir kahveye çıkarak, yatsı ezanı sonrasına kadar sohbetlere katılıyordu. Her gün dönerli olarak uygulana= n bu yöntem sayesinde, her öğretmen arkadaşımız her kahve müşterisi ile bir araya gelerek bilgi alışverişinde bulunuyor; bir bakıma ‘Halk Eğitimi’ yapıyorduk. Bayan öğretmenlerimiz de gece oturmalarına katılarak kadınlarımızın bilgi dağarcıklarını zenginleştiriyorlardı. Tüm öğretmenlerimizin köyümüzde konakladığ&#= 305; yıllardı. ( İlçede oturup, köye sabah gelip, ders bitişi döndükleri ve köye yabancı oldukları b= ir dönem henüz başlamamıştı.) Bu yönden ‘Akşam Köy Sohbetleri’ adını verdiğimiz etkinlikler gece okulu işlevi görüyor ve köy halkımızın kültür düzeyini yükseltiyordu. İddiaya gündüz girenler, akşam sohbetlerinde doğal= olarak öğretmenin bilgisine başvuruyor ve kendi savlarının doğru olduğunu kanıtlatmak istiyorlardı. Öğretmenin bilgi ve araştırmalarına göre söylediği ‘doğru’ kimin hesabına gelirse o: ‘Öğretmen doğru söyledi, ben haklıyım.’ Övünmesine başlar ve iddiayı kazandığını ilân eder; hesabına gelmeyen ve iddiayı kaybedeceğini anlayan kişi de: ‘Öğre= tmen nerden bilirmiş? Hangi kitapta, kim yazıyormuş? Ben de okumuş, hem de öğretmenden fazla okumuş filânca adamdan öğrendim. Benim dediğim doğru.’ Savunmasına geçerek iddiayı kaybettiğini kabul etmez = ve bu tür kısır döngü iddiaları günler boyu sürerdi… Zor durumda kalan, ‘doğruyu’ söylemekle bir tarafı karşısına alacağın= ı anlayan öğretmenler, iddialara yakalanmamak için köşe bucak kaçar olmuşlardı…

= Araştırmalara göre iddia, gerçeklere bağlı kalmak koşulu ile bilgilerin çoğalması= ;na ve unutulmaz hale gelmesine hizmet ediyordu. Boş zamanları olan insanlar da sohbet ederken iddiaların eşiğinden içeri giriyor ve bir daha çıkamıyorlardı. Dünyada en çok iddiaların yapıldığı yer ise, Büyük Britanya Adalarından; İngiltere’nin hemen batısında yer alan İrlanda Adasıymış. Avrupa’nın en uzağında yer alan bu ada ülke hep savaşlar dışı kaldığı için, halkı da hep rahat yaşamış, bereketli denizden tuttukları balıklarla geçimlerini de kolaylıkla sağlayan halk, boş zamanlarında, bizdeki kahvelerin yerini t= utan birahanelerde bir araya gelip sohbet ediyor,Guinness (Gunes) adını verdikleri siyah birayı içiyor ve bol bol iddiaya; sonra da bir= birlerine giriyorlarmış.Bu birbirine girme sonucu çıkan kavgala= r o kadar çoğalmış ki, Gunes Bira Firması devreye girerek, o zamana kadar girilen iddiaların doğru yanıtlarını bir kitapta toplamaya başlamış ve günümüze kadar ulaşan ve halâ sayfalar eklenen “Guinness Dünya Rekorları” kitabı oluşmuş… !967’li yıllarda Guinness Rekorlar Kitabı ülkemizde yayınlanmadığı için, köyümüz iddiacılarına alıp verme veya kaynak gösterme olanağımız da yoktu. Bu nedenle bir başka çözüm üretmek ve yersiz tartışmaların önünü kesmek gerekiyordu…

= 1965’li yıllarda bir kültür dergisi olan ’Hayat Mecmuası’ ve sinema dergisi niteliğinde magazin haber içeren ‘Ses Mecmuası’nı, ilk kez ayl= 5;k ‘Tarih Mecmuası’nı yayınlayan ve çok yaygın bir okuyucu kitlesine ulaşan; kendine özgü radyo saatleri de düzenleyen, İstanbul Üniversitesi Öğre= tim Üyesi Şevket Rado, ‘Tifdruk’ denilen renkli baskı yapma yöntemini de ülkemize taşımış, ardından 12 ciltlik ‘Hayat Ansiklopedisi’ni yayınlaya= rak, ülkemize çok önemli bir başvuru kaynağı kazandırmıştı. Ülkemizde bu tarihe kadar yayınlanmış olan Türkiye ve İslâm Ansiklopedileri vardı. Bu ansiklopedileri bulmak ve almak çok zordu. Bu günün parası ile 2.500 – 3.000 TL olan peşin ve taksitsiz fiyatları yanında, tamamlanmış = yeni basım ciltlerini de bulmakta çok güçlük çekiliyordu. Bunları bulmak ve almak için de İstanbul’a gitmek ve aramak gerekiyordu. Hayat Mecmuası’na, öğretmen olur olmaz abone olduğum ve= 12 ciltlik Hayat Ansiklopedisi basım ve yayınını yakı= ndan izleyip abone olduğum için, ben de bu ansiklopediyi ilk alanlardandım… Öğrencilerimizin daha pratik yararlanmaları iç= in de Türk Dil Kurumu’nun yayınladığı ‘Ansiklopedik Sözlük’ (Hayat Ansiklopedisi, Hayat Küçük Ansiklopedisi, Ansiklopedik Sözlük ve bu Tarihçe Öyküsü’nde yeri geldikçe geçen 417 kitap,18 Kasım 2000 tarihinde Okul Müdürümüz Salim TUNCER’e teslim edilmiş olup;&n= bsp; halen köyümüz Nazmi Uçak İlköğretim Okulu Kitaplığındadır)&n= bsp; alarak başvuru kaynaklarından yararlanma yolların= 5; öğretmeye çaba harcıyor, 1968 İlkokul Müfre= dat Programı amaçlarına uygun eğitim ve öğretim yapmaya çalışıyor; yeri geldikçe Hayat Ansiklopedisini de okula taşıyordum. İddialardan bilgim olun= ca, tüm arkadaşlarca bir çıkış yolu aradık. Köy halkımızın da doğruluğu bilimsel olarak kanıtlanmış başvuru kitaplarını tanımaları ve bunlardan yararlanmayı, öğrencilerim= izle birlikte öğrenmeleri gerekiyordu. 12 cilt ansiklopediyi, birer ci= lt halinde köyümüzün 12 kahvesine dağıtarak bilgilendirdik ve bir hafta süreyle değişim yaptırarak; bilgilere başvurma yöntemlerini öğrenmelerini sağladık. Sonra da ‘Ansiklopedilerin herkesin yararlanmasına açık olmak üzere okulda bulunacağı’ bilgisini verdik. Artık iddiacılar ke= sin bilgi kaynağını öğrendikleri için de öğretmenlerimiz rahat bir nefes aldılar. Bunun yanı sıra öğrencilerimiz, bilgi kaynaklarına ulaşma yollarını öğrenmiş ve bilgi edinme ufukları da çok genişlemişti. 1968 yılında, yine Şevket Rado,’Hayat Küçük Ansiklopedisi’ adı altında, ilkokuldan üniversite öğretimine kadar ö&= #287;rencilerin başvuru kaynağını oluşturacak, herkesin alabileceği 40- 50 lira fiyatlı bir başvuru kitabı yayınladı. Pahalı ve taşınması çok zor olan 12 ciltlik ansiklopedi yerine; her eğitim basamağındaki öğrencilerin, öğretmenlerin, aydınların ve kendisini çağdaşlaştırmak isteyen insanlarımızın; çantasında, masasında, el altında ve başucunda bulunduracağı bir başvuru kitabıydı. 12 ciltlik ansiklopedi ile tanışmış= ; ve yararlanma yollarını öğrenmiş olan öğrencilerimiz ve köy halkımız, ‘çok pahalı’ buldukları için alamadıkları bu ansiklopedi yerine ‘Hayat Küçük Ansiklopedisi’= nin yayınlanması ile çok heveslendiler. Özellikle çocuklarının okumasını isteyen veliler, öğretmenlerimizin de yönlendirmesi ile ilk yardımcı kitap olarak Hayat Küçük Ansiklopedisi aldılar. K= 5;sa sürede köyümüzde en az 15 tane Hayat Küç&uu= ml;k Ansiklopedisi, hem öğrencilerimizin hem de baba ve annelerinin başvuru kitabı oldu…

Anlaml= 5; okuyan, okuduğunu anlayan, anlatan ve anlam çıkarıp yaşamında uygulayan, başvuru kitaplarından yararlanan, sözcük dağarcığını zenginleştiren b= ir öğrenci düzeyine ulaşmamız; eğitim ve öğretimimizin kalitesini yükseltti. Özellikle sözel derslerin öğrenimiyle ilgili hiçbir sorunumuz kalmadı. Ama matematik derslerinde sorunlar devam ediyordu. Durum değerlendirme= si yaptık. Sayma, sayı kavramı, dört işlem ve temel bilgileri tamamdı. İş problem çözmeye gelince sıkıntı çekiyorduk. Öğrencilerimiz, küçük sınıflardan büyük sınıflara doğru, düzeylerine uygun problem çözümlerinde, düşünerek yapılacak işlem basamaklarının bulacaklarına öğretmenlerine: “…Toplama yapacağız…” Öğretmenden “Hayır” sözünü duyunca, “Evet” sözünü duyuncaya kadar: ”çıkarma yapacağız, çarpma yapacağız, bölme yapacağız…” Diye dört işlemi de sayıp “Evet” denileni yapıyorlardı. Hatta bizler de ö&= #287;renciliğimizde böyle davranmıştık. Böyle davranma nedeni: ‘Problem kavrama ve düşünerek çözme’ yöntemlerinin öğrenilmemiş olmasındandı. Bu yöntemleri öğrenmenin yolu da ‘matematik terimleri’nin bilinmesinden geçiyordu. Sorunu saptayınca çözüm kolaylaştı: “Problemlerin içi= nde geçen matematik terimlerinin yüklendikleri anlamları belirledik. ‘Arttı, çoğaldı, biriktirdim, ne ka= dar oldu?, daha vb. terimlerin toplama; kere, kez, defa, kilosu, tanesi, vb. terimlerin ve eşit sayıları çabuk toplama işlemlerinin çarpma; azaldı, kırıldı, harcadım, yedim, boşalttım, satın aldım, ne kadar kaldı? Vb. terimlerin çıkarma; paylaşma, böl&uum= l;şme, üleşme, taksim, kişi başına ne kadar düştü? Vb. terimlerin ve eşit sayıları çabuk çıkarma işlemlerinin bölme işlemi anlamına geldiğini “ bir işlemli problemlerden başlayarak öğrencilerimize kazandırdık.” Uygulama aşamasında da öğrencilerimize: ”Problemi okuduktan ve anladıktan sonra kendinize ‘azaldı mı? Çoğaldı mı?’ sorularını sorun ve size öğrettiğimiz ilgili terimi bulun. Böylece yapacağınız işlemleri belirlemiş ve problemin çözüm yolunu bulmuş olursunuz.” Kısa zaman= da olumlu sonuçlar aldık ve bir işlemli problemlerden iki ve çok işlemli problemlere geçmeye başladık. Bu aşamada da tıkandık. Öğrencilerimizden çoğu, doğru ve çabuk düşünme yöntemlerini bilmedikleri için zorlanıyor ve problemi çözmekten vazgeçip, ya kendilerine küsüyorlar;= ya arkadaşından kopya çekiyorlar; ya da rast gele çözüp, ‘doğru çıkarsa şansıma’ diyorlardı. Başarıyı yakalamak için öğrencilerimize ‘doğru ve çabuk düşünme’ yöntemlerini öğretme projeleri geliştirmeye başladık…

DOĞRU VE ÇABUK DÜŞÜNME PROJESİ ÖRNEĞİ: Matematik dersinde, problem çözmeye geçmeden önce öğrencilere: “ Öğretmen söyleyince kalemlerinizi bırakın, gözlerinizi kapay= 5;n ve anlatılanı çok iyi dinleyip düşünerek üç dakika içinde yanıtını bulun. Yanıtı bulanlar süre bitiminde kimseye göstermeden önünüze konulan küçük kâğıt= lara rakam olarak yazıp katlayacaklar. Sırası gelenin kâğıdını açarak değerlendirme yapacağız.” Açıklamasını yapıp,&= #8221; amacımızın ‘doğru ve çabuk düşünmeyi geliştirme’ olduğunu; bu ilk uygul= ama ile nerelerde düşünme hatası yaptıklarını anlayacaklarını ve üstesinden geleceklerini” söyleyerek kendilerini yüreklendirdik. “Gözlerinizi kapayın” deyip problemi anlattık: “Karanlık bir odada yığın halinde yıkanmış tek tek çoraplar var. Çorapların yarısı siyah, yarısı da beyaz renkte.Çorapların rengini ayırt edecek ışık yok. Giymek için ayni renkten bir ç= ;ift çorap almanız gerekiyor. Dışarıya çıktıktan sonra tekrar içeriye girme şansınız da yok. Gözleriniz kapalı, kendinizi o karanlık odada varsayın ve ayni renkten bir çift ço= rap elde etmek için, en az kaç tek çorap alacağınızı düşünün.”Süre bitiminde yaptığımız değerlendirme hiç de iç açıcı değildi. Kırk kişilik s= 5;nıfta 6 kişi doğru sayıyı yazmışlardı.’nasıl buldunuz’ sorusu, bundan sonraki çalışmaları etkileyeceği için, bu sonuçlara sağlıklı düşünerek vardı= ;klarını da bilmiyorduk. Projeyi birbirine bitişik olan her iki sınıf= ta ayni anda uyguladığımız için, eşime gidip sonucu sordum. Onda da durum hemen hemen ayniydi. Projenin ikinci basama= 87;ına geçerek: “Moralinizi bozmayın. Şimdi size vereceğimiz ‘birinci adım ipucu’ ile doğru düşünmenin nasıl yapıldığını öğreneceksiniz. Gözleriniz kapalı, karanlık odadasınız. Çoraplar önünüzde. Bir ç= orap alın ve rengini düşünün, eğer doğru düşünürseniz, doğru sonuç kendiliğinden gelir…” Birinci adım ipucu değerlendirmesi ile do= 7;ru düşünme sayısı 20’lere ulaştı. ‘İkinci adım ipucuna’ geçtik: “Elinize aldığınız bir tek çorap ne renk olabilir?” ‘Siyah veya beyaz’ sesleri yükseldi. “Şimdi iki= nci çorabı alın ve rengini düşünün” sorusunu sorduk ve sonucu bekledik. Doğru düşünme say&#= 305;sı 32’ye ulaştı.’Üçüncü adım ipucuna’ geçerek: “İkinci aldığın= 05;z çorabın rengi, ilk aldığınız çorabın rengi ile ayni ise, ayni renkten bir çift çorap aldınız demektir. Ama ya değilse; yani biri siy= ah, diğeri beyaz ise… Ne yapmanız gerekir?” Sorusunu sorup yine sonucu bekledik. Doğru düşünme sayısı 38’ze ulaştı. Diğer sınıfta da üç aşağı beş yukarı ayni süreç yaşanmış; bir ders saati de bitmişti. Teneffüste k= endi aralarında bu problemi değerlendirmelerini ve diğer sınıflardaki arkadaşlarına sormalarını ama kesinlikle doğru düşünme ipuçlarını ve doğru yanıtı vermemelerini söyledik. Sonraki derste her= iki sınıfı ayni yerde toplayıp, gözleri bağlı bir öğrenciye iki renk tebeşir yığını içinden, ayni renk bir çift yapmasını istedik.̵= 7;En az üç tek çorap alınca, ayni renkten bir çift çorap elde edileceğini’ her öğrencimiz gör= erek ve yaşayarak öğrenmiş; doğru düşünme sistemini kavramıştı. Bu örnekten yola çıka= rak matematik problemlerini çözmek için; birinci, ikinci, üçüncü adımların nasıl atılacağını, en çok zorlandıkları bir problemi birlikte, adım adım çözerek anlattık= 230; Öğretmen arkadaşlarımızı da uyardığımız için, tüm okul gün boyu bu problemle uğraştı. Çözenler sevinip sonucu kendilerine sakladı ve diğer arkadaşlarının da doğru düşünmeyi öğrenmesine fırsat tanıdı. Yetmedi, bu problem evlere, kahvelere taşınd= 05;. Doğru ve çabuk düşünmenin sistemini herkes beğenmişti… Yeri ve zamanı gelince bu tür ‘doğru ve çabuk düşünme’ yöntemlerini uygulamaya ve Köyümüzün Dördüncü Kuşağı olan öğrencilerimizi daha çok bilgi donanımlı yetiştirmeye çaba harcadık…

Daha sonra= da problem çözmeyi çabuklaştırmak (hızlı düşünmeyi sağlamak) için süreli çözümlere yöneldik. Problemi söylüyor, kim = daha çabuk çözüp getirirse, ilk 5’e girenlere ödül veriyorduk. Bazı öğrencilerimiz ‘ilk’ olmak veya ̵= 6;ilk 5’e girmek’ için problemi iyi kavramadan çözüme yöneliyor ve edindiği bilgileri doğru kullanamadığı için de hata yapıyorlardı. Böyle aceleci ve yarım düşünceli öğrenci= ler için uyarı niteliğinde, hatasını gösterdikt= en sonra: “Hatanı anladın. Bunu unutmaman için at kendi= ne bir tokat” diyordum. Öğrencimiz Fatma Arpacı, hem hırslı hem de çok aceleciydi. Başkalarına sorulan sorulara hemen yanıt verir, ‘sus’tan anlamaz; sağl= 05;klı bir değerlendirme yapılmasına engel olur, Öğretmeni Fatma Sabır’ın da sabrını taşırırdı. Öğretmeni: “Böyle devam edersen senin ağzını bantlamak zorunda kalacağım.” Demiş ve sonunda da esprili bir şekil= de ağzını bantlayarak tüm sınıfa kalıcı bir uyarıda bulunmuştu. Derslerin ve konuların durumuna göre ve daha yararlı olmak amacıyla, ayni sınıfları okuttuğumuz için derslere eşimle değişerek girerdik. Benim bulunduğum bir derste, Fatma Arpacı üç işlemli bir problemi süreli olarak çözüp ‘ilk’ olmak için yine aceleci davranmış, ikinci basamaktan sonra düşünüp il= gili soruyu kendisine sormadığı için hatalı işlem yaparak, ‘ilk ben çözdüm’ seslenişi ile yanıma koşmuştu. Hatasını gösterdikten sonra ‘at kendine bir tokat’ diyerek gelen diğer öğrencilerle ilgilenmeye başladım. Birden sını= ;f bir ağlama sesi ile doldu. Fatma Arpacı hüngür hün= gür ağlıyor; tüm sınıf da kendisine bakıyordu. Ne olduğunu sordum. Hıçkırıklar arasında:̶= 1; Kendime çok kızmıştım. Onun için tokad= 05; çok sert vurdum. Çok canım acıdı o yüzden ağlıyorum Öğretmenim.” Kendisi başta olmak üzere bütün sınıf kahkahaya boğuldu… İlgili matematik terimlerini öğrendikten sonra, problem çözmek zevkli bir alışkanlık haline geldi. Öğrencilerimiz her akşam bizlerden problem ister oldu. Dahası bu problemleri anne ve babaları da çözme uğraşına girdiler. Yalnız öğrencilerimizin değil; köy halkımızın da eğitim kalitesi yükselmeye başlamıştı…

1948 İlkokul Programına göre 1. 2. ve 3. sınıflarda tem= el ders olarak Türkçe, Matematik ve ana ders olarak da Hayat Bilgi= si Dersi yer alıyor; yetenek ve beceri dersleri de Resim-İş, Müzik ve Beden Eğitimi olarak sıralanıyordu. 3. sınıf sonuna kadar yalnız Türkçe Dersi kitab= 5; okunuyor; Matematik ve Hayat Bilgisi derslerine ilişkin kitap Milli Eğitim Bakanlığı tarafından basılmadı= 87;ı için okunmuyordu. 4. ve 5. sınıflarda; Tarih, Coğrafy= a, Yurttaşlık Bilgisi, Tabiat Bilgisi, Aile ve Sağlık Bilg= isi dersleri ve bu derslerin de ayrı ayrı kitapları vardı. = Yeni uygulamaya başlanılan 1968 İlkokul Programında: ‘Tarih, Coğrafya ve Yurttaşlık Bilgisi’ dersleri birleştirilerek ‘Sosyal Bilgiler’; ‘Tabiat Bilgisi, = Aile Bilgisi ve Sağlık Bilgisi’ dersleri birleştirilerek ‘Fen Bilgisi’ adı verilmiş ve tüm bilgiler bu iki kitapta, üniteler halinde öğrencilere sunulmuştu.Türkçe Temel dersinden ‘anlamlı okumayı, okuduğunu anlamayı, anlatmayı, anlam çıkarmay= 05; ve yaşamında kullanmayı’ öğrenen öğrenciler; Matematik Temel dersinden de ‘ sayılar= 5; okuma ve yazmayı, sayılar arasında ilgi kurmayı, dö= ;rt işlem yapmayı, ölçüleri tanıyıp kullanmayı, geometrik cisim ve şekilleri tanımayı, bu bilgilerini kullanarak problem çözmeyi’ öğreniy= orlar ve bu temel bilgiler ışığında Ana Ders olan Sosyal Bilgiler ve Fen Bilgisi ders bilgilerini güçlük çekmeden öğrenip; yetenek ve beceri derslerinde de ilgi alanını belirleyerek geleceğe hazırlanıyorlardı…

1967 ̵= 1; 68 Eğitim ve Öğretim yılında 4. sınıflar= 05; okutmaya başladığımızda, Sosyal Bilgiler dersi ile ilgili problemler ortaya çıktı: “ Öğrencilerimiz harita okumasını, haritadan yararlanmasını ve kitaptaki bilgileri edinirken haritadan izlemes= ini bilmiyorlardı.” Bu nedenle de okudukları bilgiler yarı= m ve unutulmaya mahkûm oluyordu. Bunun acılarını ben de diğer arkadaşlarımla birlikte ilkokuldayken çekmi#= 1;; daha çok hoşuma gittiği için denizleri yeşil ve kırmızıya; dağları maviye, ovaları sarıya boyamış; öğretmenimden hatırı sayılı= ;r bir zılgıt yemiş ama yine de ‘Temel Harita Bilgilerini’ öğrenememiştik. Harita okumayı ortao= kul 2. sınıfında öğrendikten sonra, coğrafya bilgilerim gelişmeye ve ufkum genişlemeye başlamış= tı. Bu noksanlığın giderilmesi için projeler üretmeye başladık. Önce öğrencilerimizi ‘dilsiz harita’ ile tanıştırdık. O yıllarda şim= diki gibi çoğaltan fotokopi makineleri yoktu. Büyük İlçe Merkezleri ile İl Merkezlerinde matbaa mürekkebi= ile çalışan (daha sonraki yıllarda daha pratik olan ispir= tolu olanları da çıktı) teksir makineleri vardı. Bu makinelerde çoğaltma yapabilmek için de önce ö= zel olarak bu iş için üretilmiş ‘mumlu kâğıda’; özel kalemi ile veya şeridi kaldırılmış daktilo ile çoğaltmak istediğiniz şekli çiziyor veya metni yazıyordunuz. Da= ha sonra da teksir makinesinin silindirine, çizdiğiniz veya yazdığınız metni takıyor; matbaa mürekkebi sürüp kolundan çeviriyor ve çoğaltıyordun= uz. Bu zor işlemlerin hepsi de bilgi ve becerinin yanı sıra, tek= sir makinesinden yararlanma olanağı sağlamaktan geçiyordu. Tüm bu güçlükler, Kırklareli ile devamlı iletişimler sayesinde aşıldı ve öğrencilerimiz önce dilsiz haritalarla; sonra da değerlendirme testleri ile tanışarak bilgilerini kalıcı ve kullanılır ha= le getirdiler. Dördüncü ve beşinci sınıf dershanelerine yaptığımız; arkalarına tarafımızdan tutkal sürülerek bez yapıştırılıp yırtılmaları önlenmiş; tahta çıtalarla çerçevelenmiş, 3 x 2 m. Boyutlarında, beyaz yağl&#= 305; kâğıtlar ‘şemâl kâğıdı’ üzerine çizilmiş ‘Dilsiz Türkiye Harita’ları üzerine; ilgili konu işlenirken öğrencilerimiz tarafından: Önce denizler maviye boyanıyor, adları yazılıyor, sonra haritanın yönleri belirleniyor, iller işaretlenip adları yazılıyor, dağlar kahverengi yapağı yapıştırılarak yapılıp isimleri ve yükseklikleri ile geçitleri yazılıyor, nehirler mavi yün ipliklerle doğuşlarından denize dökülüşlerine kadar yapıştırılı= ;p isimleri ve üzerlerindeki barajları yazılıyor; sulak ov= alar yeşil; kurak ve yüksek ovalar ve yaylâlar sarı renge b= oyanıyor; sınıfça bunlar yapılırken de her öğren= ci kendisine verilen bir dosya kâğıdı büyüklüğündeki dilsiz harita üzerinde ayni işlemleri yapıyordu. Böylece yurdumuz coğrafyası, edinilen bilgilerin ışığında; el emeği, g&oum= l;z nuru ile işlenerek öğrenilirken bilgiler de unutulmazlık kazanıyordu. Bu çalışmaların yanı sıra, Hayat Mecmuası’nın ilk kez verdiği “Yurdumuzu Tanıyalım” eki; her hafta bir ilimizi 1968’deki ekono= mik, sosyal ve kültürel konumuna göre inceliyor, renkli fotoğraflıyor, coğrafi özelliklerini ayrıntıl= arı ile veriyor ve her ilimize 10 sayfa ayırıyordu. Yurdumuzda bu yıllarda turizm yeni yeni değer kazanmaya başlıyor ve turizm gelirleri için ilk defa ‘bacasız fabrika’ tanımı kullanılıyor; bu nedenle de turistik değerl= er yeni yeni ön plâna çıkarılıp ulusumuza tanıtılıyordu. Turizm konusuna da ağırlık ver= en “Yurdumuzu Tanıyalım” eklerini öğrenci sıralarımızın üzerlerine yayıp, şeffaf naylonlarla raptiyeledik. Yeni müfredat programına göre grup= lar halinde oturan ve her ünitede değişik arkadaşları = ile değişik sıralara oturan öğrencilerimizin gözlerinin her an yurdumuzun illeri ile buluşmalarını ve bilgilerini çoğaltmalarını sağladık. Altışarlı gruplar halinde oturan, kız ve erkeklerden oluşan ‘ünite çalışma grupları’ndaki kız öğrencilerimize 150 x 75 cm. boyutları= nda beyaz patiska aldırdık. Kendi çabaları ve öğretmen düzeltmeleri ile çizdikleri Türkiye Haritalarını, renkli yumak iplikleri ile işleterek; hem el becerilerini geliştirdik, hem de ‘el emeği göz nuru= 217; ile yurdumuzun daha iyi öğrenilmesini sağladık. Erkek öğrencilerimiz için de yumuşak kavak ağacı tahtalarından kestirdiğimiz 50 x 30 cm.lik boyutlardaki rendelenmiş ve öğrenciler tarafından zımparalanmış panolara da ‘kızgın tel ucu ile yakma’ yöntemi ile kız öğrencilerimizin patiska örneğinde olduğu gibi Türkiye Haritaları yapma projeleri geliştirdik. Bunların bazıları dağ, nehi= r ve ovaları gösterirken, bazıları da il ve ilçeleri gösteriyordu. Yine hazırladığımız bir proje i= le ve tüm öğrencilerin katılımları sağlanar= ak, 150 x 75 cm.lik panoya çizilen ve isimsiz illeri gösteren, özenerek il sınırları çizilip boyanmış Türkiye Haritasının= arkasından döşenen elektrik kablolarının bir merkezde el feneri du= yuna takılmış ampul ile birleştirilerek; il adların= 5; da haritanın güney doğu boşluğuna yazıp, ilet= ken bakır kabaralar taktık ve açıkta olan tel ucunun haritadaki il ile adı buluşunca ampulün yanmasını sağladık. Tüm bu çalışmalar hem oyun, hem eğlence, hem boş zamanları değerlendirme ve hem de becerileri geliştirip bilgileri pekiştirme işlevi gördüğü için, hem öğrencilerimizin, he= m de velilerimizin bilgi ve kültür düzeyini yükselttik…= ;

Fen Bilgisi Dersi’nin bilgileri de 68 Programı uygulanmaya başlayıncaya kadar ezbere dayalı yöntemlerle öğreniliyor ve uygulamaya gelince kadar ya bilgiler unutuluyor,ya= da ‘neden, niçin, nasıl’ sorularına gerçekçi yanıtlar aranmadan bilgiler kullanılmaya çalışılıyor; bu yüzden de ‘düşünme, fikir yürütme, usa vurma, deneyerek kanıtlama, edinilen bilgileri yaşamda bilinçli kullanma= 217; konularında öğrencilerimiz yetersiz kalıyorlardı. = 68 Programına göre yazılan ders kitaplarında; özellik= le deneylere büyük önem veriliyor, her konu öğrencile= rin kendi başlarına yapabilecekleri basit araçlı deneyler= le işleniyordu. Önemli olan bu deneylerin öğretmenlerin ısrarla üzerlerinde durup öğrenciler tarafından yapılmasının sağlanmasıydı. Bu ders ile ilgili ‘Fen Bilgisi Dolabı’ hazırlanmış ve içerisine tüm deneylerin öğrenciler tarafından yapılmasını sağlayacak deney araç ve gereçleri ve adım adım deneyin nasıl yapılacağını anlatan ‘Deney Kitabı ile insan vücudunun en önemli iç organlarını çıkarıp takılarak inceleme olanağını sağlayan ‘insan vücut anatomisi’ konulmuştu. Her okula ayni anda bu deney dolaplarından sağlamak çok güç olduğundan, belli başlı okulların ve de= ney konusunda kendilerine güvenen ve deneylere, eğitim ve öğretimde yer veren öğretmenlerin istekleri öncelik kazanarak dağıtımları yapılıyordu. Kırklareli ile iletişimimizin iyi olmasından ve daha ön= ceki yıllarda, 68 Programı deneme okullarında görev yapmamda= n; deneyerek öğrenmenin yaralarına inanıp uygulamamdan kaynaklanan avantajlarla, bizim okulumuz da deney dolabına sahip olunc= a, çocuklar gibi sevindik… Fen Bilgisi derslerinde sınıflarımız laboratuar haline dönüyor; öğrencilerimizden birisi kitaptan deneyin nasıl yapılacağını ve nasıl sonuçlanacağını okurken, diğer öğrencilerimiz de deneyi yapıyor, sonucu herkes hayranlı= ;kla izledikten sonra ‘neden, niçin ve nasıl oldu?’sorularının yanıtları aranarak bilimsel yol= dan bilgilerin kazanılması ve en önemlisi unutulmaması sağlanıyordu… FEN BİLGİSİ DERSİ BİLGİLERİNİ= ;N YAŞAMA GEÇİRİLMESİ KONUSUNDA UYGULADIĞIMIZ YÖNTEMLER: ÖRNEK 1.- Madde ve Enerji Ünitesini işliyorduk. Sıvı madde yoğunluk ve ağırlıklarının ayni olmadığı, bazılarının daha koyu ve ağ= 05;r olduğu bilgilerini deneylerle kanıtlıyorduk. Bir litre su ile bir litre yağ bir kilo gelmiyor; su daha hafif, yağ daha ağır geliyordu. Bu nedenle de sıvı ölçü birimi olarak kilogram değil, litre kullanılıyordu. Herkes bu bilgiyi kazandıktan sonra sıra, ‘kazanılan bilgiyi yaşama geçirme (güncel yaşamda kullanma) ya’ geliyordu. Bu ayni derste yapılırsa, öğrenciler hemen çözüme ulaşıyor, bilgilerin kalıcı olup olmadığı anlaşılamıyordu. Bu nedenle, Fen Bil= gisi bilgilerinin yaşama geçirilmesi, biz öğretmenler tarafından başka bir derse bırakılıyordu. Matematik dersinde tahtaya : “ Kilosu 6 liradan yarım kilo yağ ve kil= osu 250 kuruştan 2 kilo gazyağı satın aldık. Bakkala 10 lira verdik. Soru:1.- Bakkal bize kaç lira geri verecek? Soru.2- Problemin yazılışında yanlışlık var mıdır?” Matematiksel olarak problemi çözen, iki= nci soruyu düşünmeden geliyor ve geri dönüp düşünmeye başlıyordu. Yanıtları yazılı istediğimizden ve başkalarına gösterme= me kuralı uyguladığımızdan, ikinci sorunun yanıtını ancak 4-5 öğrenci yanıtlıyor ve tahtada kalıyor, diğerleri düşünmeye devam ediyorl= ar ve belli bir süre sonra hakları olan ‘ipucu’ nu istiyorlardı. Öğretmenin verdiği ilk ipucu ile 10 ̵= 1; 15 öğrenci daha tahta başına katılıyor, kalan= lar ikinci ve üçüncü ipucu ile “Sıvı madd= eler kiloyla değil, litre ile ölçülür.” Kuralına ulaşıyor, böylece edinilen bilgiler yaşama geçirilmiş oluyordu…

ÖRNEK: 2- “Maddeler boşluklu bir yapıya sahipti= r. Birisinin boşluğunu diğerleri doldurur. Fındık büyüklüğünde taş dolu bir kavanoza ince kum koyarsak boşlukların nasıl dolduğunu görebiliriz. İnce kumları sallayarak tüm boşlukları doldurduğumuzu sandığımız bir anda, bir çay bardağı suyu da aldığını ve boşluklar= 05; doldurup taştığını görürüz. ‘Artık doldu, başka boşluk kalmadı’ diye düşünürken bir fincan ispirtoyu kavanoza koyduğumu= zda taşmadığını ve ispirtonun su boşluklarını doldurup renkli hale getirdiği görürüz.”Bilgilerini deneyle görerek öğrendikten sonra; “Yoğunlukları (koyulukları= ;) ve ağırlıkları farklı olan bazı sıvı maddelerdeki boşluklar diğer bir sıvı maddedeki boş= ;luktan daha küçük olduğundan, birbirine karışmazla= r. Ağırlığı fazla olan dibe çöker, ağırlığı az olan üste çıkar.̶= 1; Bilgisini de sirke ile zeytin yağ, gaz yağı ile su karışımlarını yaparak, zeytin yağ ve gaz yağının hafif oldukları için karışmayıp üstte kaldıklarını; ispirto i= le suyun, tahin ile pekmezin karıştıklarını deneylerle öğrendikten sonra; Türkçe dersinde bu bilgilerin yaşama geçirilmesi fırsatını yarattık. Öğrencimiz Emine Özdemir, ‘Issız Adada’ isi= mli bir öykü kitabını arkadaşlarına anlatıyo= rdu. “…. Bindiği gemi fırtınaya yakalanıp batan adam, büyük çırpınışlardan sonra bir a= daya ayak basar. Bir mağaraya sığınır. Mağarada da= ha önce de kalanlar olmuş ve geride ateş yakacak kibrit ve içersinde gaz yağı olan bir lâmba ile kullanabilecek eşyalar bırakmışlardır. Adam buna çok sevin= ir. Hava kararmaya başladığından önce lâmbay= 5; yakıp mağarayı daha yakından incelemek ister…R= 21; Anlatımın bu noktasında Ben: “Durun bakalım, sizl= ere öyküde geçmeyen bir problemi sorup yanıtını bulmanızı istiyorum. ‘Adam lâmbayı yakmak istediğinde, fitilin kısa kaldığını, gaz yağının da azaldığını ve fitil gaz yağına değmediği için lâmbanın yanmadığını görür.’ Siz olsaydınız ne yapardınız? Lâmbayı nasıl yakardınız? Üç dakika düşünün, edindiğiniz bilgileri kullanarak yanıtını bulun ve defterinize yazıp kimseye göstermeyin.” Sorusunu yönelttim. İlk değerlendirmede 40 öğrenciden 34’dünün: ‘Lâmbaya su doldururuz. Gaz yağı sudan hafif olduğu için yukarı çıkar, fitil gaz yağını emer ve lâmba yanar.” Yazdığını görmek; diğer şu= bede de ayni sonuca ulaşmak, ‘edinilen bilgileri yaşama geçirme’ konusunda bizi çok mutlu ediyor; bundan da önemlisi, öğrencilerimizin kendilerine duydukları güven artıyordu…

ÖRNEK: 3 .- Kare şeklinde bir kâğıdı, köşeden köşeye katlayıp, kat yerlerinden keserek ve kesilen uçların atlamalı olarak birerlerini ortada toplayıp toplu iğneye geçirerek fırıldak yapmay&= #305; hepimiz daha çok küçük yaşlarda öğrenmişizdir. Sınıflarda kömür sobaları ile ısınıyorduk. ‘Dünyamız ve Gökyüzü’ ünitesi içerisinde; ‘hava akımları, iklim, hava durumları ve rüzgârlar da’ vardı. Öğrencilerimize üniteyi öyle bir tanıtmalıydık ki; ‘canı çikolata isteyen çocuk gibi’ özensinler, kamçılansınlar ve bilgileri bu coşku ve heyecan içersinde araştırarak, kalıcı bir yöntemle öğrenerek yaşamların= da uygulasınlar… Eşimle birlikte düşünerek ve b= eyin fırtınası; fikir jimnastiği yaparak bir proje geliştirdik ve uygulamaya karar verdik… Ertesi sabah sınıflara elimizde kâğıt fırıldaklarla girdik ve fırıldağı taktığımız telin bir ucunu büküp sobaya en yakın borunun ek yerine takıp sobanın üstüne denk gelmesini sağladık. Bu işlemleri ‘günaydın’ dışında hiç konuşmadan ve açıklamada bulunmadan yaptığımız için, tüm sınıf sessiz= lik içinde ve: ‘Gene ne yapıyor? Ne olacak acaba?’ soruları taşıyan bakışlarla bizi izliyorlardı. Fırıldak dönmeye başladı. Sınıftan: ‘Aaaa! Tınaz yelinde dönen fırıldak gibi. Ama yel yok. Nasıl dönüyor bu fırıldak?....’ Sesleri duyuldu. Biz yine hiçbir açıklamada bulunmadan projemizin ikinci basamağına geçtik. İki öğrencimizden ellerine mum almalarını, yakmalarını ve kapıyı açıp yanan mumun birisini eşiğe, birisini de kapının en üst kısmına tutmalarını söyledik. Mumlardan eşikte tutulanın alevi sınıf&#= 305;n içerisine doğru; kapının üst kısmında tutulanın alevi de dışarıya doğru eğilmeye başlayınca sınıftan yine: ‘Aaa! Biri içeri, biri dışarı gidiyor. Neden acaba? Rüzgâr da yok. = Kim üflüyor bu mumları?..’ Sesleri duyuldu. İstenilen motivasyon (güdüleme, öğrenmeye hazır duruma gelme) sağlanmıştı. ‘Rüzgâr nasıl meydana geliyor?’ sorusunun yanıtını her öğrencimiz;= isteyerek, araştırarak, deney yaparak ve bilinçli bir şekilde öğrenip yaşamında uygulamaya hazırdı… Konuyu işlemeye; araştırmak üzere tahtaya ve her öğrencinin defterine yazdığı sorularla başladık: ‘Sobanın üzerinden çekilen fırıldak dönmüyor, neden?’ ‘Sobanın üzerine elinizi tuttuğunuzda neler oluyor?’ ‘Elinize gelen sıcaklık kimin sıcaklığı?’ ‘= ;Bir odada soba ilk yandığında önce neresi ısınır, ısınan nedir?’ ‘Çok yan= an sobanın üzerine baktığımızda titreşimler görürüz. Bu titreşen nedir?’ ‘Sobanın = ilk yandığında yanında durup ısınmak isteyenler, = bir süre sonra sobadan uzaklaşır, neden?’ ‘ Soba yandığında kapı açılırsa, dışarıdan gelen soğuk önce ayaklarımız&#= 305; üşütür, neden?’ ‘Kapı ve pencereler korunaklı değilse ve soğuk içeriye giriyorsa, ön= ce ayaklarımız üşür, neden?’ ‘ Ayaklarımız üşümesin diye, aşağıda tutmaz, divanın üzerine toplarız, neden?’ ‘Soba yanan bir odada tavana doğru yükseldiğimizde daha sıcak= bir ortamla; aşağıya doğru eğildiğimizde daha soğuk bir ortamla karşılaşırız, neden?’= Bu soruların yanıtları öğrencilerimiz tarafından, ellerindeki kitap ve başvuru kaynaklarından araştırılarak bulundu ve yazılı olarak sınıflarda tartışmaya açıldı. Biz öğretmenler hiçbir açıklamada bulunmadan öğrencilerimiz: ‘Rüzgâr soğuk hava ile sıcak havanın yer değiştirmesinden meydana gelir. Sobanın ısıttığı sınıf değil, sınıfın içindeki havadır. Sobanın üzer= inde gördüğümüz titreşimler, ısınan hava= nın yukarıya doğru yükselmesidir. Isınan hava hafifler ve yukarıya çıkar. Yukarıya çıkan havanı= ;n yerine aşağıda bulunan soğuk hava gelir. Böylece ısınan havanın yerine gelen soğuk hava da ısınır ve tüm sınıfın içerisine yayılarak sınıfın havasının ısıtmış olur. Sıcak hava ile soğuk hava yer değiştirirken; gözle göremediğimiz ve hissedemediğimiz kuvvette hava akımı (rüzgâr) oluşur. Fırıldağı döndüren bu rüzgârdır. Sınıfın kapısını açtığımızda; kapının yukarısından sıcak hava dışarıya ç= 5;kar, eşiğinden ise soğuk hava içeriye girer. Bu nedenle mumlardan yukarıda olanın alevi dışarıya; aşağıda olanın alevi de içeriye doğru eğilir. Bu nedenle kapı açıldığında ve= ya kapı ve pencereler korunaksız olduğunda önce ayaklarımız üşür. Ayaklarımızı yukarıya topladığımızda, alttan gelen soğuk havadan korunmuş oluruz.’ Sonuçlarına ulaştılar. Daha sonraki derslerde, sobanın üzerine içerisinde buz olan çaydanlığı oturtarak; suyun üç halini ( katı, sıvı ve gaz halini); ve bu üç hale geçmesinin, yerle gök arasındaki dolaşımına olan katkılarını gözledik. Yi= ne hazırladığımız araştırmaya dönü= ;k sorularla bilimsel sonuçlara kendi başlarına varmalarını sağladık. Biz, kendilerinin ufuklarını daha da genişletmek için: “Güneşi soba, dünyamızı da sınıf olarak düşünün ve edindiğiniz bilgileri hem yeryüzüne, hem de yaşamınıza uygulayın.” Önerisini yaptık. Sınıf bal üreten arı kovanına dönmüştü. Ama öğrencilerimiz ba= ldan daha değerli olan bilgi üretiyorlar ve akıllarını biliyorlardı.’Suyun üç hale dönüşmesi= nin sonucunda yerle gök arasında dolaştığını= ve yağışların (yağmurun) bunun sonucunda meydana geldiğini; ormanların ve ağaçların yağmur yağmasına katkıda bulunduğunu’ deney ve gözlemleri sonucu öğrenen öğrencilerimizin biz öğretmenlere: ”Yağmur bir doğa olayı ise, ne= den yağmur duasına çıkılıp, Allah’tan yağmur yağdırması isteniyor?Yağmur duasına harcanan paralar ile fidan alınıp dikilse ve orman alanları oluşturulsa; ormanlık alanlar kesilip, yakılıp yok edil= mese ve korunsa; hem havamız temizlenir hem de daha düzenli yağmur yağmaz mı?” Sorusunu yöneltmeleri, akıllarını bilimsel olarak kullanmalarının en güzel örneğiydi. Bundan güzel mutluluk mu olurdu?..

= = &nb= sp; = * * * * *

= ARAÇ, GEREÇ, DENEY, GÖZLEM VE GÖRSEL EĞTİMİN GETİRİLERİ

Milli Eğitim Bakanlığı, yasal örgütlenme olarak kurmuş olduğu Ders Araçları Genel Müdürlüğü’nün teşkilâtlanmas= ı ile her il merkezinde ‘Eğitim Araçları Merkezi’ kurmuş bulunuyordu. Ankara’da bulunan Genel Müdürl&uum= l;k, kadrosundaki uzman kişilerle, yurdumuzun tüm okulları için; ışıklı haritalardan ders konuları ile ilgili siyah beyaz ve renkli filmlere kadar ders araçlarını seri halde üretiyor ve kullanma kitapçıkları ile birl= ikte tüm il merkezlerindeki Eğitim araçları Merkezlerine gönderiyordu. İl merkezinde bulunan okullar bu yüzden &ccedi= l;ok şanslıydı. Kırklareli Eğitim araçları Merkezi’nin yüz kişilik bir sinema salonu da vardı. İsteyen her okul öğretmeni plânını hazırlayıp gün alıyor ve öğrencilerine bilgil= eri, özel olarak hazırlanmış filmler izleterek kazandırıyor, bilgileri daha unutulmaz hale getiriyordu. Kırklareli Eğitim Araçları Merkezi’nin, kendi motorundan elektrik alarak film makinesi de çalıştıran donanımlı taşıtı da vardı. İlkokullar= 05;n açık olduğu, yılda 180 günlük eğitim ve öğretim yılı içersinde; kendilerine göre bir çalışma takvimi yaparak; Kırklareli İl’inin 280 köyünü ve ilçelerdeki okullarını dolaşıp, Ankara’dan gönderilmiş olan ders konuları ile ilgili filmlerden seçtikleri bir veya iki tanesini izleterek görevlerini yapmaya, eğitim ve öğretime araçlarla destek vermeye çalışıyorlardı… 1968 yılında biz= im köyümüz ziyaret plânına alınmamıştı. 1969 yılı plânına alınacak ve bizim veya kendilerinin seçtikleri bir iki film izletilecekti. Kırklareli ile devamlı iletişim halinde olduğumuzdan ve kayınpederimin Kırklareli Belediye Zabı= ta Amiri olmasının sağladığı avantajlardan yararlanarak bir proje geliştirdik. “Filmleri ödün&cce= dil; alıp öğrencilerimize kendi olanaklarımız ile izlet= me projesi.” Köyümüzde sinema vardı. Önce çocukları da öğrencimiz olan sinema sahibi Süley= man Yeşil ile görüşerek: ‘Getireceğimiz filmleri, biz öğretmenlerin plânladığı gündüz saatlerinde öğrencilerimize; gece saatlerinde ise, kendisinin plânlayacağı şekilde; göstereceği esas filme= ek olarak köy halkımıza göstermesi’ konusunda düşünce birliğine vardık. Köyümüz&u= uml;n otobüsü her hafta Çarşamba günleri Kırklareli’ne gidiyordu. Şoför Mehmet Korkusuz’la görüşerek: “Bizden aldığı bir haftal= 05;k film listesini, Kırklareli Belediye Zabıta Amiri’ne teslim etmesini, bir çayını içmesini ve her hafta götürdüğü filmlerin yerine yenilerini alıp getirmesini, okulların açık olduğu sürece de bunu sürdürmesini” rica ettik. Kendi çocukları da öğrencilerimiz arasında bulunan Şoför Mehmet Korku= suz, bu isteğimizi severek kabul etti. Kırklareli Eğitim Araçları Merkezi Müdürü ve İlköğr= etim Müfettişleri ile de görüşerek projemizi anlatt= 5;k ve: “Kendilerinden alacağımız listeden, işlediğimiz ders konuları ile ilgili olarak önceden belirleyeceğimiz filmleri bize her çarşamba; teksir makine= miz olmadığı için gönderdiğimiz yazılı metinleri bir hafta sonraya bize çoğaltılmış ola= rak göndermelerini;okulumuzda bulunmayan ders araç ve gereçlerinden seçtiklerimizi de ayni yol ile bizlere bir haftalığına ödünç olarak vermelerini” önerdik. Onlar da kurduğumuz sistemi beğenip kutlayarak kabul ettiler… Eğitim uzmanları yapmış oldukları araştırmalar ve deneylerle: “Bir duyu organı algılaması ile öğrenilen bilgilerin çok kısa sürede unutulduğunu” kanıtlamışlardı. Yapılan Eğitim Şurasında: “Milli Eğitim Bakanlığında, eğitim ve öğretimin bu yıl= a kadar yalnız kulağa veya göze yönelik olduğunu; bazen de doğa, resim ve haritalar yardımı ile her iki duyu organının devreye girdiğini ve bu yöntemle bilgilerin d= aha kalıcı hale geldiğini;bu nedenlerle Ders Araçları Genel Müdürlüğü kurularak ülkemizin tüm okullarına; beş duyuya ( işitme, görme, dokunma, koklam= a ve tat alma duyularına) yönelik ders araçları hazırlanmaya başlandığını…” Bir genelge ile tüm okullara duyurmuşlardı. İşte biz, köyümüzün Dördüncü Kuşak Öğrencileri için bu olanaklardan sonuna kadar yararlanmak istiyorduk…

Hazırladığımız ve hemen uygulamaya koyduğumuz proje sayesinde öğrencilerimiz; İlk insanların yaşayışlarını, Atalarımızın ilk Anayurdu olan Orta Asya’daki yaşamlarını ve kurdukları devletleri, Anadolu’da Türklerden önce kurulmuş medeniyetleri, Atalarımız= ın Anadolu’yu ikinci Anayurt edindikleri 1071 Malazgirt Savaşını, 1453 İstanbul’un Fethi’ni, 1914 – 1918 Birinci Dünya Savaşı ve 1915 Çanakkale Savaşlarını,1919 -1922 Kurtuluş Savaşı’nı, Atatürk’ün hayatın= 5; ve yaptığı devrimleri, Cumhuriyet kazanımların= 5;, 1939 – 1944 İkinci Dünya Savaşı’nı ve Yurdumuzun denizlerini, dağlarını, ovalarını, nehi= rlerini, barajlarını, ormanlarını, yurdumuzda yetiştirilen ürünleri ve hayvanları, yurdumuzun toprak yapısını, çıkarılan madenleri, fabrikaları; kara, demir, deniz ve hava yollarını, yurt dışına sattığımız ürünleri ve satın aldıklarımızı, illerini, yönetim teşkilâtlanmasını, demokrasinin nasıl uygulandığını ve seçimlerin nasıl yapıldığını, vatandaşın devlete karşı olan görevlerini, devletin vatandaşlara karşı olan görevlerini, bu görevlerin yerine getirilmesi için kurulmuş olan bakanlıkları ve görevlerini; dünyanın oluşumunu ve hareketlerini, güneş sistemi= ni ve uzayı, dünyanın şeklini, hareketlerini, gece ve gündüz ile mevsimlerin meydana gelmesini; ay ve güneş tutulmalarının nasıl olduğunu, dünyanın bir yanı gündüz iken diğer yanının gece; bir yarı küresinin kış iken diğer yarı küres= inin yaz olduğunu,dünyada yer alan başlıca ülkeleri ve özelliklerini; insan vücudunu ve organlarını, bu organların çalışmalarını ve görevlerin= i, sindirim sistemini, kan dolaşımlarını, sinir sistemini, sağlıklı beslenme ve yaşamanın kuralların= 5;, hastalıklardan korunma yolları ile hasta olunca izlenecek tedavi yöntemlerini; nehirler üzerine kurulan barajlar üzerinde yer alan hidroelektrik santrallerini; doğal gazdan, termik santrallerden elektrik elde edilmesini, elektriğin nasıl meydana geldiğini= ve enerjiye dönüştüğünü, güncel yaşamımızda kullandığımız alet ve makinelerin kullanma bilgilerini, doğacak kazalara karşı alınacak önlemlerle ilgili bilgileri, kendi düzeylerine göre hazırlanmış ve eğitim uzmanı kişile= rin seslendirmesi ile aktarılmış filmlerden öğrenmeye başladılar… Köyümüzde görev yaptığımız yedi yıl boyunca bu sistem devam etti. = Biz öğretmenler işleyeceğimiz ders konuları ile ilgili plânlamaları yaparken, elimizin altındaki listeden ilgili filmleri de belirleyerek köyümüze getirilmesini sağlıyor, belirlenen saatlerde sinemaya giderek konularımızı işliyorduk. Film izleme zevkini kazanmış olan öğrencilerimiz, bu öğretim şeklinden zevk alarak bilgileri ediniyor ve yaşamlarında kullanacak unutulmaz birikimlere sahip oluyorlardı. Biz öğretmenler gerekli gördüğümüz yerlerde filmi durduruyor, gerekli açıklamalarda bulunuyor, can alıcı soruları yöneltiyor ve bu doğrultuda filmler= in izlenmesini sağlayarak en üst düzeyde yarar sağlamaya özen gösteriyorduk. Sinemacı da bu işten memnundu. Her akşam gösterime sunduğu ana filminin yanına, bizim filmlerden birinin adını yazarak müşterilerine “i= ki film birden” reklâmı yapıyordu. Sinemayı yı= llar boyu başkalarından dinleyen, köyümüze gelince; hem= en hemen her gece değişik film gösterimlerinin kadınlı erkekli en az 100 abonesi olan köy halkımız da durumdan çok hoşnuttu. Köy Muhtarı ve İhtiyar Heyetinin teşviki ve katılımları ile gösterilen ders araçları filmlerinden bilgi ve genel kültürlerini geliştiriyor; okula giden çocukları başta olmak ü= ;zere, çevrelerindeki yakınları ile tartışıyor, bi= lgi alışverişinde bulunuyor ve yaşam kalitelerini yükseltiyorlardı. Kısaca köyümüz okul olmuştu…

Eğitim Araçları Merkezleri, kendilerinden yararlana= n ve salonlarına gelerek film izleyen, deney yapan okul, sınıf ve öğretmen adlarının listesini tutarak her ay sonu Ankara’daki Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Ders Araçları Genel Müdürlüğüne gönderiyorlardı. Kırklareli’nden giden listede Hamitabat İlkokulu hep birinciliği sürdürünce ve bir köy okulu olduğ= u da öğrenilince dikkatleri çekmişti. Önce Kırklareli Milli Eğitim Müdürlüğünden olayın incelenmesi istenmiş, görevlendirilen İlköğretim Müfettişi de köyümüze gelerek sistemin işleyişini yerinde görmüş, dahası bizim 68 Programına yönelik ders araç ve gere&= ccedil;lerimiz ile konuları işleyiş yöntemlerimizi de övgüle= rle anlatan bir rapor düzenleyerek yetkililere sunmuştu. Bunun sonucu= nda okulumuz: “Eğitim Araçları Merkezindeki Ders Ara&cce= dil; ve Gereçlerinden En Çok Yararlanan ve Başarısını Arttıran” okul olarak “Bakanlık Başarı Belgesi” kazandı. Beklenme= dik bir günde, biz iki sınıf halinde sinemada dersimizi işlerken gelen Kırklareli Eğitim Araçları Merkezi aracının içinden Ders Araçları Genel Müdürlüğü yetkilileri çıktı. Bizim çalışmalarımızı kendileri de yakından görmek, yazılan raporda abartma olup olmadığın= 5; öğrenmek istemişlerdi. Sinemacıyla, Şoför Mehmet’le, Köy Muhtarı ve köy halkından uygun gördükleri ile görüştükten ve Sistemimizin ve işleyişine tanık olduktan; sınıflarımızı dolaşıp bizim yaptığımız ders araç ve gereçlerini, öğrencilerimizle birlikte kullandığımızı dersimize girerek gözledikten sonra : ”Bu yazılan rapor bize abartılı gelmişti. Oysa abartılı değil, eksik= yazılmış” diyerek bizleri gönülden kutladılar. Yanlarında gelen b= ir teknik görevli de Eğitim Araçları Merkezi aracın= daki elektrik dinamosu ile çalışan film makinesiyle bizim ders işleyişimizi ve ders araçlarını öğrencilerimizle birlikte kullanışımızı = filme çekti. Yetkililer: “ Bu çekimin dia makinesi ile sessiz olarak alt yazılı gösterilen film şeridi haline getirileceğini ve ders aracı olarak yurdumuzun tüm Eğit= im Araçları Merkezlerine gönderileceği…” açıklamasını yaparak; “Elektriğiniz olsaydı, size bir dia makinesi armağan ederdik…” üzüntülü açıklamasında bulundular. Okul Müdürümüz Ekrem BAŞARAN: “ Biz bu çalışmaları bakanlıktan ödül almak için yapmıyoruz. Çocuklarımızı daha iyi yetiştirmek için yapıyoruz. Bizim için en büyük ödül, öğrencilerimizin ilkokuldan sonra= ki eğitim öğretim basamaklarına devam edip başarılı olmalarıdır.” Özlü gü= ;zel konuşmasından sonra, konuşma tarzı olan şaka ile karışık :” Elektrik olmasa da siz bize makineyi gönderin. Biz onu çalıştıracak bir formül buluruz.”sözleriyle gerekli mesajı iletti ama bizim kö= yde görev yaptığımız 1974 yılına kadar makine henüz gelmemişti. Bu konuda hazırlanan film şeridini da= ha sonraki yıllarda Kırklareli Vali Faik Üstün İlkokulunda görev yaparken izleyecektim…

Öğrencilerim= iz okulda çok iyi düzeye gelmişlerdi. Bu başta veliler o= lmak üzere hepimizi çok sevindiriyordu. Ama iki noksanımız vardı. Bunlardan birincisi: Öğrencilerimizin evlerinde kendi başlarına çalışıp ödevlerini yapabilecekleri bir ortam yoktu. Okuldan çıkan öğrencilerimizin çoğu, anne ve babalarının gösterdiği işleri yapmak üzere çantasın= 5; bırakıyor ve işe koyuluyordu. Ödevlerini yapmaya ve ders çalışmaya ancak akşam yemeğinden sonra sıra geliyor, tek odanın odun sobası ile ısındığ&#= 305; ve herkesin gaz lâmbası ışığında etrafına toplandığı odada, sağlıklı bir çalışma ortamı olmuyordu. İkincisi: Öğrencilerimiz kendi başlarına ödev hazırlama= ve ders çalışma yöntemlerini bilmiyorlardı. Bu iki noktada noksanlık olunca, öğrencilerimiz derslere hazırlıksız giriyor ve daha çok başarı beklediğimiz yukarıda sıraladığımız çalışmalar gerçek değerine ulaşamıyo= r; yukarıda sıraladığımız güzel proje uygul= amalarının yarısı boşa gidiyordu… Bu problemin çözümü için de bir proje geliştirdik. Projemizin özü: “Evlerinde elverişli çalışma ortamı olmayan ve kendi başlarına çalışma yöntemlerini bilmeyen öğrencilerimi= zin; akşam ezanı ile yatsı namazı çıkışı okula gelip öğretmen rehberliğinde; kendi başlarına çalışma yöntemlerini öğreninceye ve evlerinde gerekli çalışma ortamı hazırlanıncaya kadar, çalışma (etüt, mütalâ) yapmaları.R= 21; Öğrenci velileri ile (annelerle gündüz, babalarla gece) toplantıları yaparak projemizi anlatıp, kendilerinden özveride bulunmalarını ve projenin gerçekleşmesi için katkı vermelerini istedik. Sonuçta veliler: “Siz öğretmen olarak bu özveride bulunduktan sonra bizler haydi h= aydi bulunuruz. Biz veliler olarak her akşam çocuklarımızı okula getirir ve yatsı namazı çıkışı alırız. Yeter ki çocuklarımız daha iyi eğitim görsün ve ilko= kul sonrasına hazırlansın. Veli olarak bizler de en kısa zamanda evlerimizde tüp gazla aydınlanma sağlayıp, çocuklarımız için ayrı bir çalışma odası hazırlamaya çalış= acağız.” Düşüncesinde birleştiler…

İki lüks lâmbası ile aydınlanan iki sınıfımızda öğrencilerimizi akşam çalışmalarına aldık. Kendilerine: ‘Öğretmen tarafından verilen bir ödevin nasıl bir ortamda ve hangi kurallara uyularak hazırlanacağı bilgilerini’ kazandırdık. Kitaplardaki hazırlık sorularının ne amaç taşıdığın= 5;, bu sorulara eklenecek öğretmenin verdiği soruları, öğrencilerin kendi merak ettikleri soruları ve bunların= da amaçlarını anlattık. Bu soruların yanıtlarını hangi başvuru kaynaklarından nası= l araştırabileceklerini örnekleri ile açıkladık. Ders kitaplarını, ansiklopedileri, atlasları, dergileri ve haritaları ortaya sererek soruları araştırmalarına rehberlik ettik. Bulduklar= 5; yanıtları defterlerine yazmadan önce, kurşun kalemle satır altlarını çizerek ve satır başına soru numarası vererek belirlemelerini; daha sonra bir akış içinde tüm soru ve yanıtları bütün olarak okuyup, ünitenin tümü hakkında akıcı bir özete sahip olup olmadıklarını denetlemeyi öğrettik. Edinilen bilgilerin ve bulunan yanıtların kit= ap sözcük ve cümlelerinin ezberlenmesi ile değil; kendi dağarcıklarındaki sözcük ve cümlelerle anlatılmasının ve yazılmasının, kalıc= 05; bilgi edinme yönünden çok önemli olduğu bilgiler= ini kazandırdık… Eşim ve ben öğretmenleri olduğumuz dördüncü sınıflarla bu uygulamay= 05;, ilk yarı karne tatiline kadar sürdürürken, beşinci sınıf öğrencilerinin de isteğe bağlı ola= rak bu çalışmalara katılabileceklerini duyurduk. İki= nci defa tekrar iki dördüncü sınıf bize verilince, ayni çalışmayı üçten dörde geçen öğrencilerimizle de yaparak, kendi başlarına çalışma ve kaynaklardan yararlanma yöntemlerini öğreterek başarılarının çoğalmasını sağladık…

= ÖĞRENCİ BİLGİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

1948 Ders Programında, öğretmenler tarafından öğrencilere öğretilen bilgilerin kazanılıp kazanılmadıklarına ilişkin değerlendirmeler; sözlü ve yazılı yoklamalarla belirlenir, okulda saklana= cak olan ‘Sınıf Geçme Defterlerine’ ve karnelere yazılırd= 05;. Devlet okulları parasız yatılı sınavlarına gi= ren öğrencilere de yazılı sınav soruları verilir = ve belli bir süre içerisinde yanıtlamaları istenirdiR= 30; Yeni uygulamaya başladığımız1968 Ders Programı= ;nda ise, ‘ölçme ve değerlendirme’ konusuna öz= el bir yer ayrılıyor; her gün sonunda 20 dakikalık bir sözlü değerlendirme yapılmasını; her üni= te sonunda test tekniğine uygun, test yazılısı yapılmasını, noksan bilgilerin saptanıp tekrar kazandırılmasını, eğitim ve öğretimin ayrılmaz bir parçası kabul ediyordu. Buna gerekçe olarak da bu zamana kadar ‘yazılı anlatım’ olarak yapılan Devlet Okulları Parasız Yatılı Sınavlarının bundan sonra test soruları ile yapılacağını ve öğrencilerin bu sınavlara iyi hazırlanıp başarılı olabilmeleri için ‘ölçme ve değerlendirmeye’ önem verilmesi= ni istiyordu… Test soruları hazırlamak ayrı bir teknik ve= ayrı bir uzmanlık gerektiriyordu. Bilimsel araştırmacılar, en yarar sağlayacak test sorularını; eğitim konusunda uzmanlaşmış sosyolog, psikolog ve öğretmen üçlemesi çalışmalarıyla hazırlanabileceğini söylüyordu. Bunun yanı sı= ra hazırlanan test soru kâğıtlarının, yukarıdaki bölümlerde anlatıldığı gibi, öğrenci sayısına göre teksir edilmesi ( özel yazılıp basılarak çoğaltılması) gerekiyordu. Bu olanakların hiçbirisi bizim okulumuzda yoktu. ‘Test yazılı değerlendirmesi yapın’ diyen M= illi Eğitim Bakanlığı, buna yönelik hiçbir araç ve gereç basmamış, göndermemiş, kitaplara da eklememiş ve yardımcı ders kitabı olarak da basılıp satışa çıkarılmasını sağlamamıştı. Bu zamana kadar test soru tekniği ile ölçme ve değerlendirme yapmamış, sadece adını duymuş olan biz öğretmenler de ne yapacağımızı şaşırmış durumdaydık… Bunun için bir çözüm üretilmesi, bir proje geliştirilmesi ve uygulanması gerekiyordu… Dördüncü sınıfları okutmaya yeni başlayacağımız yaz dönemi, tüm tatilimiz= 68 Programı çalışmaları, plânlamaları, d= ers araç ve gereç yapımları ve test sorununa çözüm araştırmaları ile geçti. Kırklareli ve Lüleburgaz’da görevli öğretmen ağabeylerle bilgi alışverişinde bulunarak, 1968 yılında dördüncü sınıfları okutacak öğretmenlerle diyalog kurduk. Bunun sonucunda köylere kadar = uzanmayan, yalnız kent okullarına ulaştırılan dergilerle tanıştık. Dergiler yukarıda sıraladığımız boşlukları görmüşler ve 1968 programının istediği çalışmalara uygun dergiler hazırlayıp satışa sunmuşlardı. Bu dergilerin içeriğinde öğretmenlerin tüm sorularına yanıt veriliyor; öğrencilerin dersleri daha kolay ve eğlenceli öğrenmelerini sağlıyor ve her ünite sonrasında uygulanacak; eğitim konusunda uzman sosyolog, psikolog ve öğretmenlerle hazırlanmış test soruları ve ce= vap anahtarları veriyorlardı. Bu konuda yayınlanan, ilimize ve ilçemize ulaşan 4- 5 çeşit dergi adı vardı= ;. Daha hiçbir öğretmen hangi dergiyi alacağı kararını vermemişti. Kendilerine bir öneri göt&uum= l;rerek: “Hepimiz ayrı bir dergiye abone olalım. Cevap kâğıtları ayrı olduğu için test sorularında hiçbir işaret ve karalama yapılmasına gerek olmayacak. Cevap kâğıtlarını çoğaltmak çok basit.Hatta öğrencilerimiz kendi cevap kâğıtlarını kendileri de hazırlayabili= rler. Testleri sınıflarımıza uyguladıktan sonra değişelim ve öğrencilerimize uygulayalım. Böy= lece başarılarını çoğaltmış oluruz.= 221; Önerim kabul edildi. Lüleburgaz Atatürk ve Cumhuriyet İlkokullarındaki 4. sınıf öğretmenleri 4 ayrı dergiye; bizim köyümüz 4. sınıfları= da 5. dergiye abone olduk. Yeni eğitim ve öğretim yılı başladığında öğrencilerimize dergiyi tanıtıp, sağlayacağı yararları anlattıkt= an sonra: “Dergilerin tanesi 25 kuruş.(68 yılı fiyatlarına göre) Bir yıl boyunca toplam 12 dergi alacak ve = 300 kuruş ödeyeceğiz. Bu parayı anne ve babalarınızdan istemeyin. Kendi harçlıklarınızdan biriktirin ki eğitim ve öğretiminize sizin de katkınız olsun. Böyle davran= arak okumak istediğinizi tüm ailenize göstermiş; onları= n da takdirini, övgüsünü kazanmış olursunuz. Kitap= lardan başka dergi alacağımızı anne ve babaların= 5;z bilmesin. Biz de söylemeyeceğiz. Kendilerine sürpriz olsun. Eğer harçlığınız yetmezse bize gelin, sonra ödersiniz.” Konuşmasını yaptık. Öğrencilerimiz sevinerek kabul ettiler, dergi paralarını harçlıklarından biriktirdiler. Bazıları önc= eden biriktirip getirdiler, bazıları da bizden alıp sonra verdiler ama ailelerine yük olmadan dergi paralarını kendi birikimlerinden karşıladılar. Kent Merkezleri dışında ilk kez dergi alıp test uygulayan bir okulun öğrencileri olmanın ve avantajlarını kullanman= 5;n onuruna ulaştılar… Dergi, üniteler için haz= 5;rlamış olduğu testler dışında, test uygulaması ile yeni karşılaşıldığı için ‘deneme testleri’ hazırlamış; uygulama örnekleri ile birl= ikte göndermişti. Çok basit bilgi birikimi gerektiren ve uygulamalı olarak da örnekler verilen bu testleri öğrencilerimiz coşku ile çözerek hem kurallar= 05; kavradılar, hem de güven kazandılar. İlk test uygulamasında yine de yüzde almış başarın= 5;n üzerine çıkamadık. Hatalarımızın nerelerden kaynaklandığını araştırıp bul= duk ve giderdik… Daha önceden plânladığımız gibi, biz testlerimizi diğer okullara gönderdik, onlar da yaptığımız sıralamaya göre bize ve diğer sınıflara göndermeye başladılar. Böylece iki okulun 4 sınıfı ve bizim köyümüzün iki sınıfı, değişik 5 derginin test soruların= 5;, işlediğimiz üniteler doğrultusunda her hafta uygulamaya başladık. Başarılar gittikçe çoğaldı ve ilk başlangıçta dördüncü sırada yer alan sınıf başarılarımız, birinci ve ikinci sıralara oturdu. = Biz öğretmenler başta olmak üzere, öğrencilerimiz= ve velilerimiz çok mutluydular. Kazanılmış bilgilerin yaşama geçirilmesi, yerinde ve zamanında kullanılması konusunda kent okullarındaki öğrencil= erle ayni düzeye gelmiş, hatta daha da ileriye gitmiştik. (O yıllarda Milli Eğitim Bakanlığının ve Öz= el Dershanelerin, belli eğitim aşamalarında yaptığ= 05; ‘deneme’ ve ‘başarı ölçme’ sınavları olmadığı için, öğrencilerimizin ilçe, il, bölge ve yurt genelindeki başarı durumları konusunda bilgi sahibi olamıyorduk.) Bu zamana kadar böyle bir kıyaslama yapılmamış: ‘Köy okulları ile kent okulları bir olur mu?Onları= ;n çoğu memur, zengin ve kültürlü insanların çocukları. Biz kim? Onlarla yarışmak kim?’ Düşüncesi zihinlerde yer etmişti. Artık bu zihniye= tte yıkılmış, çocuklarımızın gösterdiği başarılar övünç duyma noktasına ulaşmıştı. Bundan sonraki eğitim ve öğretim yıllarında tüm okulumuz dergi almaya ve da= ha başarılı adımlar atmaya başladılar… =

= KÖYÜMÜZDE HALK EĞİTİM ÇALIŞMALARINA BAŞLANMASI

1967 ve daha öncesi ilkokulu bitirmiş olan köyümüz çocuklarının anne ve babaları yaptığımız okul toplantılarında ve kahve sohbetlerinde: ”Bizim mezun olan çocuklarımız ne ola= cak? Durumu iyi olan veliler; okuyabilecek çocuklarını okula, okuyamayacak çocuklarını da ilçede bir meslek edinm= esi amacı ile işe yerleştirdiler. Bizim olanaklarımız kısıtlı. Bu çocuklarımız için de bir projeniz yok mu?” Soruları ile haklı olarak yakınmaya başladılar. İl ve ilçe merkezlerinde Halk Eğitim Merkezleri yeni açılmaya ve ilkokuldan sonra eğitim olanağı bulamamış genç kızlarımızı, ev kadınlarımızı, aske= re gitmemiş erkeklerimizi, açtıkları ‘meslek edindirme’ kursları ile bulundukları yerde ve uygun zamanda eğitim diploma, ehliyet veya sertifika sahibi yapmaya başlamışlardı. Aranılan koşulları sağlayan köylerde de bu kursların açılması öngörülmüştü. Yeni yapılan Köy Konağımızın salonu çok amaçlıydı= ;. Derhal gerekli girişimlerde bulunarak önce kızlarım= 5;z için ‘Biçki ve Dikiş Kursu’, sonra da erkek çocuklarımız için ‘Demircilik ve Ustalık Kursu’ açılmasını sağladık…

= KIZLARIMIZ İÇİN AÇILAN KURSLAR VE KAZANDIRDIKLARI

Kızlarımız, Kırklareli Kız Meslek Lisesi ile Kırklareli Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünün iş ve güç birliği ile açtıkları 2 yıllık “Biçki, Dikiş, El Sanatları ve Becerileri” kursuna, Aysel Öğretmenlerinin rehberliğinde; biçki, dikiş, nakış, dikiş makinesi kullanma, el becerilerini geliştirme, bakacak kadar sağlıklı çocuk sahibi = olma ve korunma yöntemleri, çocuk bakımı, çağdaş giyim, toplumsal davranış, mutfak kültürü, konuk ağırlama ve ikrâm hazırl= ama başta olmak üzere; çağdaş bir kadın i&ccedi= l;in gerekli olan bilgi ve becerileri kazanıp

‘Başarı Belgesi ve Kendi Başlarına Bir Atölye veya İş Yeri Açıp İşletme Ehliyet ve Diploması’ almaya = hak kazandılar. Daha sonraki yıllarda başka öğretmenler tarafından, hem kızlarımız hem de ev kadınlarımız için bu kurslara devam edilerek ç= ok yararlı sonuçlar elde edilmeye başlandı. Köyümüz&uu= ml;n 1968 yılından sonraki yıllara damgasını vurmuş= ;; çocuklarını sağlıklı besleyip büyü= ;tmüş ve yüksek okulları okutarak meslek sahibi yapmış, dahası; çocuklarının mutlu bir yuva kurmalarına, kent yaşamına adım atmalarına sonuna kadar yardımcı olmuş, kadın haklarını sonuna kadar savunup,köyümüzde kadın erkek eşitliğini sağlamış, çağdaş ev kadınları ve = anneleri bu kurslardan mezun olanlardır…

= ERKEKLERİMİZ İÇİN AÇILAN KURSLAR VE KAZANDIRDIKLARI

Erkeklerim= iz, Kırklareli Endüstri ve Meslek Lisesi’nin, Kırklareli H= alk Eğitim Müdürlüğü ile birliktelik sağlaya= rak açtıkları 2 yıl süreli “Demir Doğrama Ustalığı ve Yapı Ustalığı” kursuna, Öğretmenleri Ergin VAR rehberliğinde başladılar. İlkokulu bitirdikten sonra özellikle kış mevsimlerinde, zorunlu tatile giren çiftçilerin boş zamanları çok olurdu. Kadınlar, sabah hayvan bakımları ardından yenilen tarhanayı hazırladıktan ve bu arada akşam için pişirecekleri yemek hazırlıklarını da yaptıktan sonra, ikindi zaman= 05;ndaki günün ikinci hayvan bakımına kadar komşu ve akraba ziyaretlerinde bulunur, köyümüze ilişkin dedikodu sohbetleri eşliğinde hoşça vakit geçirip, akşam toplantı ve eğlenceleri için kimin evine gideceklerini, köy sinemasında oynayacak olan filmin gidilmeye değer olup olmadığını kararlaştırırlardı.Erkekler sabah ve akşam saatlerindeki hayvan bakımları dışında kahvelerde vakit geçirirler, daha önceki bölümlerde anlatıldığı gibi kendilerine özgü iddialara da girerek, kâğıt oyunları ve tavla oynayarak, akşam yemeğinden sonra, köy kasabına gidip kafa çekmeyi ve sonrasında kahveye gelmeyi alışkanlık haline getirenlerin dışında kalanlar,yine kahvelere doluşur,gençler sinema saatine; yaşlılar yatsı namazına göre kendilerini ayarlayar= ak vakit geçirirlerdi. 1968’li yıllarda, her yıl ilkoku= ldan 60 civarında kız ve erkek mezun olur; ekonomik ve kültü= rel durumları çocuklarını okutmaya elverişli birkaç aile ile ekonomik ve sosyal durumları çiftçilik yaparak dahi geçimlerini sağlayamayan birkaç aile de çocuklarını çırak olarak çalışmaya gönderirdi. Bunların dışında kalan yaklaşık 25 kişi civarında= ki kızlar annelerinin yanında ve yardımcı olarak bulunurla= r, bir yandan da çeyiz hazırlığına başlarlardı. Yine yaklaşık 25 kişi civarındaki erkeler de babalarının yanında yardımcı olarak yer alırlar; boş zamanlarında babalarının, ağabeylerinin veya yakın akrabalarının gözetimi altında delikanlılığa adım atmaya, gençler kahvesine gitmeye, çeteler (arkadaş grupları) oluştur= up sokaklarda dolaşmaya, futbol oynamaya, gece eğlencelerini takip e= dip ilk yavuklu edinme denemelerine başlarlardı. Erkek delikanlıların en tehlikeli deli dolu devresi,13 yaş ile ask= ere gittikleri 20 yaş arasındaki devreydi. Anneler ve babalar bu yaşlar arasındaki erkek çocuklarını yanlı&#= 351; yollara düşmesinden kaygı duyarlar; korumak için gece= li gündüzlü çaba gösterirlerdi…

Demir Doğrama Kursu açılınca anne ve babaların bu kaygıları da sona erdi. Çocukları sabah kursa gidiyor, bilgi ve becerilerini geliştiriyor, bir sanat öğreniyor, ken= di başına bu sanatını yapacak ve para kazanacak bir meslek ediniyor, ekonomik, sosyal ve kültürel yönden kendi kendine yetebilecek düzeye geliyordu. İki yıl süren bu kurstan mezun olan köyümüz çocukları da köyüm&= uuml;zün ömrünü tamamlayan yapılarının yenilenmesinde, atölye ve yeni teknolojilerin köyümüze getirilmesinde önemli rol oynadılar. Özellikle Hüseyin ÖZKAN ve H= ilmi DİNAMİT çok azimli ve başarılı bir kursiyer= lik yaptılar ve bunu yaşamlarında da sürdürdüler. Sonraki yıllarda tüm çocuklarımız okumaya yöneldiklerinden ve kursa katılacak sayıya ulaşılamadığından erkek çocuklar için kurs açılmasına gerek kalmadı…

= KÖYÜMÜZDE YAPILAN YETİŞKİNLER EĞİTİMİ

1968’li yıl= larda, köyümüzde okuma yazma bilmeyen kişiler, 70 yaş= 5;n üzerindeki yaşlı ninelerimizdi. Her nedense onlar, açılan ‘Gece Mekteplerine’ gidememişler, bu yüzden de okuma yazma öğrenememişlerdi. Erkekler arasında okuma yazma bilmeyen hemen hemen yok gibiydi. Ama ilkokul diploması olmayanlar vardı. Bu insanlarımız, genellikle babalarının: “ Okuma yazmayı öğrendi. Fazlasına ne gerek var? Artık işe yarama yaşı geld= i. Hayvanları otlatmaları daha fazla yarar sağlar.” Düşünce ve uygulamaları sonucu, 4. sınıfa geçtikten sonra okula devam edememiş ve diploma alamamışlardı. Motorize tarım başlayınca ve ‘Traktör Sürücü Belgesi” için “İlkokul Diploması” zorunlu hale gelince; alamadıkları İlkokul Diplomalarını alma yollarını araştırmaya başladılar ve bize başvurarak çözüm bulmamızı istediler. Özellikle benim okul arkadaşım olan Osman BATMAZ, dördüncü sınıfa gelince babası yüzü= nden okulu bırakmış, genel kültür ve davranış yönünden ilkokulu bitirmiş arkadaşlarından farksız konuma gelmiş birisiydi. Biz öğretmenlere konuyu getiren de 0 olmuştu. Konuyu incelemeye ve araştırmaya başlarken de Osman’a ‘bu durumda olan arkadaşlarının listesini hazırlama’ görevini verdik.

Milli Eğitim Bakanlığı, kendi bakanlığı ile il= gili yeni çıkan yasaları, genelgeleri, öğretmenlerin başarı durumlarını ve tayinlerini ‘Tebliğler Dergisi’ adını verdiği bir yayın organı ile = tam okullara gönderiyor, tüm öğretmenlerin okuyup imzalamalarını ve okullarda ciltlenerek saklanmasını istiyordu. Öğretmenler, gerçekten okunup incelenmesi zor o= lan Tebliğler Dergilerini, eğer kendi tayin ve terfileri yoksa şöyle bir üstün körü bakıp imzalıyorlardı. Devam ettiğim Gazi Eğitim Enstitüsü sınavlarında sorulduğu için ben, Tebliğler Dergilerini daha dikkatle inceliyor, önemli bölümlerin altlarını çiziyor ve kendi özel defterime yeni çıkan yasalar ile genelgelerin sayı ve numaralarını not ediyordum. İşte bu notların yer aldığı defterimden ilgili yasayı buldum. Yeni kurulan ve yukarıda anlatılan Halk Eğitim Merkezleri, yetişkinler için her türlü kurs açma yetkisine sahipti. Bu kursların en başında da hiç okuma yazma bilmeyenler için 45 günlük ‘Birinci Kademe Okuma Yazma Kursları’ düzenliy= or, verdiği ‘Başarı Belgesini’ almaya hak kazananlar= a 90 günlük ‘İkinci Kademe İlkokul Diploması Kazanma’ kursları açıyordu. Bunun için kursa katılmak isteyenler il ve ilçe merkezlerine giderek kayıtlarını yaptırıyor ve günün belirlen= en saatlerinde derslere Halk Eğitim Merkezlerinde devam ediyorlardı. Köyümüz yetişkinlerinin Birinci Kademe Okuma Yazma Kurslarına katılmalarına gerek yoktu. İkinci Kademe Kur= suna katılmak istiyorlar ama her gün 2 saat ders için ilç= ;e merkezine 90 gün boyu gidip gelmenin masraflarına ve iş kaybına katlanamıyorlardı. Biz öğretmenler elde ettiğimiz ilgili yasayı ve Bakanlık Genelgesini inceledik. B= ir çıkış yolu bulmuştuk. Osman’dan gelen list= ede 24 kişi vardı. Okulumuzun Diploma Defterini de inceleyerek bu sayının isteğe bağlı olarak 35 kişiye yükselebileceğini belirledik. İlçemizdeki yetkililerle görüşerek ilgili yasada ve genelgede yer alan “Bir kur= sa katılmak için en az 10 kişi gerekir. Bu sayıya ulaşan okullar gerekli eğitim ve öğretimi kendi öğretmenleri ile sürdürecekleri güvencesini verdiklerinde; okullarında Birinci ve İkinci Kademe Kursları açabilirler.” Maddesini göstererek ve okulumuzca öğretmen sağlayıp kursu sürdüreceğimi güvencesi vererek, köyümüzde İkinci Kademe Kursu açılmasını istedik. Genelge yeni olduğu iç= ;in kendilerinin de bu karardan yeni haberleri olmuştu. Kendilerinin üstünde yer alan yöneticilere de danıştıktan sonra, Köyümüzde, Lüleburgaz Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Hamitabat İlkokul Müdürlüğü İş ve Güç Birli= 87;i ile, Yetişkinler Eğitimi İkinci Kademe İlkokul Bitirme = ve Diploma Alma Kursu açılmasına karar verildi. Kurs öğretmenliğini ben gönüllü olarak üstlen= dim. 1969 yılı karne tatilinden sonra, şubat ayının 15’inden sonra 90 gün boyunca her akşam saat: 18.00 – 20.00 arası, okulumuzun bize ait dersliklerinde kursa başladı= ;k. Osman BATMAZ, lüks lâmbasını ve sobayı yakıp hazırlıyor, arkadaşlarının kursa kesintisiz gelmelerini sağlıyor ve kursun başarılı geç= mesi için büyük çaba harcıyordu. Yukarıdaki bölümlerde anlatıldığı gibi, 4. sını= ;f dersliklerimiz, yapılan araç ve gereçlerle tam donanımlıydı. Kursta da 4. ve 5. sınıf bilgilerinin özü öğretilecekti. Bu yönden kursiyerler çok şanslıydı. Edinecekleri bütün bilgilerin ara&ccedi= l; ve gereçleri, deney aletleri, modelleri, harita ve şekilleri, dahası bu konuyla ilgili izlenecek filmleri hazırdı. Zaten tüm köyümüz bu yıllarda bir okula dönüşmüştü. Tüm bu olanaklar bir araya gelince, kurs boyunca çok yararlı çalışmalar yapıldı. Hatta ilkokul diploması almış arkadaşlarımızın da kültür ve bilgilerini arttırmak amacı taşıyarak katıldıkları k= urs sonucunda, katılan 35 kişi İlkokul Diploması almaya hak kazandı…

ÇAĞDAŞ TARIM TEKNİKLERİ VE TRAKTÖR SÜRÜCÜ BELGESİ KURSU&n= bsp;

Osman BATMAZ, daha İlkokul Diploması Alma Kursu devam ederken: “ Mektep arkadaşım, biz diplomayı aldıktan sonra, traktör sürücü belgesi kursuna da katılacağız. Lüleburgaz’a gidip gelmesi hem zor, = hem de masraflı. Köyümüzden katılacak çok arkad= aşımız var. Bu kursu da köyümüzde açalım. Bizlere yardımcı olun.”Önerilerine başladı. Bu konuy= u da araştırdık. Doğrudan ‘Traktör Sürücü Belgesi’ alma kursu açılamıyor; ama “Çağdaş Tarım Teknikleri Kursu” açıldığında, Traktör Sürücü Belgesi Kursu bilgileri de bu kurs bünyesinde işleniyordu. Lüleburgaz Halk eğitim Merkezi, Lüleburgaz Ziraat Odası= , Lüleburgaz İlçe Tarım Müdürlüğü ve Lüleburgaz İlçe Trafik Müdürlüğü birlikteliği ile, yine Hamitabat İlkokul Müdürlüğü’nün kurs süresince, ders dışı zamanlarda okulun bir dersliğini kurs kullanımına vermesi ve Hamitabat Köy – Koop’un da destek olmasıyla, 1969 sonbaharında köyümüzde “Çağdaş Tarım Teknikleri ve Traktör Sürücü Belgesi Kursu” açıldı. İk= i ay süren kurs boyunca, kursa katılanlara ve dinleyici olarak da gelenlere: “ Toprak tahlili ve yararları, fenni gübre kullanmanın yöntemleri, taban (sulak ve sulanabilir) tarlalarda sulama ve yılda iki ürün alma yöntemleri, yeşil gübreleme ve yararları, nöbetleşe ekimde uyulması gereken kurallar, toprağı nadasa bırakmadan dinlendirme yöntemleri, kaliteli ve bol ürün alma yöntemleri, ürün pazarlama yöntemleri, tarlalardan daha az masrafla ürün alma teknikleri, traktör ve ekipmanlarını (pulluk, ızgara, çampara, kazayağı, merdane, tohum ek= me makinesi, gübre ve ilâç atma makinesi, balya makinesi, &c= cedil;ayır biçme makinesi vb.) tanıma, yerinde ve en yararlı şek= ilde kullanma teknikleri” başta olmak üzere çok yararl= 05; bilgiler kazandırıldı ve başarı belgeleri verildi.= Bu zamana kadar traktörlerden yalnız tarlayı pullukla sürm= e ve römorkla taşıma konusunda yararlanan köyümüz insanları, bu kurstan sonra traktör için yapılmış, çiftçiliğe yararlı diğ= ;er ekipmanları da tanıyarak ve kullanım bilgileri edinerek kullanmaya başladılar. Böylece köyümüz çiftçilerinin çağdaş tarım bilgi ve teknikleri gelişti. Motorize tarım yapmanın ve ekipman kullanmanın avantaj ve yararlarını öğrenerek; hem zamandan kazandılar, hem masraftan kurtuldular, hem de daha ucuza kali= teli ürün elde etmeye; pazarlama yöntemlerini uygulayarak daha çok kazanmaya başladılar…

= &nb= sp; UNUTULMAYAN BİR OLAY

Biz tüm öğretmenler, Köyümüzü Dördü= ;ncü Kuşağı’nın en iyi, en doğru, en güzel şekilde yetişmelerini sağlamak için, başka okull= arda görev yapan hiçbir öğretmenin yapamayacağı özverileri yaparak, gecemizi gündüzümüze katarak çalışıyor; karşılığında da öğrencilerimizin başarılı olmasından baş= ka hiçbir şey beklemiyorduk. Bunu tüm köy halkımızın bilmesinden de büyük keyif alıyord= uk. Tüm köy halkımızı kucaklayan projeler geliştirerek, daha önceki bölümlerde açıkladığımız Köy Toplantısı= nda alınan karalar gereği, yapılması plânlanan işlerde de öncülük ediyorduk. Köy – Koop’un kurulup çalışmaya başlaması, Camii Yaptırma Derneği’nin kurulması, Hamitabat Spor Kulübü’nün kurulması, Köyler arası m&uu= ml;sabakalara katılması, toprak tahlillerinin yapılması, toprak tahli= li yapılmadan atılan fenni gübrelerin yarardan çok zarar getirdiği bilgisinin kazandırılması, traktör ekipmanlarının köye getirilip iş başında tanıtılması ve kullanılmalarının sağlanması, süt ve et üretimi için alınan yabancı ırk ineklerin melezleme yoluyla ülkemiz koşullarına uyumlarının sağlanması ve alı= ;nan boğa ile köyümüzde yetiştirilmeye başlanması, sütlerin tazeliğini korumak için köyümüzde mandıra açılarak üretime geçmesi, kasaplık hayvanların ve satışa sürülecek tarım ürünlerinin Hamitabat Köy- Ko= op organizasyonu ile daha iyi fiyatlarla satılmaya başlanması, Hamitabat Köy – Koop satış marketi açması sonucu; üyelerin daha ucuz ve kaliteli mallar almalarının, kredili satışlardan yararlanmalarının sağlanmas= 05; gibi konularda biz öğretmenler, hep ön plânda gör= ev alıyor, sistemi oturtup işlerlik kazanıncaya kadar da yardıma devam ediyorduk.

1968’= ;li yıllar, dünyanın ve ülkemizin; sancılı, çalkantılı yıllarıydı. Tüm dünyad= aki emekten, alın terinden ve sosyal devlet anlayışından ya= na olanlar dayanışma içersine girmişler; her ülke halkının da bilinçlenerek ilk seçimlerde iktidara bu düşünceyi taşıyan partileri getirmelerini istemişlerdi. İktidarda sermayeden yana bir hükümet vardı. İşçiler sendika kurma, toplu sözleşm= e ve grev haklarını söke söke almışlar; ama memurl= ar, Anayasada yazılı sendika kurma haklarını almalarına karşın, toplu sözleşme ve grev haklarını alamamışlardı. Bu konuda her zaman ve her konuda olduğu gibi, yine öğretmenler öncülüğü üst= lenmişti. Kurmuş oldukları Türkiye Öğretmenler Sendikası’na (TÖS’e) çığ gibi ü= ye olan öğretmenler; ‘çalışan devlet memurlarının da demokrasinin vazgeçilmez unsurları ol= an örgütlenme ve meslekleriyle ilgili önerilerde bulunmak üzere masaya oturma hakları olduğunu’ örgüt toplantıları yaparak kamuoyuna duyurmaya başlamıştı. Sermayeden yana olan hükümet, bu = toplantılardan hiç hoşlanmıyor, engeller çıkarıyordu. TÖS Başkanı Fakir BAYKURT: “Amaçlarını= ;n hükümete ve yasalara karşı çıkmak deği= l, Milli eğitim konusunda ortak düşüncelerde birleşmek olduğunu” açıklayarak; Başbakan ve Milli Eğitim Bakanı ile görüşme talebinde bulunmuş ama kabul edilmemişti. 1968 yaz dönemi, TÖS’ün, yurt geneli= nde yaptığı yasal toplantılarda, başta öğretmenler olmak üzere, tüm devlet memurların= 5; bilgilendirme ve bilinçlendirme toplantılarıyla geç= ti. Hükümet’te Milli Eğitim Bakanı’na bu toplan= tıları takip edip, etkisiz hale getirme görevini verdi. Durum öyle bir h= al aldı ki, Aziz Nesin’lik olaylar yaşandı. TÖS toplantısının yapılacağı kente gelen Milli Eğitim Bakanı, örgütün önde geleni olarak gösterilen kişilerine, toplantı esnasında: “Seni, seni ve seni” diye parmağı ile gösteriyor ve: “Görevinizden aldım.” Diye noktayı koyuyordu. “Ben emekliyim” diyene de “emeklilikten de aldım.= 221; Yanıtını veriyordu. 1969 Eğitim ve öğretim yılı başlangıcında TÖS, yurt genelinde bir bildiri yayınlayarak: “ Okulsuz köy, öğretmensiz = okul kalmamalı. Okulların hepsi eğitim araç ve gereçleri ile donatılmalı. Öğrenciler ezbercilik= ten kurtarılmalı. Yaparak, yaşayarak ve deneyler yaparak öğrenmeli. Fırsat eşitliği sağlanmalı. Çalışan annelerin çocukları için kre= 51;ler açılmalı. Her okulda ilkokullara dayalı olarak, okul öncesi hazırlık sınıfları açılmalı. Yazılı ve sözlü sınav sistemi değiştirilip, test sınav sistemine geçilmeli. Öğretmenlerin özlük hakları iyileştirilmeli. Tüm bu konuları görüşmek ve ülkemizin gelece&= #287;ini daha iyi yapılandırmak üzere, TÖS yöneticileriyle Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri bir masa başında konuları görüşüp ortak kararlara varmalı.” Düşüncelerini komu oyuna duyurdu. Hükümet’ten ve Milli Eğitim Bakanı’ndan; görevden almaların, maaş kesim cezalarının, sürgüne göndermelerin dışında bir yanıt gelmedi. TÖS, yapılan bu haksızlıklara ve kıyımlara karşı ne yapılabileceğini görüştü. Yasaları inceledi ve suç olmayan: “ İşe (okula) gidip görev yapmadan oturarak, haksızlıklara karşı çıkma” anlamı= ;na gelen ‘BOYKOT’ eylemini buld= u. 1969 Mart ayında üç günlük BOYKOT eylemini t&uum= l;m yurt genelinde başlattı.

Ben ve eşim başta olmak üzere, okulumuzun, yönetici olan Ok= ul Müdürü dışında,(Okul Müdürleri işveren olduğu için sendika üyesi olamıyordu) he= men hemen tüm öğretmenleri TÖS üyesiydi ve eylemi destekliyorlardı. Ama eyleme katılmaya sıra gelince de: “Kentlerde yapsınlar. Ses getirecek yerler oraları. Kö= yde bizim eylemi kim görecek, kim bilecek. Biz her zamanki gibi derslerimi= ze girelim.” Düşüncelerini dile getiriyorlardı. Ben = ve eşim karşı çıktık ve derslere girmeme kararı aldık. Bir kaç öğretmen arkadaşımız da bize katıldı. Boykot’un ikinci günü, saat: !0.00 civarı, okul bahçesine, ellerinde s= iyah çelenk taşıyan veliler geldiler. Kalabalık çelenkle bahçede kaldı. Beş kişi kadarı, öğretmen odasının kapısını çal= 05;p içeriye girdi. Teneffüs saati olduğu için tüm öğretmenler bir aradaydık. Başlarında bulunan Muht= ar: “ Okulda boykot yapılıyormuş. Bazı öğretmenler derslere girmiyormuş. Bu hükümete karşı gelmektir. Biz bu hükümete oy verdiğimize göre, bize de karşı gelmektir. Köy kazan gibi kaynıyor. Boykota katılanları kınamak için siyah çelenk hazırladık. Öğretmenler ya derslere girsi= n, ya da okuldan gitsin. Yoksa olayları önleyemeyiz.” Diye ser= t, dik ve buyurgan bir sesle konuştu. Okul Müdürümüz, muhtarın yanına gidip koluna girerken: “Tamam Muhtar, sen b= ak işine, arkadaşlar da merak etmesinler. Tüm öğretme= nler burada ve derse girecekler. Biz şimdi aramızda konuşur, hallederiz.” Diye hepimiz adına ve ‘boykota katılmadığımızı veya vazgeçtiğimizi’ anlatan bir konuşma yapınca, konuşmak zorunda kaldım: “Bakın arkadaşlar, biz hepimiz birbirimizi tanıyoruz. Hangi düşüncede olduğumuzu biliyoruz. Biz boykota kendimiz için değil, çocuklarımız daha iyi eğitim ve öğretim görsün diye katılıyoruz. Siz buğdayınıza istediğiniz fiyatı vermeyen hükümet için: ’ Hep birlikte üvendirelerimizi alıp kaymakamlık kapısına gideriz’ demiyor musunuz? Bizim de ülke genel= inde yaptığımız bu. Bizim üvendirelerimiz de kalemlerimizdir. Kalemlerimizi alıp ‘çocuklarımı= ;z daha iyi eğitim ve öğretim görsün’ diyerek sesimizi duyurmak istedik. Eğer biz, boykota uymayıp derse girers= ek, arkadaşlarımızı yalnız bırakmış, boykotu kırmış ve doğruluğuna inandığımız kendi düşüncelerimize ihanet etmiş oluruz. Dışarıda olan arkadaşlara ve buraya gelenlere baktım. Aralarında kan bağı veya evlilik bağı akraba olmayan hemen hemen hiç yok. Hükümet= in içinde akrabası olan var mı? O zaman bu tutum ve davranış niye? Eğer yaptığımız boykot yasalara aykırı ve suçsa, yargı organlarına suç duyurusu yapıldı. Yargıya hepimizin güveni olduğuna göre, sonucu beklemeli ve yargısız infaza kalkışmamalıyız.” Yanındakiler ve Muhtar konuşmamı zor dinlediler.”Biz boykot istemiyoruz ve boykota katılanların derhal okuldan gitmesini istiyoruz.” Diye bağırmaya başlayan Muhtar’ı elimin sus işare= ti ile uyararak: ”Boykot, iş başında, yani okulda yapılır. Eğer biz okuldan gidersek o zaman suç işlemiş oluruz. Bu da sizin yüzünüzden olur. Bu isteğinizi yazılı olarak Okul Müdürümüze verip sorumluluğu alın ve okul bahçesini, güvenle evi= mize gidebilmemiz açısından boşaltın, biz evimize gideriz.” Diye konuşunca, gelenler bir bocalama geçirdi. Ama Muhtar’= 5;n tükürdüğünü yalamaya niyeti yoktu. “Müdür Bey, yaz istediği yazıyı imzalayalım” diyerek kesin kararını belirtti. Yazı yazılırken dışarıya haber gönderilip çelekleriyle birlikte gitmeleri sağlandı. İmzalanan kâğıdı aldım. Muhtar ve arkadaşları da = gittikten sonra, hiçbir öğretmen arkadaşımızla konuyu konuşmadan okuldan çıkıp, evimize gittik…

Pazartesi günü başlayan eylem, Çarşamba günü sona erecekti. Eylemin ilk günü, ayni zamanda kentimizin pazarıydı. Herkes Pazar telâşında olduğu için birinci gün eylem hiç gündemde yer almamıştı. Sonradan öğrendiğimize göre Muhtar, ilçedeki iktidarda olan siyasi partililerle görüşmüş ve ‘eylemin kendi siyasi partilerine karşı yapıldığı, buna izin verilemeyeceğ= i, aksi halde hükümetin düşürüleceği, boyko= ta katılanların komünist olduğu, Kars Kalesi’ne orak- çekiçli bayrak astıkları’ yanlış bilgileriyle doldurulmuş ve ‘ boykota katılan öğretmenleri okula sokmazlarsa, öğretmenlerin göre= ve gelmemekten suçlu duruma düşecekleri’ özel olar= ak vurgulanarak; ne yapmaları gerektiği neredeyse ezberletilerek köye dönmüşt&u= uml;. İkinci gün de yukarıda anlatmaya çalıştığımız tatsız olay yaşanmıştı. Radyodaki haberlere hükümet sansür koymuş, ülke genelindeki Öğretmen Boykotu’na ilişkin haberlerin verilmesini engellemişti. Hiçbir haber alamamanın çaresizliği içinde b= ir gece geçirdik. Pişman değildik, ama yanlış anlaşılmaktan huzursuzduk.

Çarşamba günü, saat: 10.00’da, teneff&uu= ml;s saatinde öğrencilerimizden bir grup ziyaretimize geldi. Gelenler, dün okula gelip bizi istemediklerini dile getiren ve en sert çıkışlarda bulunan velilerimizin çocuklarıydı. Her iki 5. sınıftaki arkadaşl= arının adına da geldiklerini dile getirdiler. Çok üzgündüler. ‘Çocuktan al haberi’ deyim ve= ya atasözünü bir kez daha doğrulayarak üzüntülerinin nedenini açıkladılar: “Öğretmenim, siz ‘maaşımız az geliyor’ diyerek hükümete karşı çıkmışsınız. Derslere onun için girmemişsiniz. Muhtar da: ‘Hem iki maaş alıyorsunuz, h= em de az buluyorsunuz. Tek maaşla çalışanlar derse giriy= or, siz girmiyorsunuz” diyerek, sizi öğretmenlikten almış. Artık öğretmenlik yapamayacakmışsınız. Okuldaki öğretmenlerimize sorduk, ‘yok öyle bir şey, siz dersinize bakın’ dediler, ama hallerinden sanki bizden sakladıkları bir şeyler var sonucuna vardık. Bütün arkadaşlarımız çok üzgün. Her iki sınıf bir araya toplanıp konuştuk. Sizi ziyaret etmek ve birlikte yazdığımız mektubu vermek üzere bizi seçtiler. Bizi bırakıp gide= cek misiniz öğretmenim?” Dedikodunun ne yaman bir silâh olduğuna bir kez daha şahit olmanın acı veren konuşmasıyla, kendilerine ‘eylem amacımızın, ülkemiz çocuklarının daha iyi, daha güzel ve daha doğru okumalarını sağlamak olduğunu, maaşlarla bir ilgisi olmadığını’ anlattıktan ve TÖS’ün bu konuda yayınlanmış yazılı bildirisini belge olarak kendilerine verdikten sonra: “Eylemimiz üç gündü. Bu gün sona eriyor. Yarın okula geleceğiz, yine birlikte olacağız ve derslerimize kaldığımız yerden devam edeceğiz. Biz, hiç = sizi bırakıp gider miyiz?” Konuşmasıyla kendilerini rahatlatıp gönderdik. Sevinerek giderken mektuplarını bıraktılar. Eşim ve ben, ev ödevini denetleyen öğretmen titizliğiyle mektuplarını okuduk. Yapayalnız kaldığımızı düşünd&= uuml;ğümüz bir sırada gelen öğrencilerimiz ve yazdıkları mekt= up, bizi çok duygulandırdı ve emeklerimizin boşa gitmediğinin kanıtı oldu. Arkadaşları adına ziyaretimize gelen; Hatice Topluoğlu, Aysel Ergin, Bennize Evren ve Ba= hri Civan öğretmen oldular. O günlerde ziyaretlerine geldikleri öğretmenlerinin; o andaki duygusal ve psikolojik duygularını onlar da meslekleri süresince yaşadılar mı? Bize yazdıkları mektubu, ziyaret nedenlerini ve sonuçlarını anımsıyorlar mı? Diye sorma saygısızlığında bulunmak istemiyorum. Çünkü TÖS’ün ülkemiz çocukları için istemiş olduğu eğitim ve öğretim modeline, (o yıllarda uygulanmamasına karşın) çok yakın eğitim ve öğretim almış olan kendileri ve arkadaşları; Dördüncü Kuşağımızın lokomotifleri olarak tarihçemizde yerlerini aldılar. Yazdıkları mek= tup halâ en değerli köşemizde ‘unutulmayan bir olay’ın anısı olarak korunuyor. Dolmakalemle yazılmış ve hiç karalama yapılmamış bu mektubu, 1969 yılı Hamitabat İlkokulu öğrencilerin= in yazılı anlatım düzeylerini ölçmeniz açısından; nokta ve virgülüne dokunmadan yazıyorum.

= &nb= sp; “- 5 / A ve 5 / B Sınıfı Öğrencilerin= den-

= Sayın ve çok kıymetli Öğretmenlerimiz,

Satırlarım&#= 305;za başlarken, önce siz büyüklerimizin ellerinden ve küçük Alev’imizin gözlerinden öperiz.

Öğretmenlerimiz, siz sınıflarımızda olmayınca, bütün arkadaşlarımız, hepimiz birl= ikte ağlamaya başladık. Öğretmenlerimiz, bu mektubu siz= e, arkadaşlarımızla birlikte hem ağladık hem yazd= 5;k.

Öğretmenlerimiz, siz sınıfta bizlere tatlı dillerinizle seslenir sabahları bizleri güldürürdünüz. Şimdi bizleri kim güldürecek? Öğretmenlerimiz, sizin yine perşembe sabahı sınıflarımıza güle güle gelmenizi dört gözle bekliyoruz.

= &nb= sp; = ÖĞRETMENİM

= &nb= sp; = Altın kalpli öğretmenim,

= &nb= sp; = Güller biter ellerinde.

= &nb= sp; = Bilgi dolu dillerinde,

= &nb= sp; = Çok yaşasın öğretmenim.

= &nb= sp; Ö= ;ğretir doğru sözleri,

= &nb= sp; = İleriyi görür gözü.

= &nb= sp; = Neşe saçar bütün sınıfa,

= &nb= sp; = Çok yaşasın öğretmenim.

= = &nb= sp; Bilgi verir güzel sesiyle,

= &nb= sp; = Türlü türlü gayesiyle.

= &nb= sp; = Elinde kitabiyle,

= &nb= sp; = Çok yaşasın öğretmenim.

= = Yediden yetmişe kadar,

= &nb= sp; = Sırasıyla adam eder.

= &nb= sp; = Dermanı bin derde yeter,

= &nb= sp; = Çok yaşasın öğretmenim.

Sevgili Öğretmenlerimiz,= siz bizi öksüz yetimler gibi bırakıp gittiniz, biz sizi bırakıp gidemiyoruz. Satırlarımıza son verirken özlemlerimizi gönderiyoruz.

= &nb= sp; =

= &nb= sp; = Hoş bilezik, hoş bilezik kollarım nazik.

= &nb= sp; = Biz öğretmenlerimizden ayrıldık, vay bize yazık.

Öğretmenlerimiz, ayrılık acısı ölümden de betermiş. Bütün arkadaşlarımız adına ayrı ayrı selâmlar= ımızı sunar, kavuşacağımız perşembe gününü dört gözle bekleriz.

= &nb= sp; = &nb= sp; = &nb= sp; = 5/A ve 5/B Sınıf Öğrencileri.”

Öğleden sonra evimiz, öğrencilerimizin anneleri tarafından ziyaretçi akınına uğradı. Soruşturduğumuzda:‘Bizi ziyarete gelen öğrencilerimizin tüm arkadaşlarına bizden edindikl= eri bilgileri verdiklerini, bunun üzerine öğle tatilini beklemed= en evlerine gittiklerini, anneleriyle konuşup babalarına ulaştıklarını ve gerçekleri anlatıp, bu yanlıştan vazgeçmeleri’ isteğinde bulunduklar&#= 305;nı öğrendik. Anneler de kocalarının yaptıklarını hem uygun görmemişler, hem de bize hak verircesine ziyaretimize koşmuşlardı.

Perşembe sabahı hiçbir şey olmamış g= ibi okulumuza gittik. Okul Müdürümüz, eşim ve bana bir= az beklememizi söyledi. Diğer öğretmenler derse girdikten sonra: “Okul Müdürü olarak konuşuyorum. Boykot ge= ldi, geçti. Biraz tatsızlık yaşandı. Bunun kırılıp sarılması, sona erdirilmesi gerekir. Di= 87;er öğretmen arkadaşlar, hiç boykota katılmamış gibi defterlerini imzaladılar. Siz de imzala= yın. Bu iş de böylece kapansın.” Diyerek düşüncesini dile getirdi. Böyle bir öneriyi hi&cce= dil; beklemiyordum. Kendisinden iki dakika izin isteyip eşimle bilgi alışverişinde bulunduktan sonra: “Boykot eylemi, yasal= bir eylemdir ve suç değildir. Biz bu boykota bilerek ve isteyerek katıldık ve katıldığımızın da bilin= mesi gerekir. Bilinmezse hiçbir anlamı kalmaz. Defterlerimizi imzala= rsak katılmamış sayılırız. Bu bizi daha çok yaralar ve bizi okuldan kovmak için gelenleri haklı duruma geçirir. Bu nedenle defterlerimizi imzalamayacağız.” Okul Müdürümüz de böyle bir çıkışı beklemiyormuş. Yapacağı çok güzel bir davranışın iyi anlaşılmış olmamasından dolayı geri çevrildiğini yansıtan bir ses tonuyla: “Şimdi dayın olarak konuşuyorum. Bir sürü tahkikat ve mahkeme geçirecek, cezalar alacaksınız. Siciliniz lekelenecek. Ben sizi tüm bu istenmeyen durumlarla karşı karşıya gelmekten korumak için bu öneriyi yapıyorum…” Diyerek nasihat eder gibi konuşmaya başlayınca, fırsat bulup iki sözünün arasına girdim: “Eğer boykota katılmakla suç işlemişsek, yargılanır ve cezamızı çekeriz. Biz bunu peşinen kabul ederek eyleme katıldık. Sicilimize işlenecek olan ‘boykota katılmıştır’ notu, bizim için leke değ= ;il, onur olur. Nazım Hikmet’i sen de benim gibi sever ve okursun. ‘Sen yanmazsan, ben yanmazsam; Nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa?’ Dizeleri okuyanlara bir şeyler verebilmeli.”

Önce Müfettişler gelip ifademizi aldılar ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından suçlu görülerek, yargılanmak üzere bizim okulumuzdan, eşimi ve beni mahkemeye verdiler. Diğer öğretmen arkadaşlar, eyleme katılmamış işlemi görmüşlerdi. Bütün köy sesiz bir bekleyiş içersindeydi. Bizim meslekten atılmamızdan, sürgüne gönderilmemize kad= ar çeşitli senaryolar yazılıp, bire bin katılarak dedikodu yapılıyor ve bazı kişiler tarafından da özellikle bize ulaştırılması isteniyordu. Biz ise,= bu olay hiç yaşanmamış gibi, herkesle iyi ilişkileri sürdürmeye devam ediyor ve dedikoduları duymazdan geliyorduk= .

= Duruşma günü geldi. Lüleburgaz Mahkeme salonu değil, Mahkeme binası ve çevresi, yargılanmak i&ccedi= l;in gelen öğretmenlerce doldurulmuştu. Mübaşir yargıcın yöntemini yüksek sesle duyurdu:” Yirmişer kişilik gruplar halinde duruşma salonuna alınacaksınız. Ayni grupta yer alacakların isimlerini okuyorum. Her grup kendi arasından bir sözcü belirleyerek duruşma salonuna girecektir.” Bizim grup, beni sözcü seçti. İlk grup bizdik. Yaşamımda ilk kez yargıç karşısına çıkıyordum. Bu= nedenle de oldukça heyecanlıydım. Salona girince, mübaşi= rin gösterdiği şekilde ve ayakta yer aldık. İsimlerimiz okunduktan ve salonda hepimizin yer aldığı anlaşıldıktan sonra yargıç, sözcümüzün kim olduğunu öğrendi ve:”Hepiniz adına sözcü arkadaşınızla konuşacağım. Konuşmamız bitince sizlere, eklemek istediğiniz var mı? Diye soracağım. Sonra da kararımı açıklayacağım.Dışarı= ;sı çok kalabalık.Ne kadar kısa ve öz konuşulursa o kadar iyi olur.” Diyerek davamızı görmeye ve zabıt kâtibi kıza da ‘yaz kızım’ komutuyla yazdırmaya başladı. “….. Boykot eylemine katılan öğretmenlerin sözcüsüne, boykota hangi amaçla katıldıklar= ı soruldu.” Diye yazdırdıktan sonra bana dönüp savunmamızı yapmamı bekledi. Yargıcın sıcak yaklaşımı ve 20 öğretmenin bir arada bulunması heyecanımı yatıştırmıştı. TÖS Genel Merkezi Hukukçuları tarafından hazırlanıp günler öncesinden bizlere ulaştırılan ortak savunma metnini; bayram şiirini ezberleyen öğrenci gibi ezberlemiştim. Savunmamıza başladım. Birkaç cümle sonra, yargıç bir el işaretiyle beni susturdu. Gülümsemesinden, ezberimi okuduğumu anladığı sonucuna vardım ve içimden: “Eyvah! Bu kadar ezberlemeye gerek var mıydı? Rezil olduk’ dedim. Yargıç, Zabıt Kâtibi kıza dönerek: “Öğretmenler düşüncelerini de savunmalarını da ders anlatır gibi kusursuz yaparlar. Zamandan kazanmak için bu durumdan yararlanalım. Ortak sözcü baştan başlasın, se= n de zapta geçir.” Diyerek ikinci kez bana söz verdi. Savunmamız kusursuz hazırlandığı ve ezberime alındığı için kusursuz yapıldı. Yargıç: “Boykot süresince okula gitmeyenleriniz oldu mu?” Diye sorunca, eşim ve benim de aralarında olan 5 öğretmen el kaldırdı ve köy yöneticileri tarafından tehditle okula sokulmadıklarını savunmalarına eklediler. Yargıcın, hepimize dönerek: “Benim konuştuklarımı ve sizin adınıza yapılan ortak savunmayı dinlediniz. Eklemek istediğiniz bir şey var mı?” Sorusuna ben el kaldırarak: “ Muhtar bizi okuldan gitmeye zorlayınca, bunu yazıya dökmesini ve imzalamasını istedik ve okulu öyle terk ettik. Bu yazıyı da beraberimizde getirdik. Savunmamıza eklenmesini istiyoruz.” Diyerek cebimden çıkardığım yazıyı mübaşir aracılığıyla ilettim. Yazıyı inceledi ve: “ Hukuku ne kadar bildiğini bilmiy= orum ama hukuksal davranmışsın. Bakalım muhtar kendini nasıl savunacak?” Soru cümlesiyle duruşmamıza: “Yaz kızım, Yüce Türk Milleti adına: Anayasamızın filanca ve Ceza Yasamızın falanca maddeler= ine göre, boykot eyleminin suç olmadığına ve boykot eylemine katılanların da yasal haklarını kullandıkları için suçsuz olduklarına karar verilmiştir.” Bizlere dönerek: “Çıkabilir= ve sizden sonra geleceklere müjdeyi verebilirsiniz.” Yargı&cce= dil; da dersine iyi çalışmış ve hiç ara vermed= en kararını açıklamıştı. Sevinç içinde kendimizi dışarıya atıp, sonucu merakla bekleyen arkadaşlarımıza duyurduk. Sabahtan, hatta günlerden ber= i, büyük bir sessizlik içinde, soru dolu bakışlarla birbirleriyle bakışan öğretmenlerimiz, sevinçle cıvıl cıvıl konuşmaya başlamışlardı. =

Yine hiçb= ir şey olmamış gibi köyümüze döndük ve soranlara:“Beraat ettik. Bunun suç olmadığın= 05; biliyorduk ve sizlere de söylemiştik.” Yanıtın= 05;, özellikle; sıradan bir olayın sonucu gibi göstererek vermeyi uygun gördük. Bir süre sonra gelen Mahkeme Kararını, kendi kendime verdiğim sözün gereği olarak, herkesin bakışları altında, Köy Konağı’nın kapısına astım. Hiç beklemediğim bir sonuçla karşılaştık Muhtar, köy kâhyasına kararı vererek, köyün tüm kahvelerini dolaştırıp: “Öğretmenler boykot eyleminden beraat etmiştir. İsteyen mahkeme kararını okuyabilir.” Duyurusunu yaptırmıştı. Daha sonraki günde de, eylem günü, öğretmenler odasına geldiği arkadaşlarıyla okulu ziyarete gelip; eşim ve ba= na geçmiş olsun dileklerinde bulunduktan sonra: ”Biz, öğretmenlerimizden ve çalışmalarından memnu= nuz. Amacımız, çocuklarımızın iyi yetişmesi= ve köyümüzün kalkınması. Köyümüz&= uuml;n kalkınması siyasetle yakından ilgili olduğu için, siyasetçilerin dediklerini yapmak durumunda kalıyoruz. Bu olayda öğrendik ki, siyasetçilerin her dedikleri doğru olmuyormuş. Bu olayı olmamış gibi kabul ederek, bu zama= na kadar olduğu gibi bundan sonra da; kardeşçe, iş ve güç birliği içinde çalışmalarımıza devam edelim.” Öz&uum= l;r dileme anlamına gelen bu konuşmadan sonra, olay hiç yaşanmamış gibi çalışmalarımıza d= evam ettik.

Bir süre sonra, Muhtar’ın bizi okuldan uzaklaştırmasının belgesi olan yazı nedeniyle, mahkemeye celp yazısı aldığını öğrendik. Unutulmuş olan olay tekrar gündeme oturdu. Mu= htar çok tedirgin olmuştu. Ben de içlerinde olmak üzere ‘bir şey olmaz, ifadene başvurup bırakırlar’ diye teselli ediyor, sinirlerini yatıştırmaya çalışıyorduk. Muhtar gitti ve döndükten son= ra da güldürü haline getirdiği duruşma ve sonucunu bizlere anlattı: “ Cumhuriyet Savcısı bana ‘bu yazı ve imza senin mi?’ Diye sordu. Benim deyince de:’ Sen= in yargıç diploman var mı? Köyünde mahkeme kurup insanları yargılama ve cezalandırma yetkisini sana kim verdi?’ Sorularıyla yüzüme bakınca şaşkına döndüm. Dilimin döndüğü= ;nce kendimi anlatmaya çalıştım. Hem savcı, hem de yargıç beni gülerek dinlediler. Nasihat ettiler ve yapılanın suç olduğunu, bu suçun da hukuka göre cezasız kalamayacağını, en az ceza olan üç gün hapis ve 6 lira hafif para cezası verip ertelediklerini söylediler ve: “Bir daha imza atmadan önce = iyi düşün. Kendi suç belgeni kendin imzalama.” Tavsiyesinde bulunup duruşmaya son verdiler. Meğer ben, siyasetçilerin dolduruşuna gelip, kendi ipimi kendim çek= mişim. Bu bana çok iyi bir ders oldu.” Muhtarımızın bu yaklaşımı, o tarihten sonraki çalışmalarımızı daha da teşvik etti. Önemli olan; olaylardan sonuç çıkarmak ve olumsuzları olumluya dönüştürecek adımlar= 5; atmaktır. Unutamadığımız bu olayın getirdi= 87;i artılar da olumlu sonuçlara ulaşmamızdır…<= /p>